Konut fiyatları ve kiralarda artış hızı yavaşlasa da mevcut seviyeler, dar ve orta gelirli ailelerin bütçesini zorlamaya devam ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) açıkladığı verilere göre, konut fiyat endeksi eylülde aylık yüzde 1.2, yıllık ise nominal olarak yüzde 22.3 oranında artış gösterirken, reel olarak yüzde 5.7 geriledi. Bu, reel gerilemenin onuncu ayına girdiği ve yıllık artışın son 76 ayın en düşük seviyesine ulaştığı anlamına geliyor.
İstanbul'da En Yüksek Artış
Ülke genelinde en yüksek fiyat artışı İstanbul’da yaşandı. İstanbul’da yıllık artış yüzde 26.8, aylık artış ise yüzde 2 oldu. Başkent Ankara’da yıllık artış yüzde 22, İzmir’de ise yüzde 21 olarak kaydedildi. Yılın üçüncü çeyreğinde ortalama metrekare fiyatı 53 bin 887 TL’ye çıkarak, 100 metrekarelik bir evin ortalama değeri 5 milyon 388 bin 700 TL’ye ulaştı. İstanbul’da 100 metrekare evin ortalama satış fiyatı 9 milyon 84 bin 300 TL’ye yükseldi. Geçen yıl bu rakam 6 milyon 872 bin 200 TL idi.
Kira Artışında İstanbul Zirvede
Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE) eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 2.1, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 26.6 artış gösterdi. Ancak reel olarak yüzde 2.4 azalma kaydedildi. Kirada da en yüksek artış İstanbul’da yaşandı. İstanbul’da yeni kira endeksi aylık yüzde 3.5, yıllık yüzde 35.5 arttı. Ankara’da yıllık artış yüzde 25.1, İzmir’de ise yüzde 23.7 olarak hesaplandı. Ülke genelinde ortalama metrekare kira bedeli 275.37 TL’ye yükseldi. Böylece 100 metrekarelik bir evde ortalama kira 27 bin 537 TL oldu. İstanbul’da 100 metrekare evin ortalama kira bedeli 47 bin 520 TL’ye, Ankara’da 25 bin 462 TL’ye, İzmir’de ise 29 bin 646 TL’ye ulaştı.
Satışlarda Yılın Zirvesi
Eylülde konut satışında yıllık bazda gerileme görülse de, aynı zamanda yılın en yüksek aylık satışı kaydedildi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, eylülde konut satışı yıllık yüzde 9.3 gerileyerek 142 bin 390 oldu. Yılın ilk dokuz ayında toplam konut satışı ise bir önceki yıla göre yüzde 7.2 azalarak 1 milyon 92 bin 919 adete ulaştı. Sıfır konut satışları yüzde 3.9 artarak 51 bin 519 olurken, ikinci el konut satışları yüzde 15.3 azaldı.
Kredili Satışlar Düşüşte
Banka kredili konut satışları yüzde 5.1 oranında artarak 23 bin 397’ye ulaştı. Ancak toplam satışta kredili satışların payı sadece yüzde 16.4 oldu ve yılın en düşük oranını gördü. Peşin ve senetli satışlar eylülde yüzde 11.6 azalarak 118 bin 993’e geriledi. Yabancıya konut satışları ise yüzde 9.9 artarak 2 bin 167 oldu. Eylülde yabancı payı toplam satış içinde yüzde 1.5 olarak gerçekleşti. Ocak-Eylül döneminde yabancılara konut satışları yüzde 4.3 azalarak 15 bin 308’e düştü. Eylülde en fazla konut satışı Rusya, Irak ve Almanya vatandaşlarına yapıldı. Eylülde işyeri satışı ise yüzde 3.8 gerileyerek 17 bin 345 oldu.