Moskova’da, Rusya’nın son bağımsız haber kaynaklarından biri olan Novaya Gazeta, Cuma günü yetkililerin baskısı nedeniyle kapanacağını duyurdu. Editör-in-chief Sergei Sokolov, videolu bir açıklamada, “Novaya Gazeta öldürüldü” dedi. “9 Kasım’da, 30 yıldır yaşadığımız evin ışıklarını kapatacağız. Sunucularımızı kapatıp ayrılacağız… Rus güvenlik servisleri, editoryal ekibi çalışmayı durdurmaya zorladı.” Nobel Barış Ödülü sahibi Dmitry Muratov’un editörlüğünü yaptığı gazete, uzun süredir Rusya’daki araştırmacı gazetecilik için bir ışık kaynağı olarak görülüyordu.
KAPANMA KARARI
Novaya Gazeta, Ukrayna’nın tam ölçekli işgali sonrası Rusya’daki medya üzerindeki geniş çaplı baskı nedeniyle, Rusya’nın medya düzenleyicisi Roskomnadzor’dan aldığı uyarının ardından çevrimiçi ve basılı yayınlarını durdurdu. Muratov, Mart 2022’de Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky ile yapılan bir röportaja katıldıktan sonra bu adım atıldı. Gazete, Rus devletinin çeşitli organlarının yolsuzluklarını araştırma konusunda uzun bir geçmişe sahipti. Kurucu ortak Muratov, ifade özgürlüğünü koruma çabaları dolayısıyla Ekim 2021’de Nobel Barış Ödülü’nü kazandı.
MEDYA ÜZERİNDEKİ BASKILAR
Nisan 2022’de, Muratov, Moskova’dan Samara’ya giden bir trende seyahat ederken asetona bulanmış kırmızı boya ile saldırıya uğradı. Gazete, bu saldırıda neredeyse gözünü kaybettiğini ve saldırganların serbest bırakıldığını belirtti. Gazetenin 35 yıllık tarihi boyunca altı gazetecisi öldürüldü; bunlar arasında, Çeçenistan’daki insan hakları ihlalleri hakkında kapsamlı raporlar hazırlayan Vladimir Putin’in sert eleştirmeni Anna Politkovskaya da bulunuyor. Politkovskaya, 2006 yılında Moskova’daki dairesinin önünde öldürüldü.
YETKİLİLERİN ETKİSİ
Muratov ve gazete “yabancı ajan” olarak damgalandı. Rus yetkililer, bu terimi, bu unvana sahip olanların güvenilirliğini ve bağımsızlığını sorgulamak için giderek daha fazla kullanıyor. Devlet, onları yabancı etki ile ilişkilendirdiği için bu tanımın pratik hukuki sonuçları bulunuyor. Novaya Gazeta, Cuma günü yaptığı açıklamada, “Mümkün olduğu kadar devam ettik, ancak evimizden kovulduk ve okuyucularımızdan mali destek almamızı sağlayan bağış platformumuz kapatıldı” dedi. “Tüm kaynaklarımızdan mahrum bırakıldık. Tamamen.”
GELECEK PLANLARI
Yetkililer, gazetenin lisansını iptal etti ve Rusya içindeki web sitesine erişimi engelledi. Gazetenin araştırmacı gazetecisi Oleg Roldugin, bu yılın başlarında “bilgisayarlı bilgiler hakkında yasadışı erişim” suçlamasıyla tutuklandı. Editör-in-chief Sokolov ise gözaltına alındı ve evi arandı. Gazete, “’Novaya Gazeta’ adı altında çalışmaya devam edemeyiz. ‘Novaya’ artık yok. Son bir sayı yayımlanacak ve hepsi bu kadar. Sonrasında bir ara vereceğiz, düşüneceğiz ve kendimize yeni bir hayat kuracağız” şeklinde bir açıklama yaptı. Muratov, Rus siyasi mahkumların serbest bırakılması için kamuoyunu bilgilendiren bir ses olmaya devam ediyor.