İstanbul’un kötü şöhretli trafik sıkışıklığının üstesinden gelmek amacıyla bir ‘para görüşmeleri’ çözümü ortaya çıkıyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ayşe Uyduranoğlu, başlangıçta Eminönü ve Kadıköy’ü hedef alan “trafik sıkışıklığı fiyatlandırması” girişiminin, trafiğin hafifletilmesi ve hava kirliliğinin azaltılmasında önemli faydalar sağlayabileceğini öne sürüyor.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomisti Prof. Dr. Ayşe Uyduranoğlu, “trafik sıkışıklığı fiyatlandırması” uygulayan şehirlerin sıkışık bölgelerde %10 ila %40 arasında bir trafik düşüşüne tanık olduğuna dikkat çekiyor. Toplu taşıma kullanımında da %5 ile %15 arasında değişen bir artış görüldüğünü vurguluyor. Uyduranoğlu, 852 İstanbullu ile yapılan bir anketten elde edilen bilgileri paylaşıyor ve toplu taşıma kullanıcıları arasında sisteme verilen desteğin araç sahiplerine kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Pilot programın hayata geçirilmesi çağrısında bulunan Uyduranoğlu, sonuçların kamuoyu ile düzenli olarak paylaşılmasının önemine vurgu yapıyor. Stockholm’ün ilk direnişten sonra başarılı bir şekilde benimsenmesiyle bir paralellik kurarak, olumlu sonuçlar sergilemek ve kamuoyunu değiştirmek için bir deneme süresine duyulan ihtiyacı vurguluyor.
Uyduranoğlu, elde edilen gelirin tamamen toplu taşımanın iyileştirilmesine tahsis edilmesinin önemini vurguluyor. Birçok şehir, toplu taşıma kapasitesindeki yetersizlikler nedeniyle fiyatlandırma sistemlerine geçişi geciktiriyor.
Sistemin potansiyel tasarımını tartışan Uyduranoğlu, araç tipine ve bölgede geçirilen süreye bakılmaksızın sisteme tabi tüm araçlar için sabit bir ücret öneriyor. Ek olarak, elektrikli arabalar gibi çevre dostu araçlar için daha düşük tarifeler düşünmeyi öneriyor.
Profesör Uyduranoğlu, tıkanıklık fiyatlandırmasının küresel olarak benimsenmesi hakkında bilgi veriyor:
- Sistem ilk olarak Singapur’da uygulandı.
- Singapur’un başarısının ardından Milano, Stockholm ve Londra gibi Avrupa şehirleri, trafikle ilgili zorlukları ele almak için tıkanıklık fiyatlandırmasını benimsedi.
BBC Future tarafından yakın zamanda yapılan bir analiz, uygulamanın ciddi tepkilerle karşı karşıya kaldığı Londra ve Belçika’nın Gent kentindeki örneklere atıfta bulunarak, tıkanıklık fiyatlandırmasına karşı halkın direncinden bahsediyor.
Makale, trafiğin ötesinde, İstanbul’da artan otopark maliyetlerine değiniyor. Hem kamu hem de özel otopark tesislerinin son fiyat artışlarını vurgulayarak, park ücretlerine dengeli bir yaklaşıma duyulan ihtiyacı vurguluyor.
İstanbul, trafik sıkışıklığıyla mücadele etmek için trafik sıkışıklığı fiyatlandırması üzerinde düşünürken, trafik yönetimi, kamuoyu ve altyapı geliştirmenin iç içe geçmiş zorlukları ön plana çıkıyor. Bu tür girişimlerin başarısı, etkili iletişime, deneme sürelerine ve toplu taşıma altyapısını geliştirmek için gelirin stratejik tahsisine bağlıdır. Gelişen anlatı, İstanbul’un öncü değişimin ön saflarında yer aldığı kentsel hareketliliği yeniden şekillendirmeyi ve çevresel kaygıları ele almayı amaçlıyor.