YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, zirai ilaç kullanımı konusunda önemli bir değişikliğe gidileceğini duyurdu. Bakan Yumaklı, “Bitki Reçetesi (B-REÇETE) uygulamasını başlatıyoruz. Üretici zirai ilacı artık istediği kadar alamayacak, her bitki için reçete yazılacak. Pestisitler, eczanelerden ilaç alınır gibi reçeteyle temin edilecek. Tarlanın ihtiyacı 10 birimse, 15 birimlik ilaç alınamayacak. Ürüne uygun ilaç, uygun dozda verilecek. Uygulamaya pilot bölgelerde başlayacağız, ardından tüm illerde hayata geçireceğiz” ifadelerini kullandı. CNBC-e’de yer alan bilgilere göre, Yumaklı, Ankara’daki televizyon temsilcileriyle bir araya geldiği toplantıda B-REÇETE uygulamasını tanıttı.
DENETİMLER ARTACAK
Yumaklı ayrıca, pestisit kullanımının azaltılması için yaptıkları denetimlerin devam ettiğini söyledi. “27 AB ülkesinde yılda 100 bin denetim yapılmışken, sadece Türkiye olarak biz yılda 100 bin denetim gerçekleştiriyoruz. Zirai ilaç kullanımında yeni bir modele geçiyoruz. B-REÇETE, yani Bitki Reçetesi uygulaması ile üretici, zirai ilacı gidip bayiden istediği kadar alamayacak. Ne kadar alanda hangi bitkiye uygulanacağı önceden reçete ile belirlenecek. Üreticimiz bayiye giderek reçeteye göre ilacı alacak. Eğer tarlanın ihtiyacı 10 birimse, 15 birimlik ilaç alamayacaksınız. Uygun dozda ilacı almanız gerekecek. Bunu bu yıl pilot bölgelerde başlayarak, gelecek sene tüm illerde uygulamaya geçireceğiz” şeklinde açıklamalarda bulundu.
PESTİSİTLERİN TEHLİKESİ
Pestisitlerin tehlikesi, ABD ve Avrupa’da yapılan araştırmalarla açığa çıkıyor. Özellikle yaygın bir pestisitin çocuklarda ciddi nörolojik risklere yol açtığı keşfedilince Avrupa Birliği 2020 yılında bu maddeyi yasakladı. Aynı yıl, Türkiye de ana ihracat pazarı olan Avrupa’ya uyum sağlamak amacıyla Klorpirifos adlı böcek ilacının kullanımını sonlandırdı. 2021 yılında ise Klorpirifos-metil’in kullanımı yasaklandı. Ancak her iki pestisitin kalıntıları, Türkiye’nin ihraç ettiği gıda ürünlerinde hâlâ bulunabiliyor. Bu durum sık sık geri gönderilmelere yol açıyor. Greenpeace’in İstanbul’daki zincir marketler ve farklı semt pazarlarından aldığı 14 tür sebze ve meyve örneğinde, örneklerin yüzde 61’inde birden fazla pestisit kalıntısı tespit edildi. Ayrıca, analiz edilen ürünlerin yüzde 31,6’sında hormonal sistem bozucu, nörolojik gelişim etkileyici ve kanserojen olduğu bilinen pestisitler bulundu. Tarım Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de pestisit kullanımı 2013-2022 yılları arasında yaklaşık yüzde 40 artış gösterdi.
ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Yapılan araştırmalar, çocukların pestisitlere karşı yetişkinlerden çok daha hassas olduğunu ve gelişim aşamalarında ciddi sağlık sorunları riski taşıdığını ortaya koyuyor. Çocukların bağışıklık, sinir ve hormonal sistemlerinin henüz gelişmekte olduğu için pestisitlerin etkileri, yetişkinlere göre daha zararlı ve kalıcı olabiliyor. Araştırmalar, kritik nörogelişimsel dönemde pestisitlere maruz kalmanın, nörogelişimsel bozukluklar gibi çeşitli hastalıklara yatkınlığı artırabileceğini gösteriyor. Ayrıca, pestisitlerle kanser gelişimi arasında bir ilişki olduğu tespit edilen kanser türleri arasında prostat, lösemi, Burkitt lenfoma, nöroblastom, Wilms tümörü, Hodgkin dışı lenfoma, yumurtalık kanseri, akciğer, mide, kolon ve mesane kanseri yer alıyor.