DERSLERİN KALİTESİ TEHDİT ALTINDA
Tıp fakültelerinin temel derslerinden biri olan anatominin eğitim materyali olarak kritik öneme sahip kadava teminindeki sorun, eğitimin kalitesini olumsuz etkiliyor. Öğrencilerin el becerisi kazanması ve beden üzerinde uygulama yapması için kadavranın bulunması büyük önem taşıyor. Türkiye genelinde beden bağışlarının az olmasının sonucunda, büyükşehirlerdeki üniversitelerde bile kadavra sayısı oldukça düşük. Çoğu tıp fakültesi öğrencisinin kadavra gördüğüne dair bir deneyim yaşamadan mezun olması, uzmanlar tarafından dile getiriliyor. Kadavra eksikliği durumunda ise ithal etmek zorunda kalınıyor.
KADAVRA İHTİYACI ARTIYOR
Ege Üniversitesi (EÜ) Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve EÜ Girişimsel Anatomi Plastinasyon Uygulama Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Servet Çelik, 20 yıl önce kadavra ile çalışma imkanlarının daha fazla olduğunu vurguluyor. Çelik, “2010’dan sonra küçük bağış artışları oldu. 3-4 yılda bir kadavra gelirken, bu sayı yılda 1-2’lere çıkmaya başladı.” şeklinde bilgi veriyor. Türkiye’nin bağış konusundaki durumu son yıllarda biraz iyileşmiş olsa da, hala Batı standartlarının gerisinde kalıyoruz. Bu bağlamda, EÜ Tıp Fakültesi’ndeki 400 birinci sınıf öğrencisi için yılda 40 kadavra temin edilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
HEKİMLİK EĞİTİMİNİN TEMELİ
Prof. Dr. Çelik, tıp fakültesi öğrencilerinin gerçek beden üzerinde uygulama yaparak el becerilerini geliştirmeleri gerektiğini belirtiyor. Fakat beden bağışlarının az olması nedeniyle eğitimin, kadavraların ve organların önceden hazırlanarak müze formatında öğrencilere sunulmasına döndüğünü ifade ediyor. Hekimin ilk hastasının kadavra olması gerektiğinin altını çizen Çelik, “Gerçek doku görmek ve ölmüş bir bedenle karşılaşmak, öğrencileri psikolojik olarak hekimliğe hazırlıyor.” diyerek önemli bir noktaya dikkat çekiyor. Türkiye genelinde bire bir kadavrayla çalışan öğrenci sayısının az olduğunu vurgulayan Çelik, yılda yalnızca 15-20 öğrencinin belli bölgeleri inceleme imkanına sahip olduğunu açıklıyor. Günümüzde birçok sağlık profesyonelinin kadavra görmeden mezun olduğu bilgisini veriyor.
İTHAL KADAVRALARIN MALİYETLERİ
Kadavra sıkıntısı ne zaman ortaya çıkarsa, ithalat yoluna başvurmak zorunda kalındığını ifade eden Prof. Dr. Çelik, “İthal kadavralara ciddi bedeller ödemek zorunda kalıyoruz. Bu paralar, ülkemizin kaynakları.” şeklinde önemli bir açıklamada bulunuyor. Yeterli miktarda ithalat yapılamaması, eğitimin kalitesizleşmesine yol açarken, bakanlık da bu durumu aşmak için çeşitli çözümler üretmek zorunda kalıyor. Çelik, öğrencilerin en azından bir kadavra görebilmeleri için üniversitelerde kadavra alımları yapıldığını da ifade ediyor.