Moskova – Sibirya’nın Shelekhov kasabası, bir veba korkusu nedeniyle dünya genelinde manşetlere çıkarken, sakinleri en iyi bilgilendirilmiş olmayı ummuştu. Ancak Ruslar, belirsizliklerle dolu bir yönetimle yaşamaya uzun zamandır alışkınlar. Irkutsk Antiveba Araştırma Enstitüsü’nde laborant olan 28 yaşındaki Darya Shipilova’nın ani ölümü, dünya çapında endişe yaratırken, kasaba sakinleri sadece haberler ve hızla yayılan söylentilerden daha fazlasını bilmediklerini ifade etti. Altı gün sonra, Shipilova’nın vebadan öldüğüne dair resmi bir doğrulama olmadan, Dünya Sağlık Örgütü ve ABD’nin daha fazla bilgi talebiyle, durum hem bir kabulleniş hem de şüphe ile karşılandı.
RESİMLERDEN YANSIMALAR
36 yaşındaki Evgeniya, her şeyin “normal, sanki hiçbir şey olmamış gibi” olduğunu belirtti. Panik yapmadığını söyