Market fiyatları son bir yılda yüzde 2,7 artarken bu oran genel enflasyonun oldukça altında kaldı. ABD’de enflasyon yüzde 4,2 seviyesine ulaşmış durumdayken market raflarındaki fiyat artışının daha sınırlı kalmasının temel nedeni yüksek akaryakıt fiyatlarının henüz tüm ürün gruplarına tam olarak yansımamış olması. ABD-İran savaşının küresel ticarete etkileri özellikle taze meyve ve sebze gibi çabuk bozulan gıdaların navlun maliyetlerini yükselterek market alışverişini zorlaştırsa da her gıda kalemindeki fiyat değişimi aynı hızda gerçekleşmiyor.
MEYVE REYONUNDA FIRSAT VE TUZAKLAR
Taze meyve genel olarak avantajlı bir alışveriş seçeneği sunuyor. Son bir yılda fiyat artışı yüzde 2,1’de kalan meyveler hem genel enflasyonun hem de market enflasyonunun gerisinde kaldı. Ancak meyve seçiminde dikkatli olmak gerekiyor. Elma fiyatları yılın bu döneminde büyük ölçüde ithalata bağımlı olduğu için yüzde 5,6 oranında arttı. Artan motorin fiyatları nakliye maliyetlerine yansıdı. Narenciyede durum daha vahim. Florida ve Brezilya’daki portakal bahçelerini vuran yeşillenme hastalığı nedeniyle fiyatlar yıllık bazda yüzde 6,1 yükseldi.
SEBZEDE DOMATES VE MARUL BAŞI ÇEKTİ
Taze sebze fiyatları son bir yılda yüzde 11,9 ile en hızlı yükselen grup oldu. Domates fiyatlarındaki yüzde 32 artışta kış aylarında yaşanan rekor düşük sıcaklıklar, aşırı yağışlar, tarifeler ve motorin zamları etkili oldu. Marul da benzer nedenlerle yüzde 24,9 değer kazandı. Patates ve muz ise tam tersi bir tablo çiziyor. Idaho’daki rekor hasat sayesinde patates fiyatları yüzde 0,6, Kosta Rika’da üretimin artmasıyla muz fiyatları yüzde 1,2 geriledi. Konserve meyve ve sebzelerde fiyat artışı yüzde 5,2 olurken bu oran sadece meyveli konservelerde yüzde 7,1’e çıktı. Dondurulmuş ürünler ise hem daha sağlıklı hem de daha istikrarlı fiyat sunuyor. Dondurulmuş gıdalardaki fiyat artışı yıllık sadece yüzde 2,1.
KAHVEDE ZAM ŞAŞIRTMIYOR ÇAY AVANTAJLI
Sabah kahvesi alışkanlığı bu yıl cüzdanı daha fazla yoruyor. Market raflarında kahve fiyatları tarifeler ve iklim değişikliği nedeniyle yüzde 17,5 yükseldi. Evde kahve yapmak dışarıdakine göre tasarruf sağlasa da geçen yıla oranla daha pahalı. Çay ise yüzde 1,4’lük artışla çok daha makul bir alternatif.
IZGARA SEZONUNDA ETLERİN DURUMU
Bu yaz mangal yapmak pahalıya patlayabilir. Dana eti fiyatlarını yüzde 12,9 artıran faktörler arasında 75 yılın en düşük sürü sayıları, güneydeki büyük kuraklıklar ve yem maliyetlerindeki yükseliş yer alıyor. Yeni screwworm vakaları da durumu daha da kötüleştirecek. Taze balık fiyatları yüzde 6,5 artarken dondurulmuş balıktaki yüzde 7,5’lik zam daha yüksek. Domuz eti yüzde 2,6 ile sınırlı artış gösterirken tavuk fiyatları bir yıl önceki kuş gribi salgınının etkisiyle düşüşünü sürdürüyor ve yüzde 0,6 gerilemiş durumda.
KAHVALTI ÜRÜNLERİNDE YUMURTA FİYATI ÇAKILDI
Kahvaltı sofralarında iyi haber var. Geçen yılki kuş gribi krizinin ardından yumurta fiyatları yüzde 35,2 gibi rekor bir düşüş kaydetti. Pastırma fiyatları yüzde 1, mısır gevreği ise yüzde 1,2 arttı. Raf ömrü uzun olan mısır gevreği gibi ürünler depolanabildiği için motorin zamlarından daha az etkileniyor. Tatlıya düşkün olanlar için kötü haber şekerleme fiyatlarındaki yüzde 9,3’lük artış. Özellikle çikolatada tarifeler ve iklim değişikliği etkili oldu. Dondurulmuş pasta ve turtalar ise yüzde 0,2’lik fiyat artışıyla tatlı ihtiyacını uygun maliyetle karşılamak isteyenler için iyi bir alternatif.