ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerinin görece kısa bir süre içinde sona ereceğini belirtti. Powell, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır” dedi. Rhode Island eyaletinin Providence kentinde düzenlenen etkinlikte konuşan Powell, para politikasına yönelik değerlendirmelerde bulundu. Ekonomik büyüme hızının son verilerle yavaşladığını ifade eden Powell, işsizlik oranının hâlâ düşük olmasına karşın artış gösterdiğini aktardı. İstihdam artışlarının yavaşladığını ve aşağı yönlü risklerin arttığını dile getiren Powell, enflasyonun son dönemde hızlandığını ve hâlâ yüksek seyrettiğini bildirdi. Son aylarda risk dengesinin değiştiğini açıklayan Powell, bunun geçtiğimiz haftaki toplantılarda politika duruşlarının nötre yaklaşmasına neden olduğunu ifade etti.
BÜYÜME HIZINDA YAVAŞLAMA
Powell, büyümenin yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 1,5 oranında arttığını ve bu oranın geçen yılki yüzde 2,5’lik büyümenin altında kaldığını söyledi. “Büyümedeki yavaşlama, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki yavaşlamayı yansıtıyor” diyen Powell, konut sektöründeki zayıf faaliyetlerle beraber, işletmelerin ekipman ve maddi olmayan varlıklara yatırımlarının geçen yılın hızına göre toparlandığını aktardı. Fed’in Eylül Bej Kitabı’nda ise işletmelerin belirsizliğin beklentilerini olumsuz etkilediğini ifade ettiğini belirtti. Tüketici ve işletme güveni ölçümlerinin ilkbaharda keskin bir düşüş yaşadığını, sonrasında artış göstermesine rağmen yılbaşına göre düşük seviyelerde kaldığını vurguladı.
İş gücü piyasasında hem istihdam arzında hem de talebinde belirgin bir yavaşlama gözlemlendiğini aktaran Powell, bunun alışılmadık ve zor bir durum olduğunu belirtti. “Daha az dinamik iş gücü piyasasında, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı” dedi. İşsizlik oranının ağustos ayında yüzde 4,3’e yükselmesine rağmen, geçen yıl boyunca düşük seviyede istikrarlı seyrettiğini belirtti. İşverenlerin son üç ayda aylık ortalama sadece 29 bin kişi istihdam ettiğini ve bordrolu işlerdeki artışların yaz aylarında keskin bir şekilde yavaşladığını ekledi. Son dönemdeki istihdam yaratma hızının, işsizlik oranını sabit tutmak için gereken “başa baş noktasının” altında kaldığını, diğer bazı iş gücü göstergelerinin ise genel olarak istikrarlı olduğunu bildirdi.
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde gerilediğini, ancak yüzde 2’lik uzun vadeli hedeflere göre bir miktar yüksek kaldığını ifade etti. Fiyatların dalgalı gıda ve enerji kategorileri hariç tutulduğunda, geçen ay çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin yüzde 2,9 arttığını, bu oranın da bir önceki yılın aynı dönemine göre daha yüksek olduğunu söyledi. Geçen yıl düşüşle birlikte mal fiyatlarının enflasyondaki artışa öncülük ettiğini belirten Powell, “Gelen veriler ve anketler, bu fiyat artışlarının geniş fiyat baskılarından çok, büyük ölçüde daha yüksek tarifeleri yansıttığını gösteriyor” dedi. Konut dahil hizmetlerde enflasyonun yavaşladığını ve kısa vadeli enflasyon beklentilerinin tarifelerle ilgili haberler nedeniyle bu yıl boyunca genel olarak yükseldiğini aktardı. Ancak uzun vadeli beklentilerin çoğunun yüzde 2 enflasyon hedefiyle tutarlı kalmaya devam ettiğini söyledi.
Powell, ticaret, göç, maliye ve düzenleyici politikalardaki önemli değişikliklerin genel ekonomik etkilerinin henüz görünmediğini belirterek, “Makul temel senaryo, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerinin görece kısa ömürlü olduğudur” dedi. Tarife artışlarının tedarik zincirlerine etkisinin zaman alabileceğini ifade eden Powell, “Sonuç olarak, fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır” dedi. Ancak enflasyonun seyri konusundaki belirsizliğin yüksek kaldığını belirtti. “Daha yüksek ve daha kalıcı bir enflasyon riskini dikkatlice değerlendirip yöneteceğiz” değerlendirmesinde bulundu.
Powell, enflasyona yönelik kısa vadeli risklerin yukarı yönlü, istihdama yönelik risklerin ise aşağı yönlü olduğunu belirterek, “Bu zorlu bir durum; çift taraflı riskler, risksiz bir yolun olmadığı anlamına geliyor” dedi. Fazla agresif bir gevşeme durumunda, enflasyon sorununu çözememe riski bulunduğunu dile getirdi. Kısıtlayıcı politikayı çok uzun süre sürdürecek olurlarsa iş gücü piyasasının gereksiz yere zayıflayabileceğine dikkat çekti. İkili görevlerinin her iki tarafını dengelemeleri gerektiğini vurgulayan Powell, hedeflere ulaşma risklerini etkileyen artan aşağı yönlü risklerin, daha tarafsız bir politika duruşuna doğru yaklaşma kararı almalarına sebep olduğunu belirtti. Federal fon oranı hedef aralığını 25 baz puan düşürerek yüzde 4 ila yüzde 4,25’e indirdiklerini söyledi. Powell, hâlâ orta derecede kısıtlayıcı olan bu politika duruşunun olası ekonomik gelişmelere yanıt vermeleri için iyi bir konumda bıraktığını belirtti.
New York borsası, Powell’ın enflasyon ve istihdama yönelik riskler konusundaki açıklamalarının ardından düşüşle kapanarak, kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana, S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 6.656,96 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,95 kayıpla 22.573,47 puana geriledi.