Nepal’in Trishuli Nehri yakınlarındaki bir okulun müdürü Rajendra Dawadi, muhasebecisinin acil bir uyarısıyla tüm okulu yıkıp geçmesinden dakikalar önce selden haberdar olduklarını bildirdi. Bu sayede okulu erkenden tahliye etme fırsatına kavuştular. Meslektaşının sel uyarısını duyar duymaz tahliye emri veren Dawadi, diğer öğretmenlerle birlikte yüzlerce öğrenciyi daha yüksek yerlere taşıdı.
SEL FELAKETİ VE TAHLİYE SÜRECİ
47 yaşındaki Dawadi, dakikalar sonra yönettiği Trishuli Bazaar Ortaokulu’nun bir selin içinde yerle bir olduğunu izledi. “Eğer bilgi yanlışsa bir günlük eğitimimizi kaybedecektik. Ama doğruysa hayatlarımızı kaybedecektik,” dedi. Öğrenciler paniğe kapılmıştı; bir kız öğrenci bayılmıştı. Okul bahçesine yeni girmiş olan otobüs şoförlerinden geri dönmeleri istendi. Zamanında yapılan tahliye, yaklaşık 900 hayat kurtardı.
OKULUN KAYBIDAN SONRAKİ DUYGULAR
Felaketin üzerinden bir haftadan fazla süre geçtikten sonra Nuwakot bölgesinde nehrin yaralı kıyılarında duran Dawadi, artık “okulsuz bir müdür” olduğunu ifade etti. Nepal-Çin sınırındaki büyük bir buzul ve kaya çökmesi, tsunamiyi andıran su, buz ve moloz duvarı yaratarak en az bin 362 kişinin ölümüne ve 5 bin 500’den fazla kişinin kaybolmasına neden oldu. Dawadi, okulun dışında meydana gelen selde beş öğrenci, bir öğretmen ve bir güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
TAHLİYE PLANLARININ YETERSİZLİĞİ
Dawadi, Trishuli Çarşısı yetkililerinin bir tahliye planı sunmadığını belirtti. Bazı sakinler köprüden geçmeye çalıştı ancak akıntıya kapıldılar. Diğerleri ise daha yüksek bir yere sığındı. “Geriye baktığımda okul dimdik duruyordu ve beş dakika içinde her şey çöktü,” diyen Dawadi, “Burası benim de okuduğum okuldu. Artık okuldan geriye hiçbir şey kalmadı,” diye ekledi.
ÖĞRENCİLERİN PANİK ANLARI
Tahliye emri geldiğinde muhasebe dersinde olan 17 yaşındaki Santoshi Dotel, tehlikeyi anlamakta zorlandığını ifade etti. “Sel felaketinin bu kadar büyük boyutlara ulaşabileceğini hiç düşünmemiştik,” diyen Dotel, başlangıçta arkadaşıyla birlikte nehre inip karşıya geçmeyi denedi. Ancak su seviyesinin yükselmesiyle köprü yıkıldı. Dotel, “Eve asla dönemeyeceğimi düşündüm ve ağlamaya başladım,” dedi. Arkadaşı onu bir yamaçtan yukarı çekti.
AİLEYLE KAVUŞMA ANININ DUYGUSAL YÜKÜ
Dotel, anne babasının hayatta olup olmadığını saatlerce bilmemenin verdiği acıyı hatırladı. Dört gün sonra bir helikopter onu ailesiyle yeniden bir araya getirdi. “Helikopterden iner inmez annemi buldum,” diyen Dotel, “Bana sarıldı ve ağlamaya başladı. Aklım durdu,” diyerek o an yaşadığı duyguları tarif etti. Annesi Durga Dotel, kızının hayatta kaldığına dair umudunu kaybettiğini belirtti.
OKULUN DURUMU VE EĞİTİM SORUNLARI
Uluslararası sivil toplum kuruluşu Save the Children’a göre, en az 69 okul yıkıldı veya hasar gördü. Bu durum yaklaşık 19 bin çocuğun eğitimini aksattı. Dawadi, yaşanan felaketin 2015’te Nepal’i vuran depremden çok daha kötü olduğunu vurguladı. “Okul depremden sonra tamamen yıkılmıştı ama biz onu yeniden inşa etmiştik. Bu sefer hem araziyi hem de binayı kaybettik. Tekrar bir okula ihtiyacımız var,” dedi.