Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail’in Lübnan’daki sağlık tesislerine yönelik saldırılarının devam ettiğini ve bu durumun kadınlar ile kız çocukları için insani krizi derinleştirdiğini bildirdi. Örgütün uyarısı, Pazartesi günü güneydeki Sur kentinde bir hastanenin İsrail hava saldırısında ağır hasar alması ve düzinelerce kişinin yaralanmasının ardından geldi. UNFPA’nın Lübnan Temsilcisi Anandita Philipose, ülke genelinde “derin bir korku, belirsizlik ve tırmanma” dönemi yaşandığını belirterek, “Ateşkes yürürlükte olmasına rağmen çatışmalar durmadı” dedi.
SALDIRILARIN HEDEFİNDEKİ HASTANELER
İsrail’in Pazartesi günü Sur’daki Cebel Amel Hastanesi’ne düzenlediği saldırıda aralarında sağlık çalışanlarının da bulunduğu en az 86 kişi yaralandı. Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre saldırıda acil servis ve yoğun bakım ünitesi ağır hasar gördü. Hastane, güney Lübnan’da halen faaliyet gösteren birkaç sağlık kuruluşundan biriydi. Sur bölgesindeki sağlık hizmetleri son günlerde özellikle ağır darbe aldı. 31 Mayıs’ta Hiram Hastanesi de İsrail saldırısında hasar görmüştü. Bölgedeki üçüncü ve son hastane olan Lübnan İtalyan Hastanesi ise halen çalışıyor ancak artan hasta sayısı karşısında kapasitesinin zorlandığı belirtiliyor. DSÖ, İsrail-Hizbullah çatışmasından etkilenen altı hastanenin henüz doğum ve anne sağlığı hizmetlerine başlamadığını, yalnızca acil servis olarak hizmet verdiğini açıkladı.
HAMİLE KADINLARIN KRİTİK DURUMU
Philipose, geçtiğimiz hafta sonunda güney Lübnan’da UNFPA destekli bir sağlık ocağı ve kadın güvenli alanının da İsrail hava saldırılarında hasar gördüğünü söyledi. Bu tesisin bölgede hayat kurtarıcı destek sağlayan çok az sayıdaki merkezden biri olduğunu vurgulayan Philipose, “Annelik hizmeti sunan hastaneler hasar gördüğünde ve yok edildiğinde, hamile kadınlar hayat kurtarıcı hizmetlere erişemiyor” dedi. UNFPA verilerine göre Lübnan genelinde yerinden edilenler arasında 13 bin 500 hamile kadın bulunuyor. Bunlardan 1500’ünün önümüzdeki 30 gün içinde doğum yapması bekleniyor. Philipose, “Bugün burada konuşurken, ülke genelinde yerinden edilme koşullarında 15 kadın doğum sancısı çekiyor olabilir” ifadelerini kullandı. Yaklaşık 1500 hamile kadının ise güney Lübnan’da mahsur kaldığı ve nitelikli doğum bakımına erişemediği belirtiliyor.
SAĞLIK ÇALIŞANLARINA YÖNELİK SALDIRILAR
DSÖ, 2 Mart’tan bu yana Lübnan’da sağlık tesislerine yönelik doğrulanmış 190 saldırı kaydettiğini, bu saldırılarda 128 sağlık çalışanının hayatını kaybettiğini ve 332 kişinin yaralandığını duyurdu. Sadece geçtiğimiz hafta içinde sağlık tesislerine ve personeline yönelik 11 saldırı gerçekleşti. Philipose, “Bu saldırılar bakım sürekliliğini bozuyor ve insanlar arasında korku yaratıyor” diyerek, kadınların sağlık hizmetlerinin hedefte olduğunu bildikleri için hayat kurtarıcı hizmetlere başvurmaktan çekinebileceği uyarısında bulundu. DSÖ, çatışmalardan kaçarak barınma merkezlerinde yaşayan 130 bin kişinin olduğunu ve İsrail’in son tahliye emirlerinin ardından yerinden edilmenin arttığını bildirdi. Örgüt, bu barınaklarda ve ev sahibi topluluklarda hastalık salgınlarını izliyor ve akut sulu ishal vakalarında artış eğilimi olduğunu rapor ediyor.
KADINLAR EN BÜYÜK RİSK ALTINDA
Philipose, barınma alanlarında kadınların ve kız çocuklarının özellikle ciddi koruma riskleriyle karşı karşıya olduğunu söyledi. UNFPA ve ortaklarının barınaklarda yaptığı güvenlik denetimlerinde aşırı kalabalık, mahremiyet eksikliği, cinsiyet ayrımı olmaması, yetersiz aydınlatma ve güvenli olmayan tuvaletler tespit edildi. Kadın reisli haneler, ergen kızlar, hamile ve emziren kadınlar ile engelliler en büyük risk altındaki gruplar arasında sayıldı. Philipose, “Kadınlar ve kız çocukları bu krizin yükünü çekiyor” dedi ve fon yetersizliğinin yardım çabalarını sürdürmeyi tehlikeye attığı uyarısında bulundu. UNFPA’nın Mart-Mayıs 2026 dönemi için yaptığı acil çağrının yalnızca yüzde 30’unun finanse edildiğini belirten Philipose, “Bu acil ve sürekli fon olmadan binlerce hamile kadın nitelikli doğum hizmetine erişemeyecek ve mobil sağlık kliniklerimiz uzak bölgelere hizmet vermeyi durdurmak zorunda kalacak” ifadelerini kullandı.
ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI
UNFPA’nın uluslararası toplumdan üç öncelikli talebi olduğunu açıklayan Philipose, bunların ilkinin BM Genel Sekreteri’nin düşmanlıkların kalıcı olarak sona erdirilmesi ve uluslararası insancıl hukuka saygı gösterilmesi çağrısı olduğunu söyledi. İkinci talebin, başta anne ve üreme sağlığı olmak üzere insani yardım çalışmalarına sürekli fon sağlanması olduğunu, üçüncüsünün ise Lübnan’daki kadın ve kız çocuklarının sağlık, güvenlik ve onurunun korunması olduğunu belirtti. Philipose, Lübnan hükümetinin insani müdahaleyi koordine etmeye devam ettiğini, BM ajanslarının ise ulusal çabaları desteklediğini ve sahada duyulan endişeleri aktardığını ifade etti.
2 Mart’ta başlayan çatışmaların tırmanmasının ardından Lübnan’da 3 bin 400’den fazla kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 10 bin 400 kişi yaralandı. BM verilerine göre ölenlerin çoğunluğu sivil.