Türkiye 2012'de Genel sağlık sigortası (GSS) sistemine geçti. Çalışan çalışmayan herkes sağlık şemsiyesi altına alındı. Burada çalışanlar için bir sorun yok ama çalışmayan ve özellikle 18 yaşını doldurup üniversiteyi kazanamayan gençler için büyük bir borç yükü oluştu. Gelir testi yaptırmayanlar için bu borç en üst seviyeden hesaplandığı için de katlandı. Bu noktada üç çeşit borçlu bulunuyor:
1 Ocak 2012'den sonra bugüne kadar hiç gelir testi yaptırmamış olanlar. Bunlar için en üst seviyeden borç çıkartıldı.
Gelir testine girmiş ve önceki borçları en üst seviyeden çıkartılmış olanlar.
Gelir testi yaptırmasına rağmen çıkan borcu ödemeyenler.
Hiç gelir testi yaptırmayanların bu ay sonuna kadar (30 Mart 2015) en yakın kaymakamlığa gidip test yaptırması gerekiyor. Böylece en üst seviyeden çıkartılan borç (asgari ücretin iki katından hesaplanıyor) sizin durumunuza göre ya tamamen ortadan kalkacak ya da azalacak. Bu kişilerin ailelerinde kişi başı gelir asgari ücretin 3'te 1'inden az ise hiç prim ödemeden sağlıktan yararlanabilecekler. Böylece tüm borçları silinecek. Gelir testine geç girenler ise girmedikleri dönemler için çıkartılan en üst düzeyden borcu yine aynı şartlarda sildirebilecek ya da gelirlerine göre düşürebilecek. Test yaptırıp borçlarını ödemeyenler için ise yapılandırma imkânı var ki burada da borç taksite bölünüyor. Yapılandırma için ise son tarih 30 Nisan 2015. Bu tarihe kadar en yakın SGK birimine başvurmak gerekiyor.
GSS HESAPLAMA SİSTEMİ
Evdeki kişi başı gelir asgari ücretin üçte birinden az olanlar GSS primi ödemeyecek sağlıktan ücretsiz yararlanacak ( 1201.50/3 = 400.50 TL) n Aylık kişi başı geliri asgari ücretin üçte biri ile asgari ücret arasında olanlar (400.5 TL-1201.5 TL) için hesap 1201.5 /3 = 400.50 400.50 X %12 = 48.06 TL (Aylık GSS primi)
Aylık kişi başı geliri asgari ücret ile asgari ücretin iki katı arasında olanlar ( 1201.5 TL-2403 TL) için hesap 1201.5 X %12 = 144.18 TL (Aylık ödenecek GSS primi) n Gelir testi yaptırmayanlar ya da aylık kişi başı geliri asgari ücretin iki katı olanlar (2403 TL) için hesap 1201.5 X 2 = 2403 TL 2403 x % 12 = 288.36 TL (Aylık ödenecek GSS primi)
ÖĞRENCİ OLMAYAN SORUMLU
18 yaşını doldurmuş çocuklar eğer öğrenci değil iseler GSS primine tabiler.
20 yaşını doldurana kadar lise 25 yaşını doldurana kadar üniversite öğrencisi olmak şartıyla GSS primi ödemiyor.
1 Ekim 2008'den önce bakmakla yükümlü olunan kız çocukları evlenene kadar sağlık yardımından yararlanıyor.
KİMLER MUAF?
Sigortalı olanların tamamı.
İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler.
SGK'dan emekli aylığı, malullük aylığı, dul ve yetim aylığı alanlar.
İşsizlik maaşı alanlar
Geçici köy korucuları.
65 yaş aylığı ve engelli aylığı alanlar.
Yukarıda sayılan kişilerin eşleri, eğitim durumuna göre yaş şartını aşmamış ve evli olmayan çocukları ve SGK tarafından geçimlerinin sigortalı tarafından sağlandığı tespit edilen anne ve babası.