BARIŞ UMUDU VE MÜZAKERELER
İsrail’in son iki yıldır sürdürdüğü işgal ve soykırım politikalarının gölgesinde Gazze’de barış umudu sürüyor. Hamas ile İsrail heyetleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın hazırladığı 20 maddelik Gazze Planı kapsamındaki ateşkes ve rehine takası müzakereleri için Mısır’a gitti. Hamas, Gazze’deki lideri Halil el-Hayye başkanlığındaki heyetin ateşkes müzakereleri için Mısır’a ulaştığını ilan etti. Yazılı olarak yapılan açıklamada, “Hareketin Halil el-Hayye başkanlığındaki heyeti, ateşkes, işgal güçlerinin çekilmesi ve esir değişimi konularında müzakerelere başlamak üzere Mısır’a ulaştı.” denildi. Ancak toplantının süresi veya görüşmelerin takvimi hakkında herhangi bir detay paylaşılmadı. Halil el-Hayye, İsrail’in Doha saldırısında hedef olduğu isimler arasında bulunuyor.
MÜZAKERELERİN İÇERİĞİ VE YÖNTEMİ
Mısır devlet medyası, Hamas ve İsrail arasındaki dolaylı müzakerelerin başladığını duyurdu. Plana göre, İsrail ordusunun geri çekilmesi üç aşamada gerçekleşecek. İsrail, Trump’ın 20 maddelik planını kabul ettiğini, Gazze’daki operasyonları durdurduğunu ve “savunma” pozisyonuna geçeceğini açıkladı. Hamas da bu planı müzakere etmeye hazır olduğunu belirterek rehineler için süre talep etti. Mısır Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Hamas heyetlerini ağırlayarak ABD Başkanı Trump’ın planı doğrultusunda esir değişimi ve Gazze’deki savaşın sona ermesi konularında görüşmeler yapacağını bildirdi. Açıklamada, dolaylı yürütülecek müzakerelerde koşulların iyileştirilmesine ve esir değişimine ilişkin detayların ele alınacağı belirtildi. “Bu sürecin savaşın sona ermesine ve Filistin halkının çektiği acıların hafiflemesine katkı sağlamasını umuyoruz.” denildi.
İLK GÖRÜŞME GÜNDEMİ
Mısır’daki toplantılarda, öncelikli olarak İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) çekileceği bölgeler ve esirlerin durumu tartışılacak. Müzakerelere ABD Temsilcisi Steve Witkoff ve Başkanlık Danışmanı Jared Kushner’in de katılması bekleniyor. İsrail heyetinin içinde Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer ile Şin Bet güvenlik servisi başkanının yer alacağı ifade edildi.
TRUMP’TAN ACILI ÇAĞRI
ABD Başkanı Trump, ön görüşmelerin iyi geçtiğini belirterek, ilk aşamanın bu hafta içinde tamamlanmasını istedi. “Herkesten, hızlı hareket etmelerini rica ediyorum. Zaman önemli, yoksa çok kan dökülecek. Bu, kimsenin görmek istemeyeceği bir şey.” dedi. Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Gazze’ye yönelik saldırıları durdurup durdurmayacağına ilişkin soruya ise “Evet, Bibi bombardımanı sonlandıracak.” yanıtını verdi. “Hamas’ın ne kadar ciddi olduğunu yakında anlayacağız.” diyen Trump, eğer Hamas iktidarda kalmaya devam ederse “tam bir imha” olacağını vurguladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da “Gazze’de savaş henüz bitmedi.” şeklinde konuştu. Netanyahu, rehinelerin serbest bırakılmasıyla ilgili teknik detayların netleştirilmesi için Kahire’ye müzakere heyeti gönderdiğini belirtirken, “Kısa süre içinde rehinelerin serbest bırakıldığını açıklamayı umuyorum.” dedi.
TRUMP’IN 20 MADDELİK PLANI
Trump’ın Gazze Planı, yalnızca ateşkes veya rehine takasıyla sınırlı kalmıyor. Gazze’de savaşın tamamen sona ermesini ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini öngörüyor. İşte planın ana maddeleri:
– Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan, terörden arındırılmış bir bölge olacak.
– Bölge, Gazze halkının yararına yeniden inşa edilecek.
– İki taraf da öneriyi kabul ederse savaş hemen sona erecek.
– İsrail ordusu, ABD, İsrail ve garantörlerin üzerinde anlaştığı standartlarda ve takvimde geri çekilecek.
– ABD, Gazze’ye uluslararası istikrar gücü oluşturmak için çalışacak.
– Anlaşmanın kamuoyunda kabul edilmesinden sonra 72 saat içinde tüm rehineler iade edilecek.
– İsrail, her bir rehineler için ölen Gazzeli sayısı kadar cenaze teslim edecek.
– Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra, uzun süreli hapis yatanların serbest bırakılması gündeme gelecek.
– Gazze’den ayrılmak isteyen Hamas üyelerine güvenli geçiş sağlanacak.
– Anlaşmanın ardından, yardımlar hemen Gazze’ye gönderilecek.
– Yardım dağıtımı BM ve Kızılay aracılığıyla, tarafların müdahalesi olmaksızın olacak.
– Gazze, geçici olarak teknokratlardan oluşacak bir komite tarafından yönetilecek.
– Trump, bu komitenin başkanlığını üstlenecek, diğer üyeler daha sonra açıklanacak.
– Komite, Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze’yi finanse edecek.
– Gazze’nin yeniden inşası için ekonomik kalkınma planları hazırlanacak.
– Hiç kimse Gazze’yi terk etme zorunluluğu hissetmeyecek, gidiş veya dönüş talep edenlere izin verilecek.
– Hamas ve diğer grupların Gazze yönetiminde rol almayacağı kabul edilecek.
– İsrail, Gazze’yi işgal etmeyecek.
– Eğer Hamas öneriyi geciktirir veya reddederse, önerinin uygulanması terörden arınmış bölgelerde başlatılacak.
Gazze Planı, savaşın sona ermesini sağlama ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini hedefliyor.