BARİŞ UMUTLARI SÜRDÜRÜLÜYOR
İsrail’in iki yıldır uyguladığı işgal ve soykırım politikalarıyla mücadele eden Gazze’de, barış umudu hâlâ varlığını sürdürüyor. Bugün, Hamas ile İsrail heyetleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes ve rehine takası ile İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini öngören 20 maddelik Gazze Planı için Mısır’da müzakerelere başladı. Hamas, lideri Halil el-Hayye başkanlığındaki heyetinin ateşkes müzakerelerine başlamak üzere Mısır’a ulaştığını bildirdi. “Hareketin Halil el-Hayye başkanlığındaki heyeti, ateşkes, işgal güçlerinin çekilmesi ve esir değişimi konularında müzakerelere başlamak üzere Mısır’a ulaştı.” ifadesi açıklandı. Ziyaretin süresi veya görüşme takvimine ilişkin detay verilmedi. Halil el-Hayye, İsrail’in Doha saldırısında hedef gösterilen isimler arasındaydı.
MÜZAKERELER HIZLANDI
Mısır devlet medyası, Hamas ve İsrail arasındaki dolaylı Gazze müzakerelerinin başladığını aktardı. Plan doğrultusunda İsrail ordusunun geri çekilmesi 3 aşamada gerçekleştirilecek. Trump’ın 20 maddelik planını kabul eden İsrail, Gazze’deki işgal operasyonlarına ara verdiğini duyurdu ve “savunma” pozisyonuna geçeceğini açıkladı. Hamas ise planla ilgili müzakerelere hazır olduklarını belirterek rehineler için süre istemişti. Mısır Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Hamas heyetlerini ağırlayarak, söz konusu plan çerçevesinde esir değişimi ve savaşın sonlandırılması konularını görüşmek üzere bir araya geleceğini bildirdi. “Bu sürecin savaşın sona ermesi ve Filistin halkının çektiği acıların hafiflemesine katkı sağlamasını umuyoruz.” açıklaması yapıldı.
Mısır’daki görüşmelerde öncelikli olarak İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) çekileceği bölgeler ve esirlerin durumu üzerinde durulacak. Görüşmelere, ABD Temsilcisi Steve Witkoff ile ABD Başkanlık Danışmanı Jared Kushner’in de katılacağı ifade edildi. Görüşmelere katılacak olan İsrail heyetinde, Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer ile Şin Bet güvenlik servisi başkanı ve üst düzey yetkililerin yer alacağı belirtildi.
TRUMP PERSPEKTİFİ
ABD Başkanı Trump, ön görüşmelerin olumlu geçtiği ve hızlı ilerlediğini dile getirerek, “Bu hafta içinde ilk aşamanın tamamlanmasını istiyorum.” dedi. Trump, “Herkesten hızlı hareket etmelerini rica ediyorum. Zaman önemli, yoksa çok kan dökülecek. Bu, kimsenin görmek istemeyeceği bir şey.” şeklinde konuştu. Ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Gazze’ye yönelik saldırıları durdurup durdurmayacağına dair “Evet, Bibi bombardımanı sonlandıracak.” yanıtını verdi. Trump, “Hamas’ın ne kadar ciddi olduğunu yakında anlayacağız” derken, “Hamas iktidarda kalmaya devam ederse tam bir imha gerçekleşecek.” ifadelerini kullandı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise “Gazze’de savaş henüz bitmedi.” açıklamasında bulundu. Netanyahu, “rehinelerin serbest bırakılmasına dair teknik detayların netleştirilmesi” için Kahire’ye müzakere heyeti gönderdiğini duyurdu.
TRUMP’IN 20 MADDELİK PLANI
Trump’ın Gazze Planı, sadece ateşkes veya rehine takasıyla sınırlı kalmayıp, savaşın tamamen sona ermesini ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini sağlıyor. Plan şu maddeleri içeriyor: Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan, terörden arındırılmış bir bölge olacak. Gazze halkının yararına yeniden inşa edilecek. İki taraf bu öneriyi kabul ederse savaş hemen sona erecek. İsrail ordusu, ABD, İsrail ve garantörlerle üzerinde anlaşılan standartlara göre çekilecek. ABD, Gazze’ye geçici uluslararası istikrar gücü oluşturma konusunda Arap ve uluslararası ortaklarla iş birliği yapacak. İsrail, bu anlaşmanın kamuoyunda kabul edilmesinden sonraki 72 saat içinde hayatta ya da ölü tüm rehineleri iade edecek. Cenazesi teslim edilen her İsrailli rehine için ölen 15 Gazzeli’nin cenazesi de teslim edilecek. Tüm rehinelerin serbest bırakılmasından sonra, 250 mahkumla birlikte 1700 Gazzeli serbest bırakılacak. Tüm rehineler geri verildikten sonra, barışçıl birlikte yaşama taahhüdünde bulunan ve silahlarını teslim eden Hamas üyelerine af tanınacak. Gazze’den ayrılmak isteyen Hamas üyelerine güvenli geçiş sağlanacak. Anlaşmanın kabul edilmesiyle birlikte yardımlar hemen Gazze’ye gönderilecek. Yardım girişi ve dağıtımı, BM ve Kızılay aracılığıyla iki tarafın müdahalesi olmaksızın gerçekleşecek. Gazze geçici olarak teknokratlardan oluşacak bir Filistin komitesince yönetilecek. Komiteye Trump başkanlık edecek ve diğer üyeler daha sonra duyurulacak. Komitede eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in de yer alması bekleniyor. Komite, Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze’nin kalkınması için gerekli finansmanı sağlayacak. Gazze’yi yeniden inşa etmek ve canlandırmak için bir ekonomik kalkınma planı hazırlanacak. Kimse Gazze’yi terk etmeye zorlanmayacak, gitmek ya da dönmek isteyenlere izin verilecek. Hamas ve diğer gruplar, Gazze yönetiminde doğrudan veya dolaylı hiçbir role sahip olmayacaklarını kabul edecek. İsrail, Gazze’yi işgal etmeyecek. Hamas öneriyi geciktirir veya reddederse, öneri terörden arınmış bölgelerde genişletilmiş yardım operasyonu ile işletilecek. Gazze planı, savaşın sona ermesini ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini amaçlıyor.