KİRA KAYIP KAÇAKLARINI ÖNLEME ADIMLARI
Ekonomi yönetimi, kira kayıp kaçaklarını engellemek ve vergi gelirlerini artırmak için çeşitli yeni adımlar atıyor. Bu aşamada kira sözleşmesi bulunmayan, ödemelerini elden gerçekleştiren kiracılara, mülk sahipleri ile resmi kontrat yapma ve ödemelerini resmi yollarla gerçekleştirme talebi geldiğinde, vergi ödemek istemeyen ev sahiplerinden “ya kira zam yaparım ya da evi boşaltırsın” şeklinde cevaplar gelmeye başladı.
YAZILI KİRA KONTRATI ZORUNLULUĞU
Bu konu hakkında Milliyet’e konuşan Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, “Kira kontratı yapılmadan kiraya verilen evler aslında çok az sayıda. Bunlar ancak adres beyanında bulunma ihtiyacı olmayan, genellikle öğrenciler için ya da kısa dönemli kiralamalar için uygulanıyor. Kira kontratlarının hukuk sistemimizde yazılı olma şartı yok. Kiracı ve mal sahibinin kendi aralarındaki ilişkiyi ispat edebilmeleri, kira artışlarının takip edilebilmesi, aboneliklerin üzerine alınması gibi birçok farklı nedenle kira kontratları yapılıyor. Her durumda kiracılar mutlaka yazılı bir kira kontratı ile kiralama yapmayı istemelidir. Bu, onların en doğal hakkıdır ve yasal olarak haklarını ispat edebilmeleri açısından elzem bir konudur.” şeklinde açıklamalarda bulundu.
KİRA ÖDEMELERİ VE CEZA UYGULAMALARI
Gelir İdaresi Başkanlığı, kira ödemelerinin belgelendirilmesi ile ilgili bir düzenleme yaptı. Mevcut sistemde konutlarda, her bir kira için aylık 500 TL ve üzerindeki ödemelerin banka veya PTT üzerinden yapılması şart. Kısa süreli kiralamalarda ise tutara bakılmadan tüm ödemelerin bankadan yapılması gerekiyor. İş yerlerinde de miktar sınırı olmaksızın tüm ödemeler bankadan gerçekleşmek zorundadır. Bu yükümlülüklere uyulmaması durumunda, her bir işleme konu tutarın yüzde 5’i oranında özel usulsüzlük cezası kesilebiliyor. Örneğin, kira bedeli 10 bin TL olduğunda, bankadan yatırılmadığında 500 TL’lik bir ceza doğuyor. Yeni dönemle birlikte, elden yapılan ödemelerde ceza oranı yüzde 10’a çıkacak. Yani 10 bin TL’lik bir kira ödemesini elden yapmanız durumunda 1.000 TL gibi bir ceza doğabiliyor. Ayrıca, daireyi kiralayan kişinin gerçekten mal sahibi olup olmadığına dikkat edilmesi gerekiyor. Mal sahibi, siz elden ödeme yapsanız bile “Ben ödeme almadım” diyerek dava açabiliyor. Ödediğiniz tutarlar için de yükümlü olabiliyorsunuz.
KİRA ÖDEMELERİNE İLİŞKİN HUSUSLAR
Bankadan para gönderirken, kiraya yazılması gerektiği gibi bir zorunluluk yok. Aslında, kiracıdan mal sahibine bir para akışı gerçekleşiyor. Ancak para transferinin “kira ödemesi” olarak yapılması faydalı olur. Bu, işaretlendiğinde hazır beyan sisteminde de görüntülenebiliyor. Mal sahipleri de bu hususlar üzerinden kira vergisi ödüyor.