ENFLASYON ETKİLERİ HIZLA DEĞİŞECEK
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağını belirtti. Powell, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir” dedi. Powell, Rhode Island eyaletinin Providence kentinde düzenlenen etkinlikte para politikası üzerine değerlendirmeler yaptı. Son verilerin ekonomik büyüme hızının yavaşladığını gösterdiğini ifade eden Powell, işsizlik oranının hala düşük olmasına karşın artmaya başladığını belirtti. İstihdam artışlarının yavaşladığını ve istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin arttığını kaydetti. Aynı zamanda enflasyonun son dönemde hızlandığını ve hala bir miktar yüksek seyrettiğini aktardı.
BÜYÜME YAVAŞLADI
Powell, büyümenin yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 1,5 seviyesinde arttığını ve geçen yılki yüzde 2,5’lik büyümenin altında kaldığını belirtti. “Büyümedeki yavaşlama, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki yavaşlamayı yansıtıyor” diyen Powell, konut sektöründeki zayıflığın devam ettiğini, ancak işletmelerin ekipman ve maddi olmayan varlıklara yaptığı yatırımların toparlandığını ifade etti. Eylül Bej Kitabı’nda belirtildiği gibi, işletmelerin belirsizliğin beklentilerini olumsuz etkilediğini ve tüketici ile işletme güveninin geçtiğimiz yılın ilkbaharında keskin bir düşüş yaşadığını söyledi. Son dönemdeki artışlara rağmen güvenin yılbaşına göre düşük kaldığını aktardı.
Powell, iş gücü piyasasında hem arzda hem de talepte belirgin bir yavaşlama yaşandığını vurguladı. “Daha az dinamik iş gücü piyasasında, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı” dedi. Ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 4,3’e yükseldiğini, geçen yıl boyunca ise düşük seviyelerde istikrarlı kaldığını duyurdu. İşverenlerin son üç ayda yalnızca ortalama 29 bin kişiyi istihdam ettiğini ve bu durumun bordrolu işlerdeki artışların yaz aylarında keskin bir şekilde yavaşladığını gösterdiğini aktardı. Ayrıca, istihdam yaratma hızının işsizlik oranını sabit tutmak için gereken noktaların altında seyrettiğini belirtti.
ENFLASYON BEKLENTİLERİ
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde gerilediğini ancak yüzde 2’lik uzun vadeli hedeflerine göre hala bir miktar yüksek kaldığını ifade etti. Dalgalı gıda ve enerji kategorileri hariç tutulduğunda, çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin geçen ay yüzde 2,9 arttığını belirtti. Düşüş gösteren mal fiyatlarının enflasyondaki artışa öncülük ettiğini dile getiren Powell, gelen verilerin bu fiyat artışlarının büyük ölçüde daha yüksek tarifeleri yansıttığını gösterdiğini kaydetti. Ayrıca, “Konut da dahil olmak üzere hizmetlerde enflasyon yavaşlamaya devam ediyor. Kısa vadeli enflasyon beklentileri ölçütleri, tarifelerle ilgili haberler nedeniyle bu yıl boyunca genel olarak yükseldi” dedi. Uzun vadeli beklentilerin çoğunluğunun yüzde 2 enflasyon hedefiyle tutarlı kaldığını kaydetti.
TARİFE ETKİLERİ
Powell, ticaret, göç, maliye ve düzenleyici politikalardaki önemli değişikliklerin genel ekonomik etkilerinin henüz görülmediğini belirtti. “Makul temel senaryo, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağıdır” ifadelerini kullandı. Tarife artışlarının tedarik zincirlerine yansımasının muhtemelen biraz zaman alacağını aktaran Powell, “Sonuç olarak, fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır” dedi. Enflasyonun seyri konusundaki belirsizliğin yüksek kalmaya devam ettiğini, bu riski dikkatlice değerlendirmeleri gerektiğini vurguladı.
DENGELİ HIZ
Powell, enflasyona yönelik kısa vadeli risklerin yukarı, istihdama yönelik risklerin ise aşağı yönlü olduğunu ifade etti. “Bu zorlu bir durum, çift taraflı riskler, risksiz bir yolun olmadığı anlamına gelir. Çok agresif bir gevşeme yaparsak, enflasyon sorununu çözemeyebiliriz” uyarısını yaptı. Kısıtlayıcı politikanın çok uzun süre sürdürülmesi halinde iş gücü piyasasının gereksiz yere zayıflayabileceğini belirtti. Hedeflerin bu kadar gergin olması halinde, ikili görevlerinin her iki tarafını da dengelemeleri gerektiğini vurguladı. Son toplantılarda hedef aralığını 25 baz puan düşürerek yüzde 4 ila yüzde 4,25’e indirmenin uygun olduğuna karar verdiklerini anlattı. Powell, bu politika duruşunun olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için iyi bir konumda bıraktığını söyledi. Fed Başkanı, politikalarının önceden belirlenmiş bir rotada olmadığını ve uygun politika duruşunu belirlemeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.
NEW YORK BORSA DÜŞÜŞ YAŞADI
New York borsası, Powell’ın enflasyon ve istihdama yönelik riskler nedeniyle zorlu bir durumla karşı karşıya olduklarını yinelemesi üzerine günü düşüşle tamamladı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,55 azalışla 6.656,96 puana, Nasdaq endeksi yüzde 0,95 kayıpla 22.573,47 puana indi.