Benjamin Netanyahu, 30 yılı aşkın bir siyasi kariyerinde birçok kez sona erdiği düşünülen bir lider oldu, ancak her seferinde bu tahminleri boşa çıkardı. İsrail’in bu haftaki seçim sonuçları, başbakanın rakiplerine görev süresini sonlandırma şansı sunuyor ancak ülkedeki acımasız siyasi sistemde bu durum garanti değil. Çarşamba akşamı itibarıyla, oyların çoğu sayıldı, ancak İsrail’in en üst düzey pozisyonu için net bir kazanan çıkmadı; bu durum, Netanyahu’nun siyasi varlığının tehlikede olduğu haftalar ve belki de aylar anlamına geliyor.
LİKUD PARTİSİ EN BÜYÜK PARTİ OLARAK KALDI
Oy sayımının sona yaklaşmasıyla, Netanyahu’nun Likud partisi, 120 sandalyeli Knesset’te tahmini 26 sandalye ile en büyük parti olmaya devam ediyor. Ancak sağcı bloğu, 61 sandalye çoğunluğuna ulaşamadığı için çoğunluğunu kaybetmiş durumda. Netanyahu henüz kaybetmedi; ancak rakiplerinin kendi hükümetlerini kurmasının önüne geçmesi gerekiyor.
Muhalefetin toplamda yaklaşık 67 sandalyesi bulunuyor, ancak bu sayı ideolojik, ulusal ve kişisel çekişmelerle parçalanmış durumda. Netanyahu'nun ana rakibi Gadi Eisenkot, 21 sandalye kazanırken, diğer Yahudi muhalefet partileri toplamda sadece 48 sandalye elde etti. 61 sandalye için Raam ve Birleşik Liste gibi iki Arap partisinin desteğine ihtiyaç duyuluyor; bu partilerin toplamda 19 sandalye kazanacağı öngörülüyor. SEÇİM SONUÇLARINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER
Analistler, Arap vatandaşları arasında kaydedilen yüksek katılım oranının, aşırı sağcı bir iç güvenlik bakanı döneminde artan suç oranlarına karşı bir tepki olduğunu belirtiyor. Raam, İsrail’in Bedevî topluluğundan büyük destek gören bir İslamcı parti. Raam lideri Mansour Abbas, 2021 seçimlerinden sonra İsrail hükümetine katılan ilk Arap politikacı oldu. Birleşik Liste ise, Komünist Hadash, laik Taal ve milliyetçi Balad gibi daha küçük partileri bünyesinde barındırıyor.
NETANYAHU'NUN STRATEJİLERİ
Netanyahu’nun, muhalefetin Arap partileriyle siyasi işbirliği yapmasını engellemek için çeşitli yollar aradığı belirtiliyor. Likud, Çarşamba günü Arap partilerini “seçimi çalmakla” suçlayan bir açıklama yaptı. Seçim Komitesi, bu şikayeti inceleyeceğini açıkladı, ancak seçim günü gelen binlerce şikayeti daha önce reddetti.
SEÇİM SONRASI SÜREÇ
Seçim sonrası süreç, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un rolüyle şekillenecek. Herzog, tüm seçilen partilerle istişare ederek, 61 sandalyelik çoğunluğu güvence altına alabilecek adayın belirlenmesine yardımcı olacak. Eisenkot, Arap partilerinin desteğini alarak Netanyahu’dan daha fazla öneri alması bekleniyor.
GÖREVİ KURMA SÜRESİ
Seçilen adayın, hükümet kurmak için diğer partilerle müzakere etmesi için 28 günü var. Eğer başarısız olursa, yetki başka bir adaya geçecek. Netanyahu, geçici başbakan olarak avantajlı bir konumda bulunuyor. Eisenkot’un ilk yetkiyi alması durumunda başarısız olması halinde, Netanyahu’nun geçici başbakanlık süresi uzayacak.
MÜDAHALE VE GÜVENLİK KRİZİ RİSKİ
Muhalefet, Netanyahu’nun bir güvenlik krizini yeni bir hükümetin kurulumunu engellemek için kullanabileceğinden endişeli. Netanyahu, Trump ile birlikte İran’a karşı ortak bir saldırı düzenleme çağrısında bulundu, ancak Washington bu durumu erteledi.
HER ŞEYİ YAPACAK
Eisenkot, Netanyahu’nun başbakanlık ofisinden ayrılmamak için her şeyi deneyeceğini ifade etti. Seçim sonuçlarını değerlendiren Eisenkot, halkın “değişim” istediğini vurguladı.
SONUÇ VE GELECEK ADIMLAR
Seçim sonuçları henüz kesinleşmediği için, Knesset’te yapılacak siyasi manevralar ve müzakereler büyük önem taşıyor. Herzog’un rolü, bu belirsizlik döneminde kritik bir hal alacak. Her iki blok da net bir çoğunluk elde edemediğinden, Herzog’un liderlerini bir uzlaşı hükümeti kurmaya yönlendirmesi bekleniyor.