New York’ta belediye başkanlığı yarışında aday olan Zohran Mamdani, emlak geliştiricilerinin kendisini engellemek için milyonlar harcadığı bir kampanya yürüttü. Mamdani’nin seçim vaatleri arasında kira dondurma ve devlet destekli konut inşası vardı ancak şimdi ortaya koyduğu 22 milyar dolarlık yeni plan, şehrin konut krizini çözmek için özel sektörle iş birliğini merkeze alıyor. Sosyal demokrat hedeflerini piyasa odaklı politikalarla birleştiren Mamdani, imar yasalarını esnetmek ve harap durumdaki kamu konutlarını özel finansmanla canlandırmak istiyor.
KRİZE ÇÖZÜM İÇİN ÖZEL SEKTÖRLE İŞ BİRLİĞİ
Mamdani, kampanyasının son döneminde özel piyasanın konut inşaatındaki rolüne dair fikir değiştirdiğini açıkladı. Austin, Minneapolis ve Seattle gibi şehirlerde imar yasalarının gevşetilmesinin konut arzını artırdığını ve kiraları düşürdüğünü belirten Mamdani, siyasi ideolojisi ile konut üretiminin zorlukları arasında bir denge kurmaya çalışıyor. Özellikle arzın kısıtlı ve düzenlemelerin katı olduğu New York’ta konut inşa etmenin son derece karmaşık olduğunu vurgulayan Mamdani, düşük ve orta gelirli New Yorklular için konut üretmek adına tavizler veriyor.
KİRA DONDURMA POLİTİKASINDAKİ ÇELİŞKİ
Emlak geliştiricilerinin hayır işi yapmadığını söyleyen uzmanlar, Mamdani’nin planının piyasa odaklı ve pragmatik olduğunu ancak kira dondurma gibi politikaların özel sektörü sıkıştırabileceğini belirtiyor. Mamdani’nin desteklediği dört yıllık kira dondurma kararı, şehrin kiralık stokunun neredeyse yarısını oluşturan bir milyona yakın kira kontrollü daireyi kapsıyor. Ancak artan elektrik, sigorta ve işçilik maliyetleri karşısında gelirleri sabit kalan binaların mali durumu kötüleşiyor. Uzmanlar, bu durumun New York’un dış ilçelerindeki kira kontrollü binaları iflasa sürükleyebileceğini ve şehrin bu açığı kapatmakta zorlanacağını ifade ediyor.
DİĞER ŞEHİRLERDEN ALINAN DERSLER
Mamdani’nin konut krizine çözüm olarak örnek gösterdiği Minneapolis, Mamdani’nin kira kontrolü politikasıyla çelişen bir tablo çiziyor. Minneapolis, kira kontrolü yerine imar yasalarını gevşeterek konut inşaatını hızlandırırken komşu kent St. Paul, katı kira kontrolü yasaları uyguladı. Sonuçta Minneapolis’te konut inşaatı patlarken St. Paul’da durma noktasına geldi ve kiralar zıt yönlerde ilerledi. St. Paul’un şimdi kira kontrolü yasalarını geri çekmeye başlaması, Mamdani’nin benimsediği politikanın potansiyel risklerini gözler önüne seriyor.