Reuters haber ajansında yer alan bir analizde, Rusya'nın hava sahası ihlallerini tekrarlamasına sert yanıt vereceğini açıklayan Ankara'nın, enerji ve ticarette riskli sonuçlarla karşılaşabileceği ifade edildi.
Rusya'nın Suriye'de hava operasyonları başlatmasının ardından hafta sonunda da Türk hava sahasını iki defa ihlal etmesine Ankara "politik söylem" boyutunda en üst düzeyde ve en sert şekilde karşılık verdi, ancak enerji alanında Rusya'ya ciddi anlamdaki bağımlılığı ve ticaret ile turizm alanında Moskova ile güçlü ilişkileri düşünüldüğünde Ankara'nın atacağı adımların "riskli" sonuçları olabileceği belirtiliyor.
Geçen haftadan beri Suriye'de hava operasyonları düzenleyen Rusya'nın Cumartesi ve Pazar günü Türk hava sahasını ihlal etmesine Ankara sert tepki gösterdi. Dışişleri Bakanı Feridun Sinirlioğlu Rus muadili Sergey Lavrov'u arayarak Ankara'nın tepkisini dile getirirken, Rusya'nın Ankara büyükelçisi de Pazartesi günü iki kere Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı.
Başbakan Ahmet Davutoğlu, "Kim olursa olsun hava sahamızı ihlal ettiğinde angajman kurallarımız bellidir. TSK talimatlandırıldı, kim sınırı ihlal ederse gereken müdahalede bulunulur" derken; Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin hava sahasının ihlal edilmesine "sabretmesinin mümkün olmadığını" belirtti ve "Rusya, Türkiye gibi birçok işbirliği yapmış olduğu dostunu da kaybederse çok şey kaybeder. Bunu da bilmesi lazım" dedi.
Türkiye, Suriye'nin 2012'de bir uçağını düşürmesinin ardından angajman kurallarını değiştirmiş ve her hava sahası ihlaline karşılık verilmesi kararı almıştı. Bu çerçevede 2014'te bir Suriye savaş uçağı, bu yıl Mayıs'ta da bir Suriye helikopteri düşürüldü.
REUTERS'A KONUŞAN YETKİLİ: SINIR İHLALİ SON DERECE RİSKLİ
Konuyla ilgili olarak Reuters'a konuşan üst düzey bir yetkili, "Suriye'ye angajman kurallarını Rusya'ya da geçerli kılmak zorundayız, buna zorunluyuz. Orada bir savaş durumu var, sınır ihlali son derece riskli ve sorunlu. NATO'nun ve üyelerinin desteği çok açık. Yaşananlar çok hassas, gereken adımı atmak zorundayız, bu bir tercih değil, başka seçeneğimiz yok, bu bir güvenlik sorunu ve çok ciddi. Bu yaklaşımımız Rusya'ya da iletildi" dedi.
Rusya Cumartesi günü gerçekleşen hava sahası ihlalinin "sehven" olduğunu açıklarken, NATO da bu ihlallere sert karşılık verdi ve Rusya'nın bu açıklamasına şüpheyle yaklaşıldığını duyurdu.
AKP'nin Dış İlişkiler Başkan Yardımcısı Ali Şahin, "Türkiye'nin angajman kuralları belli. Güney sınırımızda sınır ihlali olursa ne yapılacağı belli ve kim tarafından olursa olsun eşit olarak bu kurallar uygulanır. Rusya'nın ihlali Türkiye ile Rusya arasındaki sıcak ilişkiyi serin ortama doğru kaydırıyor. Her iki taraf da bu konuda hassas olmalı. Elbette iki ülke açısından bir risk alanı oluştu" dedi.
Öte yandan Arap Baharı ile ortaya çıkan istikrarsızlık ve ikili ilişkilerdeki sorunlar nedeniyle Suriye, Irak, Mısır, Libya gibi ülkelerle ticari ve ekonomik ilişkileri zarar gören Türkiye için Rusya ile ticaret ve turizm alanındaki ilişkileri, özellikle enerji işbirliği büyük önem taşıyor.
TÜRKİYE EKONOMİSİ AÇISINDAN ETKİLERİ
Yetkililer, Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkinin "istenmeyen" noktalara gitmesi ve Rusya'nın petrol ile doğalgazda herhangi bir kısıtlama yapması halinde Türkiye'nin bu açığı kısa sürede kapatacak bir kaynak bulamayacağını belirtiyorlar. Böyle bir durumda Türkiye'nin önemli kalemlerinden turizm ile ihracat açısından bir bedel ödemek zorunda kalabileceği vurgulanıyor.
Bir ekonomi yetkilisi, "Türkiye sıcak ilişkileri bulunan Rusya ile her zaman yakın bir ticari ortak. İki ülke arasında sorun çıkarsa bunun ekonomiye yansımaları olur, bunu kabul etmek lazım" dedi.
Petrol ve doğalgazda yüzde 90'ın üzerinde ithalat bağımlısı olan Türkiye, doğalgazının yüzde 60'ını, petrolünün ise yüzde 35'ini Rusya'dan temin ediyor.
Öte yandan enerjide arz güvenliği ve çeşitliliği için yeni yatırımlara yönelen Türkiye'nin ilk nükleer santralini Rusya 20 milyar dolar yatırımla Mersin Akkuyu'ya yapıyor.