BARİŞ UMUTLARI SÜRÜYOR
İsrail’in iki yıl boyunca sürdürdüğü işgal ve soykırım politikalarının merkezinde yer alan Gazze’de barış umudu hala devam ediyor. Bugün, Hamas ile İsrail heyetlerinin, ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 maddelik Gazze Planı doğrultusunda ateşkes ve rehine takasını öngören müzakerelere Mısır’da başladığı bildirildi. Hamas, hareketin Gazze lideri Halil el-Hayye’nin başkanlığındaki heyetin Mısır’a ulaştığını ve ateşkes müzakerelerine başlayacağını açıkladı. Açıklamada, “Hareketin Halil el-Hayye başkanlığındaki heyeti, ateşkes, işgal güçlerinin çekilmesi ve esir değişimi konularında müzakerelere başlamak üzere Mısır’a ulaştı.” ifadelerine yer verildi. Ancak ziyarete dair süre veya görüşme takvimine dair herhangi bir detay verilmedi. Halil el-Hayye, İsrail’in Doha’daki saldırısında hedef alınan isimlerden biri olarak dikkat çekiyor.
İLERLEME KAYDEDİLİYOR
Mısır devlet medyasından gelen haberlere göre, Hamas ve İsrail arasındaki dolaylı Gazze müzakereleri başlamış durumda. Bu gelişme ile birlikte Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Gazze planına dair teknik görüşmelerin sürdüğü belirtiliyor. Açıklamada, “Yönetim, konuyu mümkün olduğunca hızlı bir şekilde ilerletmek için çok sıkı çalışıyor. Gazze planı konusunda çok hızlı hareket etmek istiyoruz.” denildi.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI
ABD Başkanı Trump, Gazze’de anlaşmaya yönelik önemli aşamalar kaydedildiğini ifade ederek, “Hamas çok önemli konularda anlaşmaya varıyor.” dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la görüştüğünü belirten Trump, Erdoğan’ı “harika biri” olarak tanımladı ve, “Bu anlaşmanın yapılması için çok yoğun çaba gösteriyor. Çok güçlü bir lider ve bu anlaşmanın tamamlanması için çok ama çok bastırıyor.” şeklinde konuştu. Ayrıca, Hamas’ın Erdoğan’a büyük saygı duyduğunu da eklemeyi ihmal etmedi.
PUTİN VE NETANYAHU’NUN GÖRÜŞMESİ
Reuters’ın haberine göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında bir telefon görüşmesi gerçekleşti. Görüşmede, Ortadoğu’daki gelişmeler ele alındı. Plana göre, İsrail ordusunun bölgeden çekilmesi üç aşamada gerçekleştirileceği ifade ediliyor.
MÜZAKERELER DOLAYLI OLACAK
İsrail, Trump’ın 20 maddelik planını kabul ettiğini ve Gazze’deki işgal operasyonlarına ara verdiğini, “savunma” pozisyonuna geçeceğini açıkladı. Hamas da planı müzakere etmeye hazır olduğunu söyledi ve rehineler için süre talep etti. Mısır Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Hamas heyetlerini ağırlayarak ABD Başkanı Donald Trump’ın planı çerçevesinde esir değişimi ve Gazze’deki savaşın sonlandırılması konularını tartışacaklarını duyurdu. Açıklamada, dolaylı yürütülecek görüşmelerin sahadaki koşulların iyileştirilmesi ve tüm İsrailli esirler ile Filistinli tutukluların değişimine dair ayrıntıların ele alınacağını da belirtti.
İLK GÜNDEM: ÇEKİLME VE ESİRLER
Mısır’daki görüşmelerin öncelikli konusu, İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) geri çekileceği bölgeler ve esirlerin durumu olacak. Görüşmelere, ABD Temsilcisi Steve Witkoff ve Başkanlık Danışmanı Jared Kushner’in katılacağı belirtiliyor. İsrail heyetinde Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer, Şin Bet güvenlik servisi başkanı ve üst düzey yetkililerin bulunduğu aktarılıyor.
TRUMP: HIZLI İLERLEME BEKLİYOR
ABD Başkanı Trump, ön görüşmelerin iyi geçtiğini ve hızlı ilerlediğini vurgulayarak, bu hafta içinde ilk aşamanın tamamlanmasını istediğini söyledi. Trump, “Herkesten hızlı hareket etmelerini rica ediyorum. Zaman önemli, yoksa çok kan dökülecek. Bu, kimsenin görmek istemeyeceği bir şey.” dedi. Ayrıca, Netanyahu’nun Gazze’ye yönelik saldırıları durdurup durdurmayacağına ilişkin bir soruya “Evet, Bibi bombardımanı sonlandıracak.” şeklinde yanıt verdi.
TRUMP’IN GAZZE PLANININ DETAYLARI
20 maddeden oluşan Gazze Planı, yalnızca ateşkes ve rehine takasından ibaret değil. Plana göre, Gazze’de savaşın tamamen sona ermesi ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesi de bekleniyor. Gazze Planı detayları ise şöyle:
– Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan, terörden arındırılmış bir bölge olacak.
– Bölge, Gazze halkının yararına yeniden inşa edilecek.
– İki taraf da öneriyi kabul ederse savaş hemen sona erecek.
– İsrail ordusu, ABD, İsrail ve garantörlerin üzerinde anlaştığı standartlarda ve takvimde çekilecek.
– ABD, Gazze’ye geçici uluslararası istikrar gücü oluşturmak için Arap ve uluslararası ortaklarla iş birliği yapacak.
– Anlaşma kamuoyu önünde kabul edildikten sonraki 72 saat içinde tüm rehinelerin iade edilmesi gerekecek.
– İsrail, her İsrailli rehine için ölen 15 Gazzelinin cenazesini teslim edecek.
– Tüm rehinelerin serbest bırakılmasından sonra, ömür boyu hapis yatan 250 mahkum, 7 Ekim 2023’ten sonra alıkonulan 1700 Gazzeli ile değiştirilecek.
– Tüm rehineler geri verildikten sonra, barışçıl yaşama sözü veren ve silahlarını teslim eden Hamas üyelerine af tanınacak.
– Gazze’den ayrılmak isteyen Hamas üyelerine güvenli geçiş sağlanacak.
– Anlaşmanın kabul edilmesinden sonra, tüm yardımlar hemen Gazze Şeridi’ne gönderilecek.
– Yardım girişi ve dağıtımı, BM ve Kızılay aracılığıyla, iki tarafın da müdahalesi olmadan gerçekleşecek.
– Gazze, geçici olarak teknokratlardan oluşan bir Filistin komitesince yönetilecek.
– Komiteye Trump başkanlık edecek, diğer üyeler daha sonra belirlenecek.
– Komitede eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in de yer alması bekleniyor.
– Komite, Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze’nin kalkınması için finansmanı sağlayacak.
– Gazze’yi yeniden inşa etmek amacıyla bir ekonomik kalkınma planı hazırlanacak ve özel ekonomik bölge kurulacak.
– Kimse Gazze’yi terk etmeye zorlanmayacak, gitmek ya da dönmek isteyenlere izin verilecek.
– Hamas ve diğer gruplar, Gazze yönetiminde doğrudan veya dolaylı hiçbir rol üstlenmeyecek.
– İsrail Gazze’yi işgal ya da ilhak etmeyecek.
– Hamas öneriyi geciktirir veya reddederse, öneri genişletilmiş yardım operasyonu ile terörden arınmış bölgelerde işletilecek.
Gazze Planı, savaşın tamamen sonlanmasını ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini hedefliyor.