Bir aydan fazla bir süre önce Başkan Donald Trump’ın Rus dizelinin ithalatıyla ilgili sürpriz bir anlaşma duyurmasının ardından, söz konusu dizelin ABD pazarına ulaşması, öfke ve hukuki kaygılar nedeniyle zorluklarla karşılaştı. Rusya’nın önemli bir petrol yükleme limanından yola çıkan ve dizel yüklü olduğu düşünülen birkaç tanker, artık ABD’ye yönelmedi. Uzmanlar, ABD işletmeleri ve limanlarının, hukuki ve itibar riskleri nedeniyle Rus dizelini kabul etmemek için dikkatli davrandığını belirtiyor. Bipartisan milletvekilleri ve Avrupa müttefikleri, Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı anlaşmayı kınayarak, bunun Rusya’ya bir taviz olduğunu ve dizel ithal edenlerin uluslararası yaptırımlarla ABD yasalarını ihlal etme riski taşıdığını ifade etti.
TAŞIMACILIKTAKİ DEĞİŞİM
Rusya’dan yola çıkan Agioi Fanendes isimli tanker, on binlerce varil Rus dizeli ile New York ve New Jersey limanına gitmek üzere hareket etti, ancak şu anda ABD doğu kıyısının yüzlerce mil açığında bekliyor. Tanker, varış limanı olarak “FOR ORDERS” mesajı yayımlıyor. Tankeri işleten Eastern Mediterranean Maritime Limited şirketinin bir sözcüsü, tanker için “boşaltma limanı henüz doğrulanmadı” şeklinde bir açıklama yaptı. Ayrıca, 15 Ekim’de Primorsk’tan yola çıkan diğer bazı tankerlerin de ABD yönünden uzaklaştığı belirtildi.
HUKUKİ RİSKLER
Bipartisan milletvekilleri, JPMorgan Chase, Bank of America, Citigroup gibi büyük bankaların CEO’larına ve çeşitli liman otoritelerine, Rus dizelinin ABD’ye ithalatında yer almaları durumunda hukuki yaptırımlarla karşılaşabilecekleri konusunda uyarılar gönderdi. 2022 Yılı Rusya Petrol İthalatını Sonlandırma Yasası, Rusya kökenli enerji ürünlerinin, özellikle dizel yakıtının, ABD’ye ithalatını yasaklıyor. Milletvekilleri, bu yasanın ihlalinin ciddi hukuki sorunlar doğurabileceği konusunda uyardı.
İTİBAR RİSKİ
New Jersey Valisi Mikie Sherrill, eyaletindeki liman ve terminal işletmecilerini, Rus yakıtı ticaretinden kazanç sağlama çabalarının ağır yaptırımlarla sonuçlanacağını belirtti. Atlantic Council’in GeoEconomics Center’da kıdemli bir araştırmacı olan Charles Lichfield, ABD ithalatçılarının hem itibar riski ile karşı karşıya kalacaklarını hem de hukuki sonuçlarla yüzleşebileceklerini ifade etti. 2022 yasasının yürürlükte olduğunu hatırlatan Lichfield, bu durumun ilerleyen süreçte hukuki sorunlar yaratabileceğini belirtti.
SİYASİ ETKİLER
Demokratların Kongre’nin her iki kanadında kontrolü ele geçirmesinin ardından, bu şirketler üzerinde soruşturmalar başlatılabileceği öngörülüyor. Razom for Ukraine adlı kuruluşun advocacy direktörü Julian Hayda, birçok şirket için bu durumun kazanç sağlama açısından pek de mantıklı olmayacağını ifade etti.