EKONOMİ YÖNETİMİ YENİ ADIMLAR ATTI
Ekonomi yönetimi, kira kayıp kaçaklarını önlemek ve vergi gelirlerini artırmak amacıyla birçok yeni uygulama başlattı. Bu süreçte kira sözleşmesi bulunmayan ve ödemelerini elden yapan kiracılar, mülk sahipleriyle sözleşme imzalama veya ödemelerini resmi yollarla yapma talebinde bulunduklarında, vergi ödeme yükümlülüğünden kaçınan ev sahiplerinden ‘ya kira zam yaparım ya da evi boşaltırsın’ yanıtı almaya başladı.
KİRA SÖZLEŞMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU
Konu ile ilgili detayları Milliyet’e aktaran Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu şekilde konuştu: “Kira kontratı yapılmadan kiraya verilen evler aslında çok az sayıda. Bu durum genellikle adres beyanında bulunma zorunluluğu olmayan, bazen öğrenciler veya kısa dönemli kiralamalar için ortaya çıkıyor. Kira sözleşmelerinin hukuk sistemimizde yazılı olma zorunluluğu bulunmuyor. Ancak kiracı ve mal sahibinin birbirleriyle olan ilişkilerini ispatlamaları, kira artışlarının takip edilebilmesi, aboneliklerin üzerine alınması gibi birçok sebepten dolayı kira sözleşmeleri yapılmalı. Her durumda kiracılar, yazılı bir kira sözleşmesi ile kiralama gerçekleştirmeyi istemelidir. Bu durum, onların en doğal hakkı ve yasal olarak haklarını ispat edebilmeleri açısından gereklidir.”
KİRA ÖDEMESİ BANKA ÜZERİNDEN YAPILMAZSA NE OLACAK?
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bir düzenlemesine göre, kira ödemelerinin belgelendirilmesine dair bir taslak hazırlandı. Mevcut düzende, konutlarda aylık 500 TL ve üzerindeki kiralar, banka ya da PTT üzerinden ödenmek zorunda. Kısa süreli kiralamalarda miktara bakılmaksızın tüm bedellerin bankadan yapılması gerekiyor. İş yerlerinde ise miktar sınırı olmaksızın tüm ödemelerin banka üzerinden yapılması zorunlu. Bu kurallara uyulmadığında her bir işlem için tutarın yüzde 5’i oranında usulsüzlük cezası uygulanabiliyor. Örneğin, 10 bin TL’lik bir kira ödemesinin elden yapılması durumunda 500 TL’lik ceza söz konusu oluyor. Yeni düzenlemede ise elden yapılan ödemeler için ceza oranı yüzde 10’a çıkıyor; yani 10 bin TL’lik kira bedeli elden ödendiğinde bin TL’lik bir ceza ile karşılaşılabiliyor. Ayrıca, daireyi kiralayan kişi gerçekten mal sahibi mi sorusu da önemli. Mülk sahibi, elden ödeme almadığını iddia ederek dava açabiliyor ve ödediğiniz tutarlara ilişkin yükümlülükleriniz olabiliyor. Daireyi kiraladığınız kişinin, mülk sahibi olması durumunu da dikkate almak gerekiyor. Eğer kiraya veren kişi, anneniz, babanız ya da çocuğunuz değilse, kiralar ödenmedi bahane edilerek dava açılabiliyor. Bankadan para gönderirken kiranın ‘kira bedeli’ olarak yatırılması zorunlu değil. Ancak, para transferlerini ‘kira ödemesi’ şeklinde yapmak iyi bir uygulama olur. Bu sayede, işlem hazır beyan sisteminde görüntülenir ve mal sahipleri kira vergisi öderken daha düzenli bir kayıt tutulur.