Keiko Fujimori, 19 yaşındayken 1994 yılında Peru’nun first lady’si olarak uluslararası sahnede ilk kez boy gösterdi. Siyah giysileriyle kameralar karşısında utangaç ve gergin görünen genç kadın, dönemin Devlet Başkanı Alberto Fujimori’nin kolunda, ABD Başkanı Bill Clinton’ın ev sahipliğinde düzenlenen ilk Amerika Zirvesi’ne katıldı. Keiko Fujimori, annesi Susana Higuchi’nin, babasının hükümetindeki yolsuzlukları ve uluslararası bağışların kullanımını kamuoyuna açıklamasının ardından eşinden ayrılmasıyla bu görevi üstlendi. Bu durum, Fujimori’nin siyasi hayatının da başlangıcı oldu. Şimdi 51 yaşında olan Peru’nun eski devlet başkanının en büyük kızı, 2011, 2016 ve 2021’de üst üste üç yenilgi almasına rağmen bu pazar günü dördüncü kez cumhurbaşkanlığı için yarışacak. Solcu aday Roberto Sánchez’e karşı seçime giren Fujimori, bazı anket şirketlerinin öngördüğü hafif bir üstünlükle bu kez kazanmaya daha yakın görünüyor.
FUJİMORİ’DEN DÜZENE DÖNÜŞ VAADİ
Fujimori, Perululara güvenliği yeniden tesis etmek ve son on yılda sekiz cumhurbaşkanı görmüş, yolsuzluk skandalları, artan suç oranları ve güvensizlikle sarsılan ülkeyi kurtarmak için en iyi alternatif olduğunda ısrar ediyor. Muhafazakar aday, Sánchez’e karşı yaptığı başkanlık tartışmasında “Düzene ihtiyacımız var; yaşamak için düzen, yatırım yapmak için düzen, çalışmak için düzen” dedi. Fujimori, “Bu seçimin benimle ilgili olmadığını biliyorum, önümüzdeki beş yıl için istediğimiz hükümet türü ve yönle ilgili. Ya kaosu ve düzensizliği seçeceğiz ya da düzeni yeniden tesis edip ülkemizin geleceği için çalışacağız” ifadelerini kullandı.
ODEbrecht DAVASINDA AKLANMA
Fujimorizm’in varisi olarak 2000 yılında milletvekili seçilen Keiko Fujimori, Fuerza Popular partisini kurdu ve başkanlık kampanyalarını finanse etmek için Odebrecht inşaat şirketinden para aldığı iddiasıyla yargılandığı soruşturma kapsamında 13 ay cezaevinde kaldı. Bu suçlamaları defalarca reddeden Fujimori’nin davası, Ocak 2025’te bir mahkeme tarafından düşürüldü. Fujimori, 10 yıl boyunca siyasi zulme maruz kaldığını iddia ediyor. Eski Devlet Başkanı Pedro Castillo’ya karşı 2021’deki dramatik ikinci tur seçiminin ardından Fujimori, seçmenleri kazanmak için siyasi kariyerinde hatalar yaptığını kabul etmek zorunda kaldı. Seçim tartışmasının sonunda yaptığı konuşmada “Siyasi hayatım boyunca hatalar yaptığımı biliyorum. Onlardan ders aldım ama aynı zamanda daha güçlü bir şekilde geri döndüm” dedi.
DAHA ÖLÇÜLÜ BİR FUJİMORİ
Bu kampanya döneminde sağcı aday, daha mesafeli, sakin ve daha az uç pozisyonlara sahip bir imaj çizmeye çalıştı. Fujimori bir röportajda “Doğru, çatışmacıydık ve bunu düzelttik” ifadelerini kullandı. Delaware Üniversitesi’nden siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler profesörü Julio Carrión, Fujimori’nin “sadece komünizmle savaşmaya çalışan biri” imajından kurtulmak için “daha hesaplı bir çaba” gösterdiğini belirtiyor. Carrión, 2021’de solcu Castillo’ya karşı yapılan ikinci tur seçimini kastederek, “Bu pozisyon 2021’de temel bir hataydı çünkü kampanyasını ya komünizme karşı savaş ya da demokrasiyi savunma olarak çerçeveledi” dedi.
