Nigel Farage, Britanya siyasetinde önemli bir zafer kazanarak Clacton ara seçimini rahat bir farkla kazandı ve milletvekilliğini korudu. Popülist sağcı Reform UK partisinin lideri, diğer büyük partilerin boykot ettiği seçimde 22 bin 239 oy alarak 2024 genel seçimindekinden bin oy daha fazla topladı. Ana rakibi, kendisini “galaksiler arası uzay savaşçısı” olarak tanımlayan ve başında ters çevrilmiş çöp kutusuyla yarışan Binface ise 9 bin 455 oyla kayda değer bir sonuç elde etti.
ÇÖP KUTULU ADAYA KARŞI AÇIK FARK
Farage, seçimi tetikleyen istifasının ardından katılmadığı sayım töreninde zafer ilan etti. X hesabından yaptığı paylaşımda “Clacton’daki sonuç kendini anlatıyor” ifadesini kullandı. Ancak seçimi kazandığı halde sayıma katılmaması, polisin kendisini olası bir eylem konusunda uyardığı yönündeki açıklamasına rağmen eleştiri konusu oldu. Essex Polisi, herhangi bir olay yaşanmadığını, sayıma katılma kararının “kişilere ve güvenlik ekiplerine” bağlı olduğunu belirtti. Ara seçimlerde kazananın sayıma katılmaması oldukça sıra dışı bir durum olarak değerlendiriliyor. Binface, sonuçların açıklanmasının ardından X hesabından “Clacton ara seçimini kazandım! Sonuç için orada bulunmaya zahmet eden adaylar arasında” paylaşımında bulundu.
İSTİFAYLA BAŞLAYAN SÜREÇ SORUŞTURMAYLA DEVAM EDİYOR
Farage, milletvekili olduğu Clacton’dan mali durumuna ilişkin benzeri görülmemiş incelemelerin ardından istifa ederek ara seçimi tetiklemişti. Bu inceleme, parlamento standartlar komitesinin soruşturmasına yol açtı ve seçim nedeniyle askıya alınan soruşturma yeniden başlayacak. Eğer parlamento kurallarını ihlal ettiği tespit edilirse, bu durum yeni bir ara seçime yol açabilecek bir süreci başlatabilir. Böyle bir durumda diğer büyük partilerin aday göstermesi bekleniyor. Farage, bu ara seçimi doğrudan seçmenlerine seslenmek ve kendisini “sisteme karşı” konumlandırmak için bir fırsat olarak görmüş, istifa kararını açıklarken “Clacton halkının eylemlerimin yargıcı olmasına karar verdim” demişti.
ELEŞTİRİLER VE SEÇİMİN MALİYETİ
Bu seçim, ülkenin önde gelen gazetecilerinden Jon Sopel’in “sirk” olarak nitelendirdiği 33 yenilikçi ve marjinal adayın Farage’a karşı yarışmasıyla alay konusu oldu. Reform’un finansmanına ilişkin iddialar gündemdeki yerini korurken, böyle bir seçim düzenlemenin yaklaşık 250 bin sterline (338 bin dolar) mal olması da Farage’a yönelik eleştirileri artırdı. Farage’ın Reform’un masrafları karşılayacağı yönündeki açıklamasına rağmen, bu maliyetin yasal olarak kamu tarafından ödenmesi gerekiyor.
SAĞ KANATTAN YÜKSELEN TEHDİT VE YENİ RAKİP
Farage, seçimlerin bu döngüsüyle uğraşırken seçmen tabanı üzerindeki hakimiyeti de zayıflıyor. Reform, eski milletvekili Rupert Lowe tarafından kurulan Restore Britain partisinin sağ kanattan az ama önemli bir oy oranını çekmesiyle yeni bir mücadele veriyor. Lowe, Farage ile uzun süredir devam eden anlaşmazlığının ardından geçen yıl partiden ayrılmış ve iş insanı Elon Musk’ın teşvikiyle kendi partisini kurmuştu. Şimdi ise Farage’a, Restore’un daha aşırı politikalarını kabul etmesi koşuluyla ittifak öneriyor. Queen Mary Üniversitesi’nden sağ siyaset üzerine çalışan Profesör Tim Bale, “Bir ittifak zor olur çünkü Restore’un politikaları o kadar aşırı ki bunları benimsemek Reform’u aşırı sağ pakete ilgi duymayan seçmenler için daha az çekici hale getirir” değerlendirmesinde bulundu. Tüm bunlar, ülkede yeni hükümet kurulduğu bir dönemde yaşanıyor. İşçi Partisi lideri Andy Burnham, selefi Keir Starmer’dan daha popüler ve yaz başında parlamentoya dönüşünde Reform’a karşı mücadele edebileceğini zaten kanıtlamış durumda.
BİNFACE VE İNGİLTERE'NİN SATİRİK ADAY GELENEĞİ
Binface aslında uzaydan gelmiyor; komedyen Jon Harvey’in yarattığı satirik bir karakter ve daha önce birçok seçimde yarıştı. Harvey, aracılığıyla yaptığı açıklamada “13 Ağustos’a kadar galakside benim için Clacton’dan daha önemli hiçbir yer olmadığını açıkça belirtmek istiyorum” dedi. Binface’in manifestosu, “vergilerinizi kesip başkalarınınkini artırma”, şarkıcı Adele’i devletleştirme ve “ünlülerin yazdığı (veya yazdığı iddia edilen) rahat okunan suç romanlarına ani servet vergisi getirme” gibi ulusal esprilerle dolu. Binface, 60 yıldan uzun süredir Britanya seçimlerinin vazgeçilmez bir parçası haline gelen satirik aday geleneğinin son temsilcilerinden. Birleşik Krallık’ta neredeyse herkes parlamentoya aday olabiliyor; yalnızca 500 sterlinlik (675 dolar) depozito ve 10 destekçi gerekiyor. Gelenek, 1963’te genç bir müzisyen olan Screaming Lord Sutch’un bir ara seçime katılmasıyla başladı. Sutch daha sonra aralarında üç görevdeki başbakanın da bulunduğu isimlere karşı toplam 41 parlamento seçimine girdi ve 1982’de Resmi Canavar Çılgın Deli Partisi’ni kurdu. Hiçbir adayı Westminster’a seçilemedi ancak bu gelenek başkalarına ilham verdi. Bazı kampanyalar şakaların ardında ciddi mesajlar da taşıdı; örneğin bir kişi hayvan haklarını savunmak için tilki kostümüyle yarıştı. Sutch’un asgari oy yaşını 21’den 18’e düşürmek ve ticari radyoyu yasallaştırmak gibi bazı politikaları sonradan hayata geçirildi. Binface’in seçim öncesi gösterişli söylemlerine rağmen “birlik adayı” olma vaadi zafer için yeterli olmadı.