1 Ocak 1987 tarihinde başlayan hikaye, yıllardır Türkiye'nin gündeminden hiç düşmedi. Çalışanları ev sahibi yapma umuduyla başlayan 'Konut Edindirme Yardımı (KEY)' uygulaması 1 Ocak 1996 tarihi itibariyle sona erdi.
10 ve üzeri işçi çalıştıran kurumlarda, işverenlerin ödemelerinden kesintiler yapıldı. Rüya sadece 108 ay sürebildi. 19 Aralık 1999 tarihi itibariyle KEY hesaplarında biriken toplam tutar karşılığı gayrimenkul, KEY hesapları karşılığı olarak Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'na (EKGYO) aynı sermaye olarak devredildi. Başvuru yapan hak sahiplerine, payları oranında ödemeler yapılması karar verildi. Kimine nakit olarak, kimine hisse senedi ile ödemeler yapıldı. Derken yine gündem sarsıldı… Hak sahiplerinin isimlerinin yer aldığı listelerde karışıklıklar oldu. İsim çıkmadı, TC kimlik numaralarında yanlışlıklar görüldü. Kurumlara, hataları düzeltip yeni listeleri hazırlamaları için ek süre tanındı. Böylece süreç yeniden başladı.
Şimdi 1 milyon 665 bin kişi merakla isimlerinin yer alacağı bu listeleri bekliyor. Kim, ne kadar ödeme alacak? Listeler nereden kontrol edilecek? Tasfiye Halindeki Emlak Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Sayın, ntvmsnbc'ye yanıtladı.
KEY hesaplamaları nasıl yapıldı?
Konut Edindirme Yardımı (KEY) hesaplarının anaparaları, 3320 sayılı kanun gereği 29.12.1999 tarihine kadar T. Emlak Bankası A.Ş.'nin 6 ay vadeli mevduat faiz oranları ile 29.12.1999 tarihinden ödemenin başladığı tarihe kadar ki dönem için ise Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'nın (EKGYO) net aktif değerindeki artış oranında nemalandırıldı.
Kim, ne kadar para alacak?
1987 – 1995 dönemi içerisinde 108 aylık süreçte her hak sahibi adına yatan yardım tutarları farklıdır. Adına bir ay yardım yatırılanda, 108 ay yardım yatırılanda var. Dolayısıyla alınacak tutarlarda birbirinden çok farklı olacak.
Adına 108 ayın tamamında yardım yatırılan bir kişi bin 530 TL alacak.
Ödeme kriterleri nasıl belirlendi?
Şu anda yapılan şey, adına yardım yapılan hak sahiplerine yatırılan KEY yardımının neması ile birlikte geri ödenmesi işlemidir.
Ödemeler ne zaman yapılacak?
31 Mart 2010'dan itibaren 31 Mart 2011 tarihine kadar yapılan hak sahibi tespitleri 3 ayda bir ilan edilmek suretiyle ödenecek.
Listelerine nereden bakılabilecek?
Resmi Gazete'de yayınlanan listeler aynı anda EKGYO'nun web sitesinden de görülebilecek. Bu siteden TC Kimlik No (TCKN) ile sorgulama yapılabilecek.
Daha öncelerde yaşanan sorun olan listede isim çıkmaması durumunda vatandaş ne yapacak? Nasıl hak iddia edecek? Nereye başvuracak?
Listede isim çıkmamasının bir çok nedeni olabilir. Kurum bildirim yapmamış ya da yapılan bildirim istenilen formatta değildir. Örneğin TCKN, kurum sicil no vs. gibi eksiklikleri olabilir. Bunlar düzeltilmeden hak sahibi listelere konulamaz.
Listelerdeki düzeltmenin yapılıp yapılmadığı nasıl öğrenilecek?
Kurumların gönderdiği listelerde tespit edilen hatalar kurumlara iade edilmektedir. Banka olarak bizim muhatabımız KEY hak sahipleri adına bildirim yapan kurumlardır.
Çalıştığı kurum tarafından evrakları halen gönderilmemiş olanlar ne yapacak?
Kurumların hatalı bildirimleri düzeltmek için daha vakitleri var. Listelerde adını bulamayan hak sahipleri, kurumları ile görüşebilir.
Soyadı değişikliği olanların herhangi bir sorunla karşılaşmamaları için ne yapmaları gerekiyor?
Bu sorunun aşılabilmesi için her iki soyadında birincisi parantez içinde bildirilmesi yararlı olacak.
Şu an listede kaç kişi var ve toplam ne kadar ödeme yapılacak?
Yayınlanacak son listede 1 milyon 665 bin civarında hak sahibi bulunuyor. Ödenecek rakam ise toplan 565 milyon TL.
Ayrıca TCKN'si bulunmayan hak sahipleri listelere konulmuyor.
Herhangi bir gecikme söz konusu olur mu? Geçmişi biraz hatırlarsak, gecikmeler neden kaynaklandı?
Yeni yapılan yasal düzenlemeye göre 31 Mart 2011 tarihine kadar her 3 ayda bir listeler yayınlanacak ve ödemeler bu şekilde sonuçlandırılacak. Geçmişteki gecikmenin nedeni ise, kurumların bildirimlerinin istenilen formatta yapamamış olmasından kaynaklandı.
Vatandaşlardan nasıl talep veya şikayetler geliyor?
Şikayetlerin genel nedeni, ödemeler ile ilgili beklentinin çok yüksek tutulmasından kaynaklanıyor. Beklenti ile alınan tutarlar arasındaki fark hak sahibi açısından birinci şikayet konusu.
Bundan sonrakiler genelde kurumların bildirim yapamamasından kaynaklanan mağduriyetlerle ilgili.