Kim Jong Un, Çarşamba günü silah sınıfı nükleer malzeme üreten yeni bir tesisi denetledi ve Pyongyang’ın “devletin nükleer güçlerini katlanarak artırma” planını duyurdu. Devlet medyasına göre Kuzey Kore lideri, son beş yılda silah sınıfı nükleer malzeme üretim kapasitesini iki katına çıkardıklarını ve yeni tesisin nükleer savaş caydırıcılığını güçlendireceğini söyledi. Kim, beş yıllık plan kapsamında nükleer silah üretimini hızlandırma talimatı verirken, bu planın ABD ile yürütülen silahsızlanma müzakerelerinin ve dönemin ABD Başkanı Donald Trump ile yapılan üç zirvenin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından devreye alındığı belirtildi.
YENİ NÜKLEER TESİS VE KAPASİTE ARTIRIMI
Kuzey Kore’nin yeni nükleer tesisi haberi, Washington’un İran’la devam eden savaşı sona erdirme ve Tahran’ın nükleer silaha dönüştürebileceği malzemelerden vazgeçmesini sağlama çabaları yürüttüğü bir döneme denk geldi. Kongre Araştırma Servisi’nin Mart ayı raporuna göre Kuzey Kore, halihazırda 90’a kadar savaş başlığı üretecek nükleer malzemeye sahip ve bunlardan yaklaşık 50’sinin monte edildiği tahmin ediliyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Mart ayı raporunda Kuzey Kore’nin Yongbyon ve Kangson’da olmak üzere en az iki aktif uranyum zenginleştirme tesisi bulunduğunu açıkladı. Ajans, Yongbyon’da inşa edilmekte olan yeni bir binanın, “güç kaynağı ve soğutma kapasitesi dahil olmak üzere boyut ve altyapı açısından Kangson zenginleştirme tesisine benzerlik gösterdiğini” belirtti. UAEA raporunda, “Yeni bina dışarıdan tamamlanmış durumda ve iç donanım çalışmalarının devam ettiği değerlendiriliyor” ifadelerine yer verildi.
İSTİHBARAT RAPORLARI VE TESPİT EDİLEN TESİSLER
Nisan ayında ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nde ifade veren Savunma İstihbarat Ajansı Direktörü Korgeneral James Adams, Pyongyang’ın “Yongbyon’da olası bir ek uranyum zenginleştirme tesisi inşa ettiğini” söyledi. Kim’in Çarşamba günü denetlediği tesisin bu yeni Yongbyon tesisi mi yoksa daha önce bilinmeyen başka bir tesis mi olduğu belirlenemedi. KCNA haberi tesise ilişkin konum bilgisi vermedi. Bu durum, Eylül 2024’ten bu yana devlet medyasının Kim’in uranyum zenginleştirme veya nükleer malzeme üretim tesislerini denetlediği fotoğrafları yayınlamasının en az üçüncü kez olduğuna işaret ediyor.
SİLAH ÜRETİMİNE GEÇİŞİN İŞARETLERİ
KCNA’nın Perşembe günkü haberi, yeni nükleer tesisin “daha gelişmiş teknoloji” kullandığını belirtirken, Kuzey Kore tarafından sağlanan görüntülerde Kim’in santrifüj sıraları arasında yürüdüğü görüldü. Kore Ulusal Birleşme Enstitüsü kıdemli araştırma görevlisi Hong Min, yeni tesisin Kuzey Kore’nin nükleer programının olgunlaştığını ve ölçeklendiğini ortaya koyduğunu söyledi. Hong, haberde mühimmat sanayisi ve Nükleer Silah Enstitüsü yetkililerinin Kim’e eşlik etmesinin, “ağırlık merkezinin ‘araştırma ve üretim’den ‘seri üretim ve mühimmata’ kaydığı izlenimi verdiğini” ifade etti. Kuzey Kore’nin kontrol odası, işleme boruları ve modül bölgesini gösteren çeşitli fotoğraflar yayınlayarak “çalışan tamamlanmış bir fabrika görünümünü kasıtlı olarak vurguladığını” belirtti.
KÜRESEL NÜKLEER TEHDİT VE BÜYÜME EĞİLİMİ
Nükleer zenginleştirme kapasitesini artırmanın yanı sıra Kuzey Kore, son yıllarda bir dizi füze denemesi gerçekleştirdi. ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’nün 2026 Yıllık Tehdit Değerlendirmesi’ne göre, Kuzey Kore, ABD’nin herhangi bir yerini vurabilecek Kıtalararası Balistik Füzeleri (ICBM) başarıyla test etti. Kim, ülkenin nükleer bilim insanlarını beş yıllık plan hedeflerini gerçekleştirdikleri için övdü ve nükleer potansiyelinin “akıl almaz” olduğunu söyledi. Kuzey Kore’nin nükleer güç statüsüne yükselişi, Trump’ın İran’ın da aynı yolu izlemesini engellemeye çalıştığı bir örnek olarak gösteriliyor. 2026 Nükleer Silah Yasaklama Monitörü raporuna göre, büyüyen Kuzey Kore nükleer cephaneliği küresel bir eğilimi temsil ediyor. Raporda, “Dünyadaki dokuz nükleer silahlı devletin silahlı kuvvetlerinin kullanımına sunulan nükleer savaş başlığı sayısı 9.745’e yükseldi ve birleşik patlayıcı gücü 135.000’den fazla Hiroşima bombasına eşdeğer” denildi. 2025 yılı, konuşlandırılabilir nükleer silah sayısının arttığı üst üste dokuzuncu yıl olurken, en fazla nükleer silaha sahip ülke 5.400’ün üzerinde savaş başlığıyla Rusya, ardından da yaklaşık 5.300 ile ABD olarak sıralandı.