ALBERTO FUJİMORİ’NİN KARMAŞIK MİRASI
Alberto Fujimori’nin karmaşık mirası on yıllardır Peru’yu bölmüş ve önceki kampanyalarında Keiko Fujimori’ye karşı oluşan anti-Fujimori oyunu tetiklemişti. Fujimori, bağımsız demokratik kurumlar için tehdit oluşturan otoriter bir rejimin devamı olarak görülüyordu. Alberto Fujimori, 1990’dan 2000’e kadar cumhurbaşkanlığı yaptı. Hükümeti ülkeyi ekonomik çöküşün eşiğinden kurtardı ve Aydınlık Yol ile MRTA terör gruplarını, bir hakikat ve uzlaşma komisyonuna göre 60 binden fazla kişinin öldüğü iç çatışmada mağlup etti. Ancak rejimi, yıllar sonra mahkum olduğu insan hakları ihlalleri ve yolsuzluk iddialarıyla gölgelendi. Eski cumhurbaşkanı 2024 yılında, sağlık durumu nedeniyle af almak için yürüttüğü bir dizi hukuki mücadele ve kamuoyu tartışmasının ardından hayatını kaybetti.
ANTİ-FUJİMORİ CEPHESİ VE GENÇ SEÇMENLER
“Keiko no va” (Keiko gitmeyecek) sloganı altında sivil toplum grupları, öğrenciler ve insan hakları örgütleri geçtiğimiz cumartesi günü Lima’nın merkezinde adaylığını protesto etmek için yürüdü. Ancak Carrión’a göre, anti-Fujimori oyları özellikle 2000 yılında eski cumhurbaşkanının görevden alınmasından sonra doğan genç nesiller arasında henüz önemli bir etki yaratmadı. Keiko Fujimori’nin bu kez lehine olabilecek bir diğer faktör de rakibi Roberto Sánchez’in, eski Cumhurbaşkanı Castillo’nun meşhur şapkası da dahil olmak üzere onun imajını taklit etmeye çalışması ancak başarısız olması. Carrión, “Kendine özgü bir kimlik cazibesinden yoksun; Castillo’nun 2021’de sahip olduğu taze, halkın adayı imajına sahip değil” dedi.
FUJİMORİ’NİN SİYASİ SORUMLULUĞU
Eleştirmenlerine göre Fujimori, seçimi kazansa da kaybetse de ülkenin son yıllarda yaşadığı siyasi istikrarsızlık ve yolsuzluktan payına düşen sorumluluğu taşıyor. Mevcut Kongre’deki çoğunluk partisi Fuerza Popular’ın lideri olarak Fujimori, partisinin kongre grubu aracılığıyla ülkeyi yönetmekle, yürütme organının özerkliğini baltalamakla, bağımsız kurumlara müdahale etmekle, sözde suç yanlısı yasalar gibi belirli çıkarları koruyan yasaları teşvik etmekle ve önceki cumhurbaşkanlarının görevden alınmasını organize etmekle veya bazılarını korumakla suçlanıyor. Human Rights Watch raporu, milletvekillerinin “kamu kurumlarını güçlendirmek yerine” yasal çerçeveyi ve yargıç ile savcıların bağımsızlığını zayıflattığını ve organize suçun yayılmasını kolaylaştırdığını ortaya koydu.
SEÇMENLERİN İKİLEMİ
Peru siyasetindeki işlev bozukluğu ve yolsuzluk iddiaları seçmenleri temkinli hale getirdi. 35 adayın yer aldığı uzun listede hiçbir adayın ilk turda yüzde 20’den fazla oy alamaması da bunu yansıttı. Pazar günü yapılacak ikinci turda oy verme zorunluluğu bulunan ülkede, son anketlere göre birçok Perulu kararsız kalırken, bazıları “daha az kötü” olarak nitelendirdikleri adayı seçeceklerini söylüyor, bazıları ise oylarını geçersiz kılma çağrısı yapıyor. Dördüncü kez Fujimori’yi desteklemeye karar verenler ise bu kez yatırımcı güvenini yeniden tesis edecek bir hükümet ekibi oluşturmak için daha hazırlıklı ve daha iyi bir konumda olduğunu söylüyor. Siyasi hayata başlamasının üzerinden 30 yılı aşkın bir süre geçen Fujimori, on yıl içinde ülkenin dokuzuncu cumhurbaşkanı olma şansını yakalayabilir.