Rusya, Sibirya’daki bir anti-veba laboratuvarında çalışan genç bir kadının ölümüyle ilgili küresel endişeleri gidermeye çalışıyor. Ancak, yetkililerin bu kadının temaslılarını izole etme ve yerel hastanelerde yeni hastalık kontrol önlemleri getirmesi, halk arasında yeterli bilgi verilmediğine dair kaygıları artırıyor. Kadın, Rusya’nın güneydoğusundaki Irkutsk Araştırma Anti-Veba Enstitüsü’nde laboratuvar teknisyeni olarak görev yapıyordu.
HASTANE ÖNLEMLERİ ARTIRILDI
Yerel bir doğum hastanesi, hastalarına kapsamlı sağlık kontrolleri uyguluyor ve “veba” ile diğer bulaşıcı hastalıklarla ilgili şüpheli semptomlar hakkında anket doldurmalarını talep ediyor. Angarsk şehrinden 29 yaşındaki blogger Ulyana Gavryunina, 40 haftalık hamileliğinde yeni karantina kısıtlamaları nedeniyle doğum sırasında kocasının yanında olamayacağını öğrendiğinde başka bir hastaneye geçmek zorunda kaldığını belirtti. Irkutsk Şehir Perinatal Merkezi’ndeki randevusuna geldiğinde, genellikle onunla birlikte giden annesinin içeri alınmadığını söyledi. Hastane personeli, ateşini kontrol edip, dilini göstermesini, maske takmasını, ellerini dezenfekte etmesini ve iki anketi doldurmasını istedi.
HASTANEDEKİ ATMOSFER
Gavryunina, hastanedeki atmosferin sakin olduğunu ifade etti. “Her şey normaldi,” dedi. “Herkes maske takıyordu, hepsi bu.” Ancak, kocasının doğum sırasında yanında olamayacak olması en büyük endişesiydi. Rusya Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Sibirya’daki bir enstitüde çalışan 28 yaşındaki laboratuvar teknisyeninin “bilinmeyen” bir nedenle zatürreden öldüğünün açıklanmasının ardından Rusya’nın daha fazla bilgi paylaşmasını istedi.
HALKTA ŞÜPHELER ARTIYOR
Bazı yerel sakinler, hastane kısıtlamalarının yetkililerin şeffaflığı konusunda soru işaretleri yarattığını belirtiyor. “Bize tam hikayeyi anlatmıyorlar gibi hissediyorum,” diyen bir Irkutsk sakini, Gavryunina’nın sosyal medya paylaşımlarının altına yorum yaptı. “Herkese vebanın değil zatürenin olduğunu söylüyorlar ama hastaneler hâlâ karantinada.” Diğer bir sakin ise yaşamın normal seyrinde devam ettiğini, sokaklarda belirgin bir değişiklik görmediğini aktardı.
ÖLÜM VE SALGIN ENDİŞELERİ
28 yaşındaki laboratuvar çalışanı Darya Shipilova’nın 29 Eylül’de hastaneye kaldırıldığı, geçtiğimiz hafta sonu Irkutsk’un 12 mil güneybatısındaki Shelekhov’da hayatını kaybettiği bildirildi. Arkadaşları, onun 2 Ekim’de öldüğünü duyurdu. Rusya’nın sağlık ve tüketici izleme kurumu Rospotrebnadzor, Shipilova’nın “bilinmeyen” bir nedenle zatürreden öldüğünü açıkladı. Kurum, hastalığının işine bağlı olduğuna dair şüpheleri azaltmaya çalıştı.
RUSYA’NIN TEPKİSİ
İlk işaretler, 2 Ekim’de Irkutsk Valisi Igor Kobzev’in Telegram’da, Rospotrebnadzor’un başkanı Anna Popova’nın bölgede “özellikle tehlikeli bir enfeksiyon” şüphesiyle olağanüstü bir toplantı düzenlediğini duyurmasıyla ortaya çıktı. Kobzev vebayı anmadı, ancak komşu Buryatia’nın Başkanı Alexey Tsydenov, kadının “Irkutsk bölgesinde vebadan öldüğünü” dile getirdi. Daha sonra bu ifadeler, “belki de vebadan öldü” şeklinde düzeltildi.
Rusya’nın sağlık izleme kurumu, yerel halkı “epidemiolojik durumun” stabil olduğu konusunda bilgilendirmeye çalıştı. Ancak, Irkutsk Araştırma Anti-Veba Enstitüsü’nden 60 çalışanın karantinada olduğu ve birçok hastanede kısıtlamaların uygulandığı bilgisi yerel medyada yer aldı. Kremlin, halkı sağlık izleme kurumunun güncellemelerine güvenmeye çağırdı.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ'NDEN AÇIKLAMA
Dünya Sağlık Örgütü, Rus sağlık yetkilileriyle iletişim halinde olduğunu ve durumu doğrulamaya çalıştığını açıkladı. “Mevcut bilgilerin ışığında, genel nüfus için sağlık riski düşük görünmektedir,” ifadesinde bulunuldu. Ancak, bölgedeki bazı ülkeler, durumun izlenmesi ve korunma önlemleri almakta. Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan, devlet sınır kapılarında karantina kontrolleri uyguluyor.
Anti-Veba Enstitüsü, 1934 yılında veba ile mücadele etmek amacıyla kurulmuş ve günümüzde de yüksek riskli bakteriyel ve viral enfeksiyonların izlenmesi ve önlenmesi konusunda önemli bir sağlık tesisi olarak faaliyet göstermektedir.