ALZHEİMER’A YENİ UMUT: KANSER İLAÇLARI
Alzheimer hastalığını tedavi etme çabaları sürerken, pazartesi günü yayımlanan bir araştırma, hastalığın tedavisinin geleceğinde kanser ilaçlarının rolüne dikkat çekti. İki farklı kanser ilacının, Alzheimer’ın henüz tedavi edilemeyen semptomlarını yavaşlatma ya da geriye çevirme potansiyelini gösterdiği belirlendi. ABD’deki Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Alzheimer’ın erken evresindeki ilerlemeyi durdurmak için bu iki ilaç olan Leqembi ve Kisunla’nın kullanımını onayladı. Ancak bilim insanlarına göre, bu tedavilerin yararları sınırlı kalabiliyor.
ÇALIŞMA KAPSAMINDA İLAÇLAR İNCELENDİ
Alzheimer’a karşı tedavi geliştirme programları, bazı ilaç şirketleri tarafından başarısız denemeler nedeniyle rafa kaldırılırken, diğerleri mevcut ilaçların Alzheimer tedavisinde kullanılıp kullanılamayacağını araştırıyor. ABD’deki San Francisco Kaliforniya Üniversitesi’nden araştırmacılar da bu bağlamda bir çalışma gerçekleştirdi. Araştırma sürecinde 1300’den fazla ilacın yer aldığı bir veritabanı incelendi; bu veritabanında antipsikotik, antibiyotik, mantar karşıtı ve kemoterapi ilaçları da bulunuyordu. Araştırmacılar, bu ilaçların gen ifadesine olan etkilerini analiz etti; 21 Temmuz’da Cell dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, iki kanser ilacı, Alzheimer riskini azaltma potansiyeli en yüksek adaylar olarak öne çıktı.
KANSER İLAÇLARININ ETKİLERİ
Bu ilaçlar bir araya getirildiğinde deney farelerinde Alzheimer semptomlarını yavaşlattı ya da geriye çevirdi. İncelenen ilaçlardan birinin meme kanseri tedavisi için, diğerinin ise kolon ve akciğer kanseri tedavisi için kullanıldığı belirtildi. Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise, sadece 90’dan az ilacın insanların beyin hücrelerindeki Alzheimer ile ilişkili genlerin ifadesini tersine çevirebildiği oldu. Elektronik tıp kayıtları incelendiğinde, özellikle beş ilacın gerçek hastalardaki Alzheimer riskini azalttığı tespit edildi.
BİRLEŞİK KULLANIM, DAHA ETKİLİ
Araştırmanın yazarı UCSF Bakar Bilgisayarlı Sağlık Bilimleri Enstitüsü Geçici Direktörü Marina Sirota, beklenmedik bir biçimde kanser ilaçlarının ortaya çıktığını söyledi. Araştırma verilerine göre, meme kanseri ilacı letrozole, sinir hücrelerindeki gen ifadesini değiştirirken, kolon ve akciğer kanseri ilacı irinotecan, sinir sistemini destekleyen gliyal hücrelerdeki gen ifadesini değiştirdi. Alzheimer hastalığı, sinir hücrelerini yok ederek gliyal hücrelerin artışına neden olabiliyor ve bu durum beyinde inflamasyona yol açabiliyor. Araştırmacılar, iki ilacı bir arada kullandıklarında, yaşlanmaya bağlı Alzheimer semptomları gösteren farelerde beyin dejenerasyonunun tersine döndüğünü ve hafızalarının iyileştiğini gözlemledi. Ancak farelerde elde edilen sonuçların insanlarda aynı sonucu vermediğini belirten araştırmacılar, şimdi bu ilacı Alzheimer hastaları üzerinde denemeyi umuyor.