Dolardaki hızlı artış son bir yılda yüzde 32'yi buldu. Bu hızlı yükselme, milli geliri de etkiledi. Kişi başına düşen milli gelir, 2013 yılında 822 milyar dolar ise bu rakam 2014 ve 2015'te gerileyerek 709 milyar dolara geriledi. Kişi başına düşen gelir de 8 bin 769 dolar seviyesine indi.
Bu hesaplamayı, TÜİK verilerine göre Taraf gazetesinin ekonomist yazarı Süleyman Yaşar yaptı. Yaşar'ın, "Kişi başına gelir 8 bin dolara geriledi" başlıklı yazısında ilginç tespitler var. İşte yazı:
"Türk parası değer kaybettikçe fakirleşiyoruz. Son bir yılda Türk parası Amerikan Doları karşısında yüzde 32 oranında değer kaybetti. Böylece bu ülkenin milli geliri de dolar olarak aynı oranda geriledi.
Sırasıyla açıklayalım 2013 yılında Türkiye milli geliri 822 milyar dolar tutuyordu. Kişi başına gelir 10 bin 823 dolar düzeyindeydi. Ardından 2014 yılında milli gelir 800,1 milyar dolara geriledi. Dolayısıylakişi başına gelir 10 bin 404 dolara düştü. Bu yılın ilk üç ayı itibariyle ele aldığımızda son dört çeyrek itibariyle milli gelir 792 milyar dolara geriledi. Böylece kişi başına gelir 10 bin 153 dolara geriledi. Yine Türk Lirası’nın, Amerikan Doları karşısında yıl ortası değeri dikkate alındığında Orta Vadeli Program’da öngörülen yerli parayla milli gelir esas alındığında bu defa milli gelir 709 milyar dolara, tabii bu arada kişi başına gelir 9 bin 89 dolara düşüyor. Bir de Türk parasındaki son değer kaybı dikkate alınarak tahmini bir milli gelir hesabı yapıldığında bu defa kişi başına gelir 8 bin 769 dolara geriliyor.
2002 yılında bu ülkede kişi başına gelir 3 bin 492 dolardı. 2014’te 10 bin 404 dolara yükseldi. Aynı dönemde Çin’de kişi başına gelir 1.135 dolardan 7 bin 332 dolara yükseldi. Yine Brezilya’da kişi başına gelir sözkonusu dönemde 2.836 dolardan 11 bin 632 dolara, Nijerya’da ise aynı dönemde 457 dolardan 3 bin 184 dolara yükseldi.
O hâlde Türkiye, benzeri yükselen ülkeler arasında kişi başına gelir artışında pek de başarılı bir performans gösteremiyor. Hattâ diğer ülkelerin kişi başına geliri son yıllarda sürekli yükselirken Türkiye’de kişi başına gelir geriliyor. Bu arada büyüyemeyen ekonomide Türk Lirası’nın serbest düşüşü durdurulamadığı takdirde Türkiye dünyanın en büyük ilk 20 ekonomisini kapsayan G20 ülkeleri arasından kalamayacak.
Dolayısıyla bu yıl Antalya’da yapılacak G20 liderler toplantısı herhâlde Türkiye’nin son toplantısı olacak. Çünkü yabancı bankaların 3,4 lira olarak öngördükleri dolar kuruna az kaldı. Hep onların dediği olduğuna göre Türkiye milli geliri İsveç ya da Nijerya’nın altına düşecek. Böylece Türkiye ilk 20 büyük ekonomi arasından çıkacak.
Anlayacağınız Merkez Bankası ve hükümet Türkiye’yi ilk yirmiden çıkartmakta çok gayretli görünüyor."