BARİŞ UMUDU GAZZE’DE SÜREKLİLİĞİNİ KORUYOR
İsrail’in iki yıldır sürdürdüğü işgal ve soykırım politikalarına rağmen, Gazze’de barış umudu devam ediyor. Hamas ve İsrail heyetleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı ateşkes ve rehine takası ile birlikte İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini öngören 20 maddelik Gazze Planı kapsamında Mısır’da müzakere süreçlerini başlattı. Hamas, Gazze’deki lideri Halil el-Hayye başkanlığındaki heyetin ateşkes müzakereleri için Mısır’a ulaştığını bildirdi. Yapılan yazılı açıklamada, “Hareketin Halil el-Hayye başkanlığındaki heyeti, ateşkes, işgal güçlerinin çekilmesi ve esir değişimi konularında müzakerelere başlamak üzere Mısır’a ulaştı.” ifadeleri yer aldı. Ancak, ziyaretin süresi veya görüşme takvimine ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi. Halil el-Hayye, daha önce İsrail’in Doha saldırısında hedef alınan isimlerden biri oldu.
GÖRÜŞMELERİN BAŞLADIĞI DUYURULDU
Mısır kamuoyuna göre, Hamas ve İsrail arasında dolaylı müzakerelerin başladığı bildirildi. Plana göre, İsrail ordusunun bölgeden çekilme süreci üç aşamada gerçekleştirilecek. İsrail, Trump’ın 20 maddelik planını kabul ettiğini, Gazze’deki işgal operasyonlarına ara verdiğini ve “savunma” pozisyonuna geçeceklerini açıkladı. Hamas ise planı müzakereye istekli olduğunu duyurarak rehineler için süre talep etti. Mısır Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Hamas heyetlerini ağırlayarak Amerika’nın planı çerçevesinde esir değişimi ve Gazze’deki savaşın sonlandırılması konularını ele alacaklarını belirtti. Bakanlık, dolaylı yürütülecek görüşmelerde sahadaki koşulların iyileştirilmesi ve tüm İsrailli esirler ile Filistinli tutuklular arasındaki değişim konularının ele alınacağını aktardı. “Bu sürecin savaşın sona ermesi ve Filistin halkının çektiği acıların hafiflemesine katkı sağlamasını umuyoruz.” denildi.
İLK AŞAMALARDA ÇEKİLME VE ESİRLER
Mısır’da yapılacak olan görüşmelerde, öncelikli olarak İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) çekileceği bölgeler ile esirlerin durumu değerlendirilecek. Görüşmelere ABD Temsilcisi Steve Witkoff ve ABD Başkanlık Danışmanı Jared Kushner de katılacak. İsrail heyetinin içerisinde Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer, Şin Bet güvenlik servisi başkanı ve üst düzey yetkililerin olacağı belirtiliyor. ABD Başkanı Trump, ön görüşmelerin iyi geçtiğini ve hızlı bir ilerleme kaydedildiğini belirterek, “Bu hafta içinde ilk aşamanın tamamlanmasını istiyorum.” dedi. Trump, “Herkesten, hızlı hareket etmelerini rica ediyorum. Zaman önemli, yoksa çok kan dökülecek.” şeklinde ifadelerde bulundu. Ayrıca, Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya Gazze’ye yönelik saldırıları durdurup durdurmayacağına dair soruya “Evet, Bibi bombardımanı sonlandıracak.” yanıtını vermesi de gündemde yer aldı.
TRUMP’IN GAZZE PLANI DETAYLARI
20 maddeden oluşan Gazze Planı, yalnızca ateşkes ve rehine takasını değil, Gazze’de savaşın tamamen sona ermesini ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini de kapsamaktadır. Trump’ın Gazze planındaki maddeler şu şekildedir:
– Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan, terörden arındırılmış bir bölge olacak.
– Bölge, Gazze halkının yararına yeniden inşa edilecek.
– İki taraf bu öneriyi kabul ederse savaş hemen sona erecek.
– İsrail ordusu, ABD, İsrail ve garantörlerle üzerinde anlaşılan standartlar ve takvim çerçevesinde çekilecek.
– ABD, Gazze’ye geçici uluslararası istikrar gücü oluşturmak için Arap ve uluslararası ortaklarla birlikte hareket edecek.
– Anlaşmanın kamuoyunda kabul edilmesinden 72 saat içinde hayat veya ölüm durumundaki tüm rehineler iade edilecek.
– Cenazesi teslim edilen her İsrailli rehine için ölen 15 Gazzelinin cenazesi teslim edilecek.
– Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra, İsrail, ömür boyu hapis yatan 250 mahkum ile 7 Ekim 2023’ten sonra alıkonulan 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak.
– Tüm rehineler geri verildikten sonra, barışçıl birlikte yaşama sözü veren ve silahlarını teslim eden Hamas üyelerine af tanınacak.
– Gazze’den ayrılmak isteyen Hamas üyelerine güvenli geçiş sağlanacak.
– Anlaşmanın kabul edilmesiyle birlikte, tüm yardımlar Gazze Şeridi’ne derhal gönderilecek.
– Gazze Şeridi’ne yardımların girişi ve dağıtımı, BM ve Kızılay aracılığıyla, iki tarafın müdahalesi olmadan gerçekleştirilecek.
– Gazze, geçici olarak teknokratlardan oluşan bir Filistin komitesince yönetilecek.
– Komiteye Trump başkanlık edecek ve diğer üyeler daha sonra duyurulacak.
– Komitede, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in de yer alması bekleniyor.
– Komite, Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze’nin kalkınması için finansmanı sağlayacak.
– Gazze’yi yeniden inşa etmek ve canlandırmak amacıyla ekonomik kalkınma planı hazırlanacak. Özel ekonomik bölge kurulacak.
– Kimse Gazze’yi terk etmeye zorlanmayacak ve gitmek isteyenlere izin verilecek.
– Hamas ve diğer gruplar, Gazze yönetiminde doğrudan veya dolaylı hiçbir role sahip olmayacaklarını kabul edecek.
– İsrail, Gazze’yi işgal ya da ilhak etmeyecek.
– Hamas öneriyi geciktirir veya reddederse, öneri genişletilmiş yardım operasyonu da dahil olmak üzere terörden arınmış bölgelerde işletilecek.
Gazze planı, savaşın sona ermesini ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini sağlama amacını güdüyor.