Dünyada bilimsel araştırmalar denilince akla genellikle beyaz laboratuvar önlükleri, mikroskoplar ve yüksek teknolojili ekipmanlar gelir; ancak gerçekler bazen çok farklıdır. Bilim insanları, zehirli yılanların farklı kısımlarına nazikçe basarak, bu hayvanların insanları ısırma nedenlerini araştıran alışılmadık projeler üzerinde çalışıyor. Bu, Ig Nobel ödülleri kapsamında onurlandırılan 10 araştırmadan sadece biri. Bu ödüller, “önce insanları güldüren, sonra düşündüren” bilimsel başarıları vurgulamak amacıyla veriliyor.
İG NOBEL ÖDÜLLERİ ZÜRİH'TE DAĞITILDI
36. Ig Nobel ödül töreni, bu yıl “funguslar” temasıyla İsviçre’nin Zürih kentinde gerçekleştirildi. Nobel ödüllerine bir tür şaka olarak tasarlanan Ig Nobeller, Annals of Improbable Research dergisi tarafından organize ediliyor. Törende, geleneksel kağıt uçak fırlatma etkinliğinin yanı sıra, mantar kostümleri giymiş Nobel ödüllü sanatçılar tarafından mantarlarla ilgili yeni bir operatik şarkının performansı sergilendi.
ÖDÜL KAZANAN ARAŞTIRMALAR
Diğer ödül kazanan projeler arasında, “üst sınıf insanların çocukların şeker kaynaklarından çalma olasılığının daha yüksek olduğunu ve diğer tür etik dışı davranışlarda bulunduğunu” kanıtlayan ekonomi ödülü, inek sütünden üç kat daha fazla enerji içeren hamam böceği sütü üzerine yapılan çalışma ise kimya ödülünü kazandı. Ayrıca, “Burnu nasıl silinir – Burnun silinmesi üzerine aerodinamik bir çalışma” adıyla tıp kategorisinde ödül kazanan bir araştırma da dikkat çekti. Öpüşmenin evrimsel tarihine dair bir çalışma ise biyomekanik ödülü kazandı.
ARAŞTIRMALARIN ÖNEMİ
Evrimsel biyolog Matilda Brindle, bilimsel araştırmaların giderek daha az önemli olarak değerlendirildiğini belirtti. “Uygulamalı araştırmalar elbette hayati öneme sahiptir, ancak etrafımızdaki dünyayı sorgulamayı bırakmak büyük bir kayıp olur,” diyen Brindle, merakın bilimsel ilerlemenin temelini oluşturduğunu vurguladı. Ayrıca, sıçrama yapmadan idrar yapan tuvalet tasarımı üzerine yapılan araştırma fizik ödülünü kazanırken, sivrisinek proboscislerinin 3D yazıcı nozul olarak kullanıldığı “necroprinting” çalışması teknoloji ödülünü aldı.
YENİ FIKRALAR, YENİ KEŞİFLER
McGill Üniversitesi’nden Changhong Cao, necroprinting çalışmasının ortak yazarlarından biri olarak, ödüllerin keşifçi düşünceyi meşrulaştırdığını ifade etti. “Hiç kimse bir sivrisinekten 3D yazıcı nozul yapmak üzere yola çıkmıyor. Bunun için önemsiz görünen bir şeye dikkat ederek ve nereye gideceğine açık kalarak geldik,” dedi.
Lenoir-Rhyne Üniversitesi’nden Carly Anne York ise Ig Nobel ödüllerinin “güldüren ve düşündüren” araştırmaları her zaman öne çıkardığını belirtti. “Bu yılki ödül kazananları, sıradışı fikirleri geçerli araştırma projelerine dönüştürdü. Evet, bunlar meşru bilimsel çabalar,” dedi. Ayrıca, “Bu araştırmalar ilk başta önemsiz görünse de, ABD’deki ekonomik büyümenin yaklaşık yarısının temel araştırmalardan elde edilen keşiflere dayandığını” da ekledi.