Bir mil uzunluğundaki mikroalg patlaması, bu hafta İsrail’in önde gelen arıtma tesislerini geçici olarak devre dışı bıraktı ve ülkenin içme suyu kaynağını tehdit etti. İsrail’in ulusal su şirketi Mekorot’a göre, ülkenin altı kıyı arıtma tesisinden beşi, pazar günü kapandı. O tarihten itibaren, özel mülkiyete ait bazı tesisler kısmen yeniden faaliyete geçti, ancak Perşembe günü yalnızca biri tam kapasite çalışıyordu. Mekorot sözcüsü Lior Gutman, “Bu tür bir olay İsrail’de daha önce yaşanmamıştı… son derece nadir bir durum” dedi, ancak %99 ihtimalle içme suyu sıkıntısı olmadığını vurguladı.
MİKROALGLERİN KAYNAĞI
Mikroalg patlamasının, Nil Deltası’ndan kaynaklandığı ve deniz akıntılarıyla İsrail kıyısına doğru yayılmakta olduğu düşünülüyor. Ben-Gurion Üniversitesi’nde su araştırmaları alanında doçent olan Edo Bar-Zeev, “Bu ölçekte bir şeyle ilk kez karşılaşıyorum” dedi. Ülkenin arıtma tesisleri genellikle “ters osmoz” adı verilen bir teknoloji kullanıyor; bu süreçte su, ön işlemle büyük kirleticilerden arındırıldıktan sonra, tuz, bakteri ve diğer molekülleri filtreleyen zarların içinden geçirilerek temiz içme suyu elde ediliyor.
SU KAYNAKLARINDAKİ SIKINTI
Mikroalg ve ürettikleri maddeler, zarları kirletip zarar verebiliyor. Utah Üniversitesi Orta Doğu Merkezi Direktörü Michael Christopher Low, suyun içinde askıda fazla madde varsa, arıtma işlemlerinin yeterli olamayacağını belirtti. 2008 ve 2009 yıllarında Umman Körfezi’ndeki ağır bir “kırmızı gelgit” olayı, o bölgedeki birçok arıtma tesisini etkilemişti. Mekorot’un Gutman’ı, hükümetin kapalı tesislerin neden olduğu açığı kapatmak için Galile Gölü’nden su pompaladığını, yer altı kuyularını devreye aldığını ve ulusal su rezervlerini kullandığını söyledi. Bazı şehirler, bahçe sulama ve yüzme havuzlarını doldurma gibi kısa vadeli kısıtlamalarla karşılaştı, ancak esas kısıtlamaların, içme suyu kalitesinde su kullanan çiftçileri etkilediği ifade edildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ETKİLERİ
Mikroalg patlaması, suyun içinde bulunan çevresel faktörlerin uygun bir kombinasyonu olduğunda meydana geliyor. Bu faktörler arasında besin maddeleri, sıcaklık, ışık, akıntılar ve karışım yer alıyor. Mekorot, bu son patlamanın “çok olağanüstü bir faktör kombinasyonu” sonucu ortaya çıktığını belirtti. Denizdeki bir fırtınanın bulanıklığı artırdığı ve su sıcaklıklarını 30 derece Celsius’un üzerine çıkardığı ifade edildi. Ben-Zeev, “Birden fazla tesisin büyük bir kıyı kesiminde kapatılması kesinlikle anormal” dedi. Ülkenin bu duruma nasıl yanıt vereceğini çözmesi gerektiğini vurguladı.
GELECEK RİSKLERİ
Uzmanlar, bu geçici krizin daha geniş bir sorunu ortaya koyduğunu belirtiyor. Arıtma, iklim krizinin daha şiddetli sıcaklık ve kuraklık koşullarını tetiklemesiyle giderek daha popüler hale geliyor. Ancak, merkezi ve teknik bir çözüme artan bağımlılığın riskleri de beraberinde getirdiğine dikkat çektiler. Low, “Bu olay, sistemin büyük bir kesintiye karşı ne kadar savunmasız olduğunu gösteriyor” dedi. Ayrıca, askeri ve siber tehditlerin yanı sıra, petrol sızıntıları gibi başka endişelerin de var olduğunu belirtti. Ben-Zeev, “Petrol sızıntısının arıtma tesisleri yakınında ne zaman gerçekleşeceği değil, sadece ne zaman olacağı meselesi” diyerek, bu durumun daha uzun süre tesisleri kapalı tutabileceğini ifade etti.