SON DÖNEMDE MATCHA ÇAYINDAKİ KRİZİN NEDENLERİ
Son yıllarda sağlıklı yaşam trendleri ve sosyal medyanın etkisiyle popülaritesi tavan yapan matcha çayı, küresel bir krizle karşı karşıya. Fiyatlar rekor seviyelere yükselirken, stokların tükendiği ve sosyal medya üzerinden kullanıcıların “stokçuluk” yapanları suçladığı bir döneme girildi.
TALİBİN PATOLOJİK ARTISI
Bu krizin arkasında yatan birkaç neden var. İlk olarak, Z Kuşağı ve sağlıklı yaşam anlayışının etkisi dikkat çekiyor. Dünya genelinde sağlıklı yaşam trendinin hızla yayılması ve Z jenerasyonunun matchayı “yeni kahve” olarak benimsemesi, talebi görülmemiş seviyelere taşıdı. Ayrıca, Japonya’daki üretim, bu dev talebi karşılamak için yeterince hızlı artmıyor. Matcha, yeşil çayın yalnızca küçük bir kısmından oldukça zahmetli bir şekilde elde edildiği için bu durum daha da zorlaşıyor. İklim değişikliği de kıtlığı derinleştiriyor, zira aşırı sıcaklar verim kaybına yol açıyor.
Talebin arzı geçmesi, fiyat artışlarına da yansıdı. Birçok ülkede matcha fiyatları son bir yılda neredeyse iki katına çıktı. Japonya’nın Kyoto şehrinde, bir kilogram matcha yaprağı açık artırmada geçen yıla göre %170 zamlandı. Bazı Japon üreticileri, talebe yetişemedikleri için satışları geçici olarak durdurma kararı aldı. Uji bölgesinde ise turistlerin marketleri boşalttığı ve bazı dükkanların kişilere sadece bir kutu matcha satışı yaptığı bilgileri geliyor.
TÜRKİYE’DE MATCHA TERCİHİ
Kriz Türkiye’yi de etkiliyor. Özellikle İstanbul’daki üçüncü dalga kahvecilerde matchalı içecekler menülerin vazgeçilmezi oldu. Online siparişlerde de Japonya menşeli ürünlere olan ilgi hızla artıyor.
KRİZİN GİDERİLMESİ NE KADAR MÜMKÜN?
Peki, bu kriz yakın zamanda aşılabilir mi? Bunun pek mümkün olmadığı görünmekte. Japonya yeni üretim alanları açmak istese de, bunun yıllar süreceği belirtiliyor. Kısacası, hem Türkiye’de hem de dünya genelinde matcha tutkunlarını zor ve yüksek maliyetli bir süreç bekliyor.