SALGININ ETKİLERİ AÇIKÇA GÖRÜLÜYOR
Solihull, Halewood ve Wolverhampton’daki fabrikaların en az 17 Eylül Çarşamba gününe kadar kapalı kalması öngörülüyor. Siber saldırı nedeniyle tüm bilgi teknolojileri sistemlerini kapatan JLR, yüksek otomasyonla çalışan üretim hatlarının tamamen durmasına neden oldu. Satış süreçleri de ciddi şekilde etkilendi, ancak geçici çözümlerle bayiliklerin bir kısmı faaliyet göstermeye başladı.
GÜNLÜK KAYIP RAKAMLARI
BBC’nin haberine göre; şirketin günlük kaybı 5 ila 10 milyon sterlin (yaklaşık 6,8 ila 13,6 milyon dolar – 281 ila 562 milyon TL) arasında tahmin ediliyor. Toplam zararın ise 50 ila 100 milyon sterline (yaklaşık 68 ila 136 milyon dolar – 2 milyar 810 milyon ila 5 milyar 620 milyon TL) ulaştığı belirtiliyor. JLR, geçtiğimiz yıl 2,5 milyar sterlinlik (yaklaşık 3,4 milyar dolar – yaklaşık 140 milyar TL) vergi öncesi kâr açıklamıştı; bu da krizin haftalarla sınırlı kalması durumunda şirketin dayanma kapasitesine işaret ediyor.
Durum, tedarikçiler için çok daha karmaşık bir hal alıyor. Birmingham İşletme Okulu’nda işletme ekonomisi profesörü olan David Bailey, BBC’ye “Jaguar Land Rover’ın tedarik zincirinde toplamda 250 bine kadar insan yer alıyor.” ifadelerini veriyor. Birçok küçük ve orta ölçekli firma yalnızca JLR’ye çalışıyor ve nakit akışının durması iflas riskini artırıyor. Aston Martin’in eski CEO’su Andy Palmer, “Bazı firmaların batmasına şaşırmam” diyerek mevcut durumun ciddiyetini vurguladı.
PERSPEKTİFLERDEKİ DÜZENLEMELER
Bailey, firmaların ilk haftalarda zararı tolere edebildiğini, ancak ikinci haftadan itibaren personel azaltımının kaçınılmaz hale geldiğini belirtiyor. İsmailini açıklamayan bir tedarikçi, çalışanlarının yüzde 50’sine denk gelen 40 kişiyi işten çıkardığını bildirdi. Diğer şirketler ise çalışanlarını evde tutup, çalışılmayan saatleri daha sonra izin veya mesai olarak dengelemeye çalışıyor.
KALICI PERSONELİN GELECEĞİ
West Midlands bölgesindeki büyük bir tedarikçide çalışan bir personel, 29 Eylül’e kadar iş başı beklemediklerini, yüzlerce çalışanın hâlâ evde olduğunu aktarıyor. Geçici işçilerin ilk gözden çıkarılanlar olduğu bilinse de, kalıcı personel de tehdit altında. Flok kaplama işi yapan Qualplast firmasının yöneticisi Shaun Adams, ellerinde başka iş olsa da krizin haftalarca sürecek olmasının ciddi bir yeniden yapılanma ihtiyacı doğurduğunu ifade ediyor.
HÜKÜMETİN TEPKİSİ
Tüm bu gelişmeler hükümeti de harekete geçirmeye zorlamakta. Sendikalar ve milletvekilleri, tedarikçileri korumak amacıyla maaş destekli bir kısa çalışma ödeneği (furlough) programı talep ediyor. Unite sendikasının genel sekreteri Sharon Graham, “Binlerce işçi aniden işini kaybetme riskiyle karşı karşıya” derken, İş ve Ticaret Bakanı Chris Bryant, hükümetin JLR yönetimiyle günlük temas hâlinde olduğunu ve çözüm için çalıştıklarını belirtmektedir.