NETANYAHU’NUN AÇIKLAMALARI İLGİ ÇEKİYOR
İsrail Başbakanı Netanyahu, Gazze işgali gibi ciddi sorunlar yaşanırken, Türkiye’deki Siloam Yazıtı’nı gündeme getirmesiyle dikkatleri üzerine çekiyor. Netanyahu, İncil’deki Kral Hizkiya dönemine ait olan bu yazıta sahip bir yetkiliyle ilgili olarak Yoaş isimli şahsa da atıfta bulunuyor. Başbakan, yaptığı son açıklamalarla tarihsel bir kişilik oluşturma arayışında olduğu izlenimini veriyor. Türkiye, yazıtı vermek istemesini sürdürürken, İsrail bu eseri, “Yahudilerin Kudüs’teki tarihi, kültürel ve dini köklerinin binlerce yıl önceye dayandığının kanıtı” olarak nitelendiriyor. İsrail’in böyle bir söylem geliştirmesi, var olan siyasi ilişkilerini ve izlediği politikaları sorgulatıyor. Eğer İsrail, tarihi kökenlerini belgelemek istiyorsa, Filistin halkının bölgedeki varlığına dair daha güçlü kanıtlar olduğunu hatırlatmak gerekiyor.
SILOAM YAZITI’NIN TARİHSEL HÜKMÜ
Netanyahu, 15 Eylül tarihinde Rubio ile Mescid-i Aksa yakınlarındaki tünelleri gezerken, konuyu Siloam Yazıtı’na yönlendirdi. Tünel içinde yazıtın bir kopyası da yer alıyordu. Başbakan, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’yu etkilemek ya da tartışmaya dâhil etmek istemiş olabilir. Türkiye’den ısrarla Siloam Yazıtı’nı talep eden Netanyahu, Osmanlı döneminde Doğu Kudüs’ten İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne getirilen yazıtı geçmişte de istemişti. Ancak, o dönemde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olan Recep Tayyip Erdoğan yüzünden bu isteği yerine gelmemişti. Netanyahu, Mesut Yılmaz ile yaptığı görüşmede yazıtı istemiş ve karşısında Yılmaz’ın, “Bunu yapamam” dediğini aktardı.
ERDOĞAN’DAN SERT CEVAP
Netanyahu’nun açıklamalarına yanıt veren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Kudüs-ü Şerif’i namahrem ellerin kirletmesine izin vermeyiz. Hitler özentisi tiplerin kuyruk acısı belki de hiç geçmeyecek.” ifadeleriyle sert tepki gösterdi. Erdoğan’ın geçmişte İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı sırasında uyguladığı tavrı unutturmayacağı mesajı netlik kazandı. Siloam Yazıtı ise İsrail’in varlığını herhangi bir tarihi eserle meşru kılabilecek nitelikte değil. Yazıt, “Siloam Havuzu’ndan Tapınak Dağı’na su getiren tünelin inşasını” anlatan bir metne sahip. Bu, Kral Hizkiya döneminde inşa edildiğine dair İncil’deki anlatımla örtüşüyor.
TARİHİ ESERLER ARASINDA YER ALIYOR
İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde, bölgeye ait olan 3 önemli eser daha mevcut. Bu eserlerden biri 1908 yılında bulunan Gezer takvimi iken, diğeri 1871 yılında bulunan Tapınak Uyarısı yazısıdır. Eserlerin İstanbul’a getirilmesi, imparatorluk toprakları üzerine kaydedilmesiyle gerçekleşmiştir. Profesör Erhan Afyoncu, Siloam Yazıtı’nın tarihi konusunda kuşkuları olduğunun altını çizerken, bu yazıtın tarihle ilgili farklı görüşler olduğunu ifade etmiştir. Netanyahu, Kral Hizkiya’nın tarihi ile bağlantılı bir isim arayışı içerisinde olduğu görülmektedir.
ANTİK ESER KOLEKSİYONU
Netanyahu, antik eserlerden oluşan bir koleksiyona sahip. The Times Of Israel’de yer alan bir haberde, Amerikalı rock grubu Aerosmith’e, İncil’deki Kral Hizkiya’ya ait bir mühür yüzüğünü gösterdiği bilgisi verilmektedir. Kral Hizkiya ile olan bağlantısı ile kendi isim değişikliğini ilişkilendirme çabası dikkat çekiyor. Siloam Yazıtı, bu bağlamda önem taşıyor çünkü Kral Hizkiya dönemine ait. Wikipedia’da da belirtildiği gibi, Kral Hizkiya’nın amaçlarından biri, kuşatan Asurlara karşı şehri korumak için taze su kaynağını yönlendirmekti. İsrail’in taleplerinin sıklıkla geri çevrilmesi ise İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin koruma aldığı eserleri gözler önüne seriyor.