İRAN AB İLE NÜKLEER GÖRÜŞMELERE BAŞLADI

İran, geçen ay ABD ve İsrail’in gerçekleştirdiği hava saldırılarının ardından Avrupa Birliği ile nükleer müzakerelere başladı. Görüşmeler, İstanbul’daki İran Konsolosluğu’nda gerçekleştiriliyor. Müzakere masasında İran’ın yanı sıra Avrupa Birliği ve Fransa, Almanya, İngiltere’den oluşan E3 ülkeleri de yer alıyor. İran ve Avrupa’nın önde gelen ülkeleri, Körfez ülkesinin nükleer kapasitesinin sınırlarının belirlenmesi için zorlu görüşmelere girişti.

GÖRÜŞMELERDE HANGİ KONULAR ÖNE ÇIKIYOR?

Yapılacak anlaşma, İran’a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılmasını ve bunun karşılığında Tahran’ın nükleer programına sınırlamalar getirilmesini içeriyor. 2015 yılında imzalanan anlaşma, hala Avrupa için geçerliliğini koruyor, ancak ABD 2018 yılında bu anlaşmadan çekildi. Şimdi, bu durumu belirleyen BM Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı kararı 18 Ekim tarihinde sona erecek. Eğer taraflardan biri “geri getirme” mekanizmasını en geç 30 gün öncesinde devreye sokmazsa, İran’a uygulanan tüm BM yaptırımları kaldırılacak. Avrupa, İran ile bu anlaşmayı yinelemek için yaptırımları bir baskı aracı olarak kullanıyor.

TARTIŞMALARA NEDEN OLAN AÇIKLAMALAR

Diplomatik kaynaklar, müzakerelerde ABD ile yapılacak görüşmelerin yeniden gündeme alınmasının, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile tam iş birliği yapılmasının ve son saldırılar sonrasında akıbeti bilinemeyen 400 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum ile ilgili net bir açıklama yapılmasının gerektiğine dikkat çekiyor. Görüşmeler başlamadan birkaç dakika önce İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, devlet ajansı IRNA’ya yaptığı açıklamada “BM Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı kararının süresinin uzatılmasına dair konuşmalar bizim için anlamsız ve temelsizdir” ifadelerini kullandı. İran, nükleer kapasitesini geliştirmeyi “ulusal şeref meselesi” olarak görüyor ve nükleer silah üretmediğini vurgularken, mevcut nükleer anlaşmalara da dikkat etmemekle suçlanıyor.