Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, büyükşehirlerde ilçe nüfusu 30 bini geçmeyenler hariç olmak üzere faaliyette bulunan bazı vergi mükellefleri basit usulden gerçek usule geçiş yapacak. Türkiye’deki 3 milyona yakın vergi mükellefinin neredeyse 1 milyona yakını basit usulde vergi ödemekteydi. İlgili karara göre bazı mükelleflerin vergilendirme yöntemleri yeniden belirlendi. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 51’inci maddesine göre, büyükşehir belediyesi olan illerde 30 binin üzerindeki nüfusa sahip ilçelerdeki mükellefler artık basit usulde değil gerçek usulde vergilendirilecek.
KİMLER ETKİLENECEK?
Taksiciler, minibüsçüler, tamirciler, lokantacılar, kuyumcular gibi çeşitli esnaf grupları artık daha fazla vergi ödeyecek.
BASİT USUL VE GERÇEK USUL ARASINDAKİ FARK
Basit usul: Sadece ticari kazanç üzerinden vergi alınmakta; KDV, stopaj ve geçici vergi gibi ek yükümlülükleri bulunmuyor. Defter tutulmuyor ve gelir vergisi beyannamesi verilmesine gerek yok.
BASİT USULÜN AVANTAJLARI NELER?
Kazançları gelir vergisinden muaf tutuluyor. Kazanç üzerinden vergi ödemiyorlar ve yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermeleri gerekmiyor. Defter tutma zorunlulukları bulunmuyor, vergi tevkifatı yapılamıyor, geçici Vergi Beyannamesi verilmesine ihtiyaç yok. Ayrıca, satışları KDV’den muaf tutuluyor ve vergi levhası almaya gerek yok.
Gerçek usul: Mükellefler KDV, gelir vergisi, stopaj ve geçici vergi ödüyor; defter tutma zorunluluğu var. Gider faturaları vergiden düşülebiliyor, bu da doğru planlandığında vergi yükünü azaltabiliyor. İşletmenin mali durumu daha şeffaf göründüğü için kredi çekmek gibi konularda avantaj sağlıyor.
GERÇEK USUL VERGİNİN AVANTAJLARI NELER?
Gerçek kar üzerinden vergi ödeyen gerçek usul mükellefler, detaylı kayıt tutma sayesinde vergi planlamasını kolayca yapabiliyor. Ayrıca, haklı olarak elde edilen giderler vergi matrahından düşülebiliyor, bunun için gider faturası gösterilmesi gerekiyor. Ödemesi yapılmayan ya da çıkışı gerçekleşmeyen gider faturaları dikkatle takip ediliyor ve sahte fatura olarak değerlendirilip ağır cezalar kesilebiliyor. İşletmenin mali durumu net görünürken, bankadan kredi çekme gibi finansman desteklerinde daha avantajlı olabiliyor. Ancak, defterlerin detaylı olması ve raporlama süreçlerinin zaman alıcı olması nedeniyle büyük satış hacmine sahip işletmelerde muhasebe uzmanlarının yardımına ihtiyaç duyulabiliyor. Bu nedenle, muhasebe ücretlerinde artış beklenebiliyor.
NE ZAMAN UYGULANACAK?
Yeni sistem, 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olacak.