İRAN-İSRAİL SAVAŞINDA YENİ GELİŞMELER
İran ile İsrail arasında 13 Haziran 2025’te başlayan ve “Yükselen Aslan Operasyonu” adı verilen savaş, 20 Haziran 2025’te 8. gününde önemli bir aşamaya ulaştı. İsrail, gece saatlerinde 60’tan fazla savaş uçağı ile İran’ın askeri sanayi tesislerine yönelik büyük bir hava saldırısı gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu duruma karşılık olarak İran, İsrail’in güneyindeki Beerşaba şehrini balistik füzelerle hedef aldı.
İRAN’IN BALİSTİK FÜZE SALDIRISI
İran’ın “Gerçek Vaat-3” operasyonu çerçevesinde fırlattığı balistik füzeler, Beerşaba’daki stratejik hedeflere isabet etti. Nevatim Hava Üssü, İsrail Hava Kuvvetleri için kritik bir üs olarak biliniyor ve burada F-35 savaş uçakları konuşlanıyor. İran devlet medyası IRNA, bu saldırının “İsrail’in nükleer ve askeri hedeflerine bir misilleme” olduğunu belirtti. Ayrıca, Beerşaba’daki bir siber güvenlik merkezinin de vurulduğu ifade edildi. Bu merkezin, İsrail’in siber savunma ve istihbarat operasyonlarında önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. Saldırıda, Beerşaba’daki Soroka Hastanesi’nin de zarar gördüğü bilgisi geldi. İsrail acil durum servisi Magen David Adom, hastane saldırısında 32 kişinin yaralandığını duyurdu. İran, hastanenin hedef alındığını reddederek, yakınındaki bir IDF komuta merkezi ve istihbarat kampını vurmayı amaçladıklarını savundu. Ancak İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Sharren Haskel, İran’ı “sivil hedefleri kasten vurmakla” itham etti.
İSRAİL’DEN İNTİKAM OPERASYONU
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), gece boyunca 60’tan fazla savaş uçağıyla İran’ın askeri sanayi tesislerini hedef aldığını bildirdi. IDF sözcüsü Tuğgeneral Effie Defrin, bu operasyonun İran’ın balistik füze üretim kapasitesini ve askeri altyapısını “ciddi şekilde zayıflatmayı” hedef aldığını açıkladı. Hedeflenmiş yerler arasında, Tahran yakınlarındaki füze üretim tesisleri, Kermanşah’taki bir askeri üs ve Devrim Muhafızları’na ait komuta merkezleri yer aldı. İsrail, daha önce Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesislere karşı da saldırılar düzenlemişti.
DEMODERİK PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ
İsrail’in hava savunma sistemi Demir Kubbe, İran’ın son 24 saatte gerçekleştirdiği balistik füze saldırılarına karşı beklenildiği gibi bir başarı gösteremedi. ABD’li bir yetkili, CBS News’e yaptığı açıklamada, Demir Kubbe’nin başarı oranının yalnızca %65 olduğunu duyurdu. Bu oran, sistemin kısa menzilli roketlere karşı %90’ın üzerinde başarı sağladığı geçmiş verilerle kıyaslandığında dikkat çekici bir düşüş. IDF, İran’ın hipersonik Fettah-1 ve uzun menzilli Sejjil füzelerinin sistemin sınırlarını zorladığını kabul etti. İran’ın 8. gününde fırlattığı füzeler, Tel Aviv, Hayfa ve Petah Tikva şehirlerinde de hasara neden oldu. Şehirlerde toplamda 400 füze ve 1.000 drone saldırısına maruz kalan İsrail, yalnızca 35 füzenin şehir merkezlerine isabet ettiğini açıkladı. Ancak, saldırılar sonucu 24 kişinin hayatını kaybettiği ve 600’den fazla kişinin yaralandığı belirtildi. İran devlet medyası, İsrail saldırısında yaralanan İran lideri Ali Hamaney’in yakın müttefiki Ali Şemhani’nin durumunun iyi olduğunu duyurdu.
ALI ŞEMHANİ’NİN ROLÜ VE DURUMU
Şemhani, İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yakın danışmanlarından biri olarak öne çıkıyor ve Suudi Arabistan ile diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesi üzerine yapılan görüşmelerde Tahran’ı temsil etti. On yıl boyunca ülkenin en üst düzey ulusal güvenlik yetkilisi olarak görev yaptı ve öncesinde Devrim Muhafızları ile Savunma Bakanlığı gibi önemli görevlerde bulundu. İleri görüşmelerde Tahran’ı temsil eden Şemhani, İsrail’in 8 gündür İran’a düzenlediği saldırılarda 657 kişinin hayatını kaybetmesine ve 2.037 kişinin yaralanmasına tanıklık etti.
İRAN’DAN CEVAP VE RUSYA’NIN GÖRÜŞLERİ
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin danışmanı, Arakçi’ye yönelik bir suikast girişiminin engellendiğini duyurdu. Bunun yanı sıra, Rusya’nın İran ve ABD arasındaki çatışmalara dair açıklamalarında, “İran’da rejim değişikliği düşünülemez” sözleri yer aldı. Rusya, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümüyle ilgili olarak “Pandora’nın kutusunu açacaktır” uyarısını yaptı. ABD’nin İran’a karşı taktik nükleer silah kullanabileceği yönündeki spekülasyonların ise “felaket bir gelişme” olacağı ifade edildi.
DEĞERLENDİRMELER VE SON DURUM
ABD’li ve İsrailli yetkililer, İsrail’in hava savunma sisteminin performansını analiz etti. İsrailli bir yetkili, İran’ın geliştirdiği füzelerin hızına dikkat çekerek, erken uyarı süresinin 10-11 dakikadan 6-7 dakikaya düştüğünü bildirdi. İran’ın kullandığı daha hızlı füzelerin, hedeflerine yaklaşırken, İsrail’in hazırlık süresinin azaldığı belirtiliyor. Saldırının ardından, Beerşaba ve çevresinde alarm sistemleri devreye girdi ve hasar gören araçlar ile binalar konusunda raporlar alındı. Sosyal medyadan paylaşılan görüntülerde, çok sayıda aracın yanmakta olduğu ve binalarda hasar meydana geldiği tespit edildi. Tüm bu gelişmeler, Orta Doğu’daki karmaşık durumu ve taraflar arasındaki gerilimi artırmaya devam ediyor.