Uzun süredir NASA’da görev yapan astronot Mike Fincke, uzay ajansındaki rolünden ayrılıyor. Bu gelişme, kendisinin ve üç mürettebat arkadaşının görevini erken sonlandıran Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki tıbbi acil durumdan aylar sonra geldi. Fincke’nin NASA’daki son günü çarşamba olarak açıklandı.
ÜÇ ON YILLIK KARİYER VE UZAYDA REKORLAR
Fincke, NASA’dan ayrılsa da keşif çalışmalarına “derinden bağlı” kaldığını söyledi. 1996 yılında astronot kadrosuna katılan Fincke, yaptığı açıklamada, “Mürettebat arkadaşlarıma, yerdeki ekiplere, uluslararası ortaklarımıza ve bu çalışmayı mümkün kılan ailelere derinden minnettarım. Bu dersleri ileri taşıyıp yeni nesil mühendisler, kaşifler ve liderler yetiştirmeye yardımcı olmak için sabırsızlanıyorum. Birlikte insanlığı Ay’a geri döndüreceğiz, Mars’a seyahat edeceğiz, Dünya’nın ötesindeki gezegenlere ve uydulara yol alacağız ve bir gün yıldızlara ulaşacağız; tüm bunları güneş sistemimizin en güzel gezegeni olan Dünya’ya özen göstererek yapacağız” ifadelerini kullandı. Fincke’nin bundan sonra ne yapmayı planladığına dair ne kendisi ne de NASA detay paylaştı.
Üç on yıllık kariyeri boyunca Fincke, dört uzay görevine çıktı, yörüngede toplam 549 gün geçirdi ve dokuz uzay yürüyüşü gerçekleştirdi. Bu süre, NASA’daki meslektaşları arasında dördüncü en yüksek değer olarak kayıtlara geçti. Uzayda geçirdiği günlerin büyük bölümünü ise bir futbol sahası boyutundaki Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) geçirdi.
İSTASYONDAKİ GİZEMLİ SAĞLIK SORUNU
Fincke’nin istasyondaki son görevi, yaşadığı gizemli rahatsızlık nedeniyle dünya genelinde dikkat çekti. Fincke, yaklaşık 20 dakika boyunca konuşma yetisini kaybettiğini daha sonra anlattı. Bu olay, NASA’nın acil müdahale başlatmasına yol açtı. Fincke ve SpaceX Crew-11 ekibindeki diğer astronotlar — NASA’dan Zena Cardman, Japonya Uzay Araştırma Ajansı’ndan (JAXA) Kimiya Yui ve Rus uzay ajansı Roscosmos’tan kozmonot Oleg Platonov — ocak ortasında beklenenden haftalarca erken olarak istasyondan Dünya’ya döndü.
Bu ani ayrılış, NASA tarihinde bir ISS personel görevinin sağlık nedenleriyle kısaltıldığı ilk örnek olarak kayıtlara geçti. O dönemde uzay ajansı, hangi astronotun sağlık sorunu yaşadığını açıklamadı ve sorunun niteliğine dair bilgi vermedi. Bu durum, geniş çaplı spekülasyonlara neden oldu. NASA, tıbbi acil durumlarda mahremiyeti korumak amacıyla genellikle detayları paylaşmaz veya ilgili astronotun adını açıklamaz; ancak Fincke, olaydan haftalar sonra kendisini ifşa etti.
Fincke, yaşadığı tıbbi durumun hâlâ bir gizem olduğunu ve NASA ile tıp araştırmacılarının bu sorunu çözmeye çalıştığını söyledi. Konuşma yetisini kaybetmesinin boğulma hissi gibi olmadığını belirten Fincke, ekip arkadaşlarının “sıkıntıda olduğunu açıkça gördüklerini” ve hızla müdahale ettiklerini ifade etti. Bu anları anlatan Fincke, “Saniyeler içinde herkes seferber oldu” dedi.
ERKEN DÖNÜŞ VE EKİP DEĞİŞİMİ
NASA, ekibin dönüş yolculuğu sırasında etkilenen astronotun durumunun stabil olduğunu açıklamıştı. Fincke ise şubat ayında yaptığı açıklamada, ajansın mürettebatın Dünya’ya dönmesine karar verdiğini ve bu kararın “istasyonda bulunmayan gelişmiş tıbbi görüntüleme olanaklarından” faydalanmak amacıyla alındığını söyledi. ISS’te tıbbi ekipman bulunmasına rağmen, acil servislerdeki tüm araçlar mevcut değil.
Beklenmedik sağlık problemi, hızlı bir olaylar zincirini tetikledi. NASA, planlanan uzay yürüyüşünü iptal etti, ekibin dönüşünü hızlandırdı ve bir sonraki personel görevinin fırlatılışını öne çekmek için çalıştı. Fincke ve Crew-11 ekibinin ayrılmasıyla istasyonda kısa süreliğine yalnızca üç astronot kaldı. Crew-12 adlı dört kişilik ekip, 14 Şubat’ta istasyona ulaşarak mürettebat sayısını yeniden yedi kişiye yükseltti. Bu, NASA’nın bilimsel deneyler ve diğer görevleri aksamadan sürdürmek için genellikle korumayı hedeflediği personel düzeyine karşılık geliyor.