ABD BAŞKANI’NIN ORTA DOĞU POLİTİKALARI ÜZERİNDEKİ ÇİFTE ENDİŞE
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da savaşa girme kararını düşünmeye devam ederken, İsrail İran’a yönelik hava saldırılarını sürdürdü ve İsfahan civarındaki nükleer tesisi hedef aldı. İsrail ve İran medyasının bildirdiğine göre, cumartesi sabahı İsrail güçleri, yüzeyde bulunan nükleer tesisi vurdu. İsrail, İran’ın “nükleer programını zayıflatma” çabaları kapsamında daha önce de bu tesisi hedef almıştı. Fakat İran’ın nükleer programının en kritik unsuru olan Fordo’daki yer altı tesisi, İsrail’in mevcut silahlarıyla ulaşılamaz durumda kalmaya devam ediyor. Tel Aviv, bunun için yalnızca ABD’nin sahip olduğu GBU-57 serisi MOP sığınak delici bombaları ve bu bombaları taşıyabilen tek uçak olan B-2’leri talep ediyor.
Beyaz Saray’dan perşembe günü yaptığı açıklamada, Trump’ın İran’a saldırı gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğine “iki hafta içinde karar vereceği” belirtildi. Bu karar, savaşın gidişatında belirleyici bir rol oynayacak. Financial Times’ın (FT) aktardığına göre, 13 Haziran’da gerçekleştirilen sürpriz saldırıdan bu yana, İsrail, İran hava sahasını neredeyse tamamen kontrol etmiş durumda. Bu saldırı, İran’ın füze fırlatma kapasitesini kısıtladı ve üst düzey askeri liderlerinin çoğunu etkisiz hale getirdi. FT, İsrail Savunma Bakanı’nın suikast tehdidi sonrasında İran dini lideri Ali Hamaney’in gizlendiğini bildirdi.
TRUMP’IN İRAN POLİTİGİ VE MÜZAKERELER
Trump, İsrail ordusunun savaşta elde ettiği başarıların ardından İran’ın müzakere masasına ateşkes talebiyle gitmesi yönündeki teklifine mesafeli yaklaştı. Cuma günü yaptığı açıklamada, “İran savaşta iyi bir iş çıkarıyor ve baktığınızda İran o kadar iyi bir iş çıkarmıyor. Bu şartlarda durmak çok zor” ifadelerini kullandı. Ayrıca, “Avrupa bize yardım edemeyecek” diyerek Cenevre’de Avrupa liderliğinde İran’la yapılan müzakereleri önemsemediğinin sinyallerini verdi. Cuma günü yapılan müzakereler hakkında bilgi sahibi olan bir kaynak, Fransa, Almanya ve İngiltere dışişleri bakanlarının İranlı mevkidaşlarına, Tahran’ın “ABD’nin operasyona katılmasını önlemek” adına, İsrail saldırısı altındayken Washington ile müzakere etmeme konusundaki kırmızı çizgisini gözden geçirmek zorunda kalabileceği uyarısında bulundu.
Trump, kendi atadığı Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard’ın bu yıl Kongre önünde yaptığı açıklamaları yalanladı. FT’ye konuşan bir kaynak, “Kırmızı çizgileri üzerine çok dikkatlice düşünmelerini söyledik. ABD müdahalesinin şu anda planlandığına İran tarafına bildirdik” açıklamasında bulundu. Trump, ABD istihbaratının İran’ın Fordo’daki uranyum zenginleştirme kapasitesini nükleer silah yapmak için kullanmadığı bulgusunu da reddetti.
GABBARD’IN AÇIKLAMALARI VE İRAN’IN YANITLARI
Trump, Gabbard’ın Fordo ile ilgili açıklamalarını sorgularken, “O yanılıyor” cevabını verdi. Gabbard, Mart ayında, ABD istihbarat toplumunun İran’ın nükleer silah üretmediğini ve Hamaney’in 2003’te askıya aldığı programı yeniden başlatmadığını düşündüğünü belirtmişti. Ancak Cuma gecesi geç saatlerde Gabbard, X’te İran’ın bomba montajını tamamlaması durumunda “haftalar ila aylar içinde nükleer silah üretebileceğini” yazdı.
İSRAİL’İN SALDIRILARI VE SON GELİŞMELER
İran’a ait Fars haber ajansına göre, İsrail bu son saldırıda İsfahan’daki tesisin bazı bölgelerini hedef almayı başardı. İlgili haberde, herhangi bir radyasyon sızıntısının yaşanmadığı belirtildi. Ayrıca, İsrail ordusu, İran Devrim Muhafızları’nın bir kolu olan Kudüs Gücü’nden iki üst düzey liderin öldürüldüğünü duyurdu ve her iki liderin de bölgedeki İran’ın vekil milislerinin finansmanı ve eğitim konularında görev aldıkları bilgisi verildi.