ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, merkez bankalarının ekonomiye yönelik tahmin yapma çabasından vazgeçmesi gerektiğini söyleyen tek isim değil. Portekiz’in Sintra kentinde Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından düzenlenen bir panelde konuşan Warsh, birçok üst düzey merkez bankacısının da aynı görüşü paylaştığını belirtti. ECB Başkanı Christine Lagarde’ın “Pişman olduğum tek şey, ileriye dönük yönlendirmeye bağlı ve mecbur hissetmiş olmam” sözleri üzerine Warsh, “Ortak bir neden bulduk” ifadelerini kullandı.
MERKEZ BANKACILARINDAN ORTAK TAVIR
İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey ve Kanada Merkez Bankası Başkanı Tiff Macklem de bu uygulamaya karşı olduklarını açıkladı. Merkez bankacılığında “ileriye dönük yönlendirme” olarak bilinen bu yöntem, politika yapıcıların şeffaflık amacıyla faiz oranlarının nereye gideceğine dair sinyal vermesi anlamına geliyor. Ancak Warsh’ın da belirttiği gibi bu yöntem, kimsenin ne olacağını gerçekten bilemediği yüksek belirsizlik dönemlerinde daha az kullanışlı hale geliyor. Paneldeki dört merkez bankacısı da moderatörün ekonomi görünümüne ilişkin sorularına rağmen konuşma boyunca ileriye dönük yönlendirme yapmaktan kaçındı. Warsh moderatöre, “Yine ileriye dönük yönlendirmeye dönüyorsunuz. Sizi bundan vazgeçireceğim. İleriye dönük yönlendirme yok, ileriye dönük yönlendirme yok” dedi.
ABD EKONOMİSİ VE FAİZ BEKLENTİLERİ
Warsh’ın bu açıklamaları, ABD ekonomisi ve Wall Street’in Orta Doğu’daki çatışmanın yarattığı ekonomik belirsizliği geride bırakmaya çalıştığı bir döneme denk geldi. İran savaşı, kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksine göre ABD’de enflasyonu üç yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Bu durum, Fed’in 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek ekonomiyi soğutma ihtimalini artırdı. Warsh, “Dünya genelindeki merkez bankacılığı camiasındaki meslektaşlarımın temel prensiplere dönme isteği var. Hepimiz en iyi kararları vermek istiyoruz” diye konuştu.
FAİZ İNDİRİMİ İÇİN YETERLİ OY YOK
Geçen ay yayınlanan son ekonomik projeksiyonlarda, Fed yetkililerinin neredeyse tamamı bu yıl için ya faiz artırımı ya da borçlanma maliyetlerini sabit tutma yönünde oy kullandı. Sadece bir Fed yetkilisi bu yıl faiz indirimi öngördü. Bu durum, Fed’in faiz belirleme komitesinin oy birliğiyle karar alması nedeniyle Warsh’ın bu yıl bir faiz indirimi için yeterli oya sahip olmadığı anlamına geliyor. Warsh, geçen ayki politika toplantısının ardından yaptığı ilk basın toplantısında enflasyonu yüzde 2 hedefine geri çekmenin önemini vurgulamıştı. Bazı yatırımcılar bu açıklamaları beklenenden daha “şahin” yani enflasyon konusunda sert olarak değerlendirdi. Warsh Çarşamba günü bu taahhüdü yineleyerek “ABD’de fiyat istikrarını sağlayacağız” dedi.
YAPAY ZEKA VE VERİMLİLİK VURGUSU
Fed’in yeni başkanı geçen ay, verimlilik de dahil olmak üzere Fed’in para politikasını etkileyen faktörleri incelemek üzere beş çalışma grubu oluşturdu. Bu durum, Warsh’ın göründüğü kadar şahin olmadığını ve bu yıl faiz indirimi için bir yol bulmak istediğinin işareti olarak yorumlanıyor. Warsh geçen yıl, yapay zekanın verimliliği anlamlı ölçüde artırması halinde faiz indirimlerinin önünü açabileceğini söylemişti. Son bir yıldaki verimlilik artışına dikkat çeken Warsh, bu eğilimin devam edebileceğini ima ederek “Şu anda bankada kayda değer bir şey yok, ancak son dört çeyrek bir göstergeyse ve bu, yapay zekanın yapabileceklerindeki yeni dalgadan önceki dönemi kapsıyorsa, iyimser olmak için neden var” ifadelerini kullandı.
YÜKSEK MAHKEME KARARINA SAYGI
Çarşamba günkü etkinlik, yeni Fed Başkanı’nın ilk kez harici bir halka açık etkinliğe katılımı oldu. Warsh’a bir noktada, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’un görevde kalmasını sağlayan son Yüksek Mahkeme kararı hakkındaki görüşü soruldu. Warsh, “Hukukun üstünlüğüne inanıyorum” diyerek “Yüksek Mahkeme’nin kararına uyacağız” cevabını verdi.