Kanada’da 11 yaşındaki bir erkek çocuk, uyandığında yüzünde yarasa bulmasının ardından kuduza yakalanarak hayatını kaybetti. Olay, 2024 yılında Ontario’nun kuzeyinde bir kulübede tatil yaparken meydana geldi. Çocuk uyandığında burnunda ve ağzında bir yarasa olduğunu fark etti, şokla yarasayı yüzünden uzaklaştırdı. Babası yarasayı bir tencereyle yakalayarak dışarıya saldı.
BELİRTİLER ORTAYA ÇIKTI, AİLE DOKTORA BAŞVURMADI
Çocuğun vücudunda görünür bir ısırık izi olmaması ve yarasanın davranışlarında anormallik bulunmaması nedeniyle aile tıbbi yardım almadı. Ancak olaydan 19 gün sonra çocuk, yüzünün sağ tarafında giderek artan bir karıncalanma ve uyuşma hissi yaşamaya başladı. Ardından yüzünde şişlik ve iştah kaybı ortaya çıktı.
YANLIŞ TEŞHİSLE TEDAVİYE BAŞLANDI
Belirtilerin başlamasından dört gün sonra gidilen bir sağlık merkezinde, çocuğa herpes virüsüne bağlı Bell felci teşhisi konularak uçuk ilacı reçete edildi. Üç gün sonra ağrılı yutma ve kusma şikayetiyle Ontario’da bir şehir hastanesinin acil servisine kaldırıldı. Yapılan fizik muayenede diş etlerinde yaralar ve yüzün sağ tarafında hafif bir sinir hasarı tespit edildi.
HASTANE SÜRECİ VE KUDUZ TANISI
Ailenin yarasa olayını doktorlara anlatması üzerine yerel sağlık yetkilileri bilgilendirildi. Hastane, çocuğu herpes gingivostomatitis ön tanısıyla taburcu etti. Ertesi sabah çocuk, yüzünün sağ tarafında güçsüzlük, duyu kaybı ve konuşma bozukluğuyla tekrar hastaneye getirildi. Yatışı beklerken ateş, yutma güçlüğü, kafa karışıklığı ve görsel halüsinasyonlar gelişti.
YOĞUN BAKIM VE ÖLÜM
Akşam saatlerinde durumu hızla kötüleşen çocuk, solunum cihazına bağlanarak çocuk yoğun bakım ünitesine alındı. Yoğun bakım ekibi, hastayı değerlendirdikten sonra kuduzdan şiddetle şüphelendi. Yapılan PCR testi, yatışının dördüncü gününde kuduz tanısını doğruladı. Kanada Gıda Denetleme Kurumu, yarasada kuduz virüsü tespit etti. Çocuk, hastanede kaldığı 17. günde hayatını kaybetti.
KUDUZUN BULAŞMA YOLLARI VE RİSKLERİ
Kuduz, insanların ve diğer memelilerin merkezi sinir sistemine saldıran ve belirtiler ortaya çıktıktan sonra neredeyse her zaman ölümcül olan bir virüs. Enfeksiyon, enfekte bir hayvanın ısırması, tırmalaması veya vücut sıvılarının göz, burun, ağız ya da açık yaraya girmesiyle bulaşıyor. Kanada’da her yıl hayvanlarda binlerce kuduz vakası görülürken, insanlarda nadiren rastlanıyor. 1924’ten bu yana ülkede sadece 28 insan vakası bildirildi. Bu vaka, Ontario’da 1967’den bu yana görülen ilk yerel kaynaklı kuduz vakası olarak kayıtlara geçti.
DÜNYA GENELİNDE KUDUZ TEHDİDİ
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre kuduz, Afrika ve Asya başta olmak üzere 150’den fazla ülkede ciddi bir sağlık tehdidi oluşturuyor ve her yıl on binlerce ölüme yol açıyor. Ölenlerin yüzde 40’ını 15 yaş altı çocuklar oluşturuyor. Küresel çapta kuduz vakalarının yüzde 99’unun köpek kaynaklı olduğu belirtilirken, Amerika kıtasında köpek kaynaklı kuduz kontrol altına alındığı için ana bulaşma kaynağını yarasalar oluşturuyor. Kanada’da kokarcalar ve tilkiler de hastalığı sıkça taşıyor.
BELİRTİLER VE KORUNMA YOLLARI
İnsanlarda belirtiler genellikle maruziyetten 20 ila 60 gün sonra ortaya çıkıyor ancak daha kısa veya uzun sürede de gelişebiliyor. İlk belirtiler ateş, baş ağrısı, halsizlik gibi grip benzeri semptomlar veya ısırık bölgesinde ağrı ve rahatsızlık hissi. Daha sonra yutma güçlüğü, aşırı salya akıtma, kas spazmları, nöbetler, kafa karışıklığı, anksiyete, su korkusu ve anormal davranışlar görülebiliyor.
ISIRIK DURUMUNDA YAPILMASI GEREKENLER
Yetkililer, evcil hayvanların başıboş dolaştırılmaması, bilinmeyen hayvanlara yaklaşılmaması ve garip davranışlar sergileyen yabani hayvanların yetkililere bildirilmesi gerektiğini vurguluyor. Kuduz belirtileri ortaya çıkmadan önce uygulanan kuduz aşısı ve immün globulin tedavisi, hastalığı önleyebiliyor. Belirtiler başladıktan sonra ise etkili bir tedavi bulunmuyor ve ölüm genellikle 7 ila 14 gün içinde gerçekleşiyor. Uzmanlar, yarasaların klasik kuduz belirtileri göstermeyebileceğini belirterek, yarasayla herhangi bir doğrudan temasın yüksek risk taşıdığı uyarısında bulunuyor.