Kıdem tazminatının zorunlu prim ödemesine dayalı emeklilik sistemine dönüştürülmesine yönelik oluşturulacak yeni fon için hazırlanan taslak metni ortaya çıktı. Taslağa göre kıdem tazminatı tamamen kaldırılacak. İşten atılan çalışana işveren hiçbir ödeme yapmayacak. Fonda toplanan paradan ise her çalışan istediği gibi yararlanamayacak. Kanun tekniğine göre yazılan taslak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca da değerlendirilecek.
Fonun kurulmasına ilişkin hazırlanan taslakta, iş kanunu ve diğer kanunlarda kıdem tazminatına yönelik hükümlerin tamamını kaldırıyor.
KAZANILMIŞ HAKLAR KAYBOLACAK
Kazanılmış haklara ilişkin düzenlemede ise herhangi bir geçiş ya da tercih hakkı öngörmüyor. Yasa yürürlüğe girdikten sonra herkesin fon sistemine dahil olması, mevcut kazanılmış hakların ise işveren üzerinde ve önceki kıdem hükmüne bağlı olması öngörülüyor.
İŞTEN ATILANA TAZMİNAT YOK
Taslak, her ne kadar "kıdem tazminatı" ifadesini kullansa da öngördüğü düzenlemede herhangi bir "tazminat" yönü bulunmuyor. İşveren tarafından işine son verilen kişilerin buna bağlı bir tazminat hakkı bulunmuyor. Düzenleme, SGK tarafından AB MATRA programı kapsamında yürütülen "Türkiye'de II. Sütun Emeklilik Sisteminin Uygulanabilirliği Projesi" raporunda da ortaya konulan "zorunlu prim ödemesine dayalı emeklilik sistemi" modelini öngörüyor.
TÜM ÇALIŞANLARI KAPSAYACAK
Yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren bütün işçilerin yasa kapsamına alınması hükmü bulunuyor. Daha önceki dönemlere ilişkin her türlü kıdem hakkından işverenlerin yükümlü olduğu kaydediliyor. Kıdem tazminatı fonunun devlet güvencesinde olduğu ve kaynaklarını "piyasa şartlarında değerlendirmek" yetkisinde olduğu belirtilen taslakta, işsizlik sigortası fonu kaynaklarının değerlendirilmesi kısıtlarına benzer bir kısıtlama yer almıyor.
FON YÖNETİMİNİ HÜKÜMET ATAYACAK
Fon, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın önerisiyle üçlü kararnameyle atanacak ve başkanlık görevini de üstlenecek bir yönetici ile iki işçi ve iki işveren temsilcisi nden oluşan yönetim kurulu tarafından yönetilecek.
FONDAN PARA ÇEKEBİLME ŞARTLARI
Fonda biriken paralar, emeklilik, yaşlılık ve malüllük hallerinde, 10 yıl prim ödenmesi halinde, ve ölüm halinde fonda biriken para çekilebilecek. Taslakta kıdem fonu miktarı her yıl için 30 gün olarak yer aldı. Ancak hükümet bunun 15 güne düşürülebileceği yönünde görüşleri açıklamıştı. Mevcut uygulamada, kıdem tazminatına esas ücret, işçinin almakta olduğu son ücretin miktarı olarak kabul ediliyor. Ancak taslak, ücret hesabını "işçinin çalıştığı ve adına prim yatırılan son takvim yılının ortalaması" olarak tanımlandı. Kıdem tazminatı tavanı da taslakta korunuyor. Üst sınır, " Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre ödenecek azami emeklilik ikramiyesi miktarı" olarak tanımlandı.
PRİM ORANI BAKANLAR KURULU'NCA BELİRLENECEK
Taslakta primin işveren tarafından yatırılması ve prime esas kazancın yüzde 3'ünü geçmemesi koşuluyla fon yönetiminin önerisiyle Bakanlar Kurulu tarafından bir oran belirlenecek. Ödenecek primler işveren tarafından gider yazılacak. Primler SGK tarafından toplanacak ve bunun karşılığı olarak SGK'ya fon gelirlerinden pay ayrılacak.