KRİTİK AŞAMA AŞILDI
Rusya ile Çin arasında uzun süredir devam eden Sibirya’nın Gücü 2 doğalgaz boru hattı projesinde önemli bir aşama aşıldı. Rus enerji şirketi Gazprom, Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) ile yasal olarak bağlayıcı bir mutabakat zaptı imzaladığını açıkladı. Gazprom’un CEO’su Alexey Miller, Pekin’de yaptığı açıklamada, boru hattı aracılığıyla Çin’e yılda 50 milyar metreküp doğalgaz sevkiyatı gerçekleştirileceğini ve anlaşmanın 30 yıllık bir süreyi kapsadığını belirtti. “Bu gazın fiyatı, Avrupa’daki müşterilere göre daha düşük olacak” diyen Miller, fiyatlandırma konusunun önemli bir avantaj sağladığını vurguladı. Şirketin, farklı güzergahlar üzerinden de teslimatları artırma niyetinde olduğu bildirilmekte. Bu projenin ilerlemesi, Kremlin için önemli bir siyasi zafer olarak kabul ediliyor.
ÇİN TARAFINDAN ONAY BEKLENİYOR
Pekin’den Rus haber ajanslarına konuşan Miller, Sibirya’nın Gücü 2 projesi aracılığıyla yılda 50 milyar metreküp gaz sevkiyatı yapabileceklerini vurguladı. Henüz Çinli yetkililer Miller’in açıklamalarını doğrulamış değil. Çin’in devlet ajansı Xinhua, iki ülke arasındaki ikili ilişkilerle ilgili haberinde, enerji alanı da dahil olmak üzere 20’den fazla iş birliği anlaşmasının imzalandığını duyurdu. Mega projenin görüşmeleri, birçok yıl süresince duraklama dönemine girmişti. Rusya, Ukrayna işgali sonrası Avrupa’ya yapılan sevkiyatların azalmasını telafi etmek amacıyla projeyi ilerletmeye istekli; Avrupa Birliği ise 2027 sonunda Rus enerji ürünlerine tamamen yasak getirmeyi düşünebiliyor.
KONUYLA İLGİLİ BELİRSİZLİKLER
Çin’in temkinli yaklaşımında, talep artışındaki yavaşlama ve tek bir tedarikçiye aşırı bağımlı olma korkusu etkili. Projeyle ilgili ilerleme, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için diplomatik bir başarı simgesi olmaya devam edecek. Bu durum, Şanghay İşbirliği Örgütü güvenlik bloğunun toplantıları sırasında ABD hükümetinin dünya genelinde yaptırımlar ve tarifeleri artırma yönünde attığı adımlar ile çakışıyor. Miller’in açıklamaları bazı kritik soruları yanıtlamıyor. Fiyat müzakerelerinin tamamlanmamış olması ve Çin’in boru hattından esnek miktarlarda gaz alıp alamayacağı belirsiz. Ayrıca inşaatın ne zaman başlayacağı ve teslimatların ne zaman gerçekleşeceği henüz açıklanmadı. Miller, “Sibirya’nın Gücü 2 ve Soyuz-Vostok doğalgaz boru hattının inşası, Moğolistan üzerinden transit bağlantı ve Çin’deki gaz sevkiyat kapasitesi ile birlikte dünyanın en büyük, en kapsamlı ve en sermaye yoğun gaz projesi olacak” şeklinde ifadeler kullandı. Raporlara göre, Gazprom mevcut Power of Siberia hattı üzerinden Çin’e yapılan gaz akışını yıllık 6 milyar metreküp artırmayı kabul etti. Mevcut yıllık kapasite 38 milyar metreküp iken gelecekteki Uzak Doğu hattı üzerinden 2027’de başlaması planlanan sevkiyatlar, başlangıçta belirlenen 10 milyar metreküpten fazla olacaktır.