TSUNAMİ UYARILARI YAYIMLANDI
Rusya’nın doğusunda gerçekleşen şiddetli depremin ardından, en az on ülke tsunami uyarısı yayınladı. Rusya, ABD, Kanada, Japonya, Çin, Meksika, Peru ve Ekvador bu ülkeler arasında yer alıyor. Sismolog Björn Lund, hasarın boyutunu öğrenmenin saatler sürebileceğini belirtiyor. Lund, “Bu tür dalgalar deniz üzerinde ilerlerken çok az zayıflar, bu yüzden durumu son derece ciddiye almak gerekiyor” diyor. Depremden sonra 24 saat geçse bile can kaybı riskinin yüksek olduğu vurgulanıyor.
Tsunami Dalgaları Kısa Sürede Ulaştı
Rusya’nın Kamçatka bölgesine tsunami, depremin ardından sadece 15 dakika içinde ulaştı. Bu durum, birçok insanın güvenli bir yere sığınacak zaman bulamadığı anlamına geliyor. Latin Amerika ülkeleri için ise durum daha elverişli, çünkü tsunami onlara ulaşmadan önce yaklaşık on iki saatlik bir zaman dilimi olabiliyor. Uzmanlar, tsunami uyarılarının ciddiyetinin göz önünde bulundurulmasını vurguluyor.
Hız ve Boyut Değişimi
Prof. Dr. Ergin Ulutaş, tsunami uyarılarını NTV için değerlendirirken, tsunami dalgalarının oluştuktan sonra Pasifik Okyanusu’nda ilerleyen bir uçak kadar hızlı hareket ettiğini ifade ediyor. “Saatte 1000 km/hıza kadar ulaşabilirler. Ancak dalgaların hızları kıyıya yaklaştıkça yavaşlar ve genlikleri büyür” diyor. Ayrıca, Prof. Dr. Ulutaş, 2012 yılında Kanada açıklarında meydana gelen bir depremin ardından Hawaii’ye ulaşan tsunamiye dikkat çekiyor. “O zaman bir santimetrelik bir dalga, Hawaii’ye 1.5 metre yüksekliğinde ulaştı” bilgisini veriyor. Bu örnekte olduğu gibi, başlangıçta küçük olan dalgaların kıyıya ulaştığında büyük boyutlara ulaşabileceği ifade ediliyor. Prof. Dr. Ulutaş, bu tür büyük depremler sonrasında Pasifik çevresindeki ülkelerde önlemlerin alındığını belirtiyor. “Hawaii ve ABD’de önlemler alınmaya başlandı. Şili kıyılarına ise dalgaların ulaşması yaklaşık 20 saati bulacaktır” diyor ve Kamçatka’daki ilk dalgalara dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Depremin Türüne Dikkat
Ulutaş, depremin türüne de dikkat çekiyor ve bu tür depremlerin “Megathrust” olarak adlandığını aktarıyor. Bu depremlerin, deniz tabanında bir bloğun yukarı doğru itilmesiyle oluştuğunu ve buna “ters fay” dendiğini belirtiyor. Her bölgedeki depremlerin tsunami yaratmayabileceğini ifade eden Ulutaş, “Kırılma daha düşük eğilimliyse, daha büyük alandaki su kütlesinin kaldıracak bir su kütlesi yaratabiliyor” diyor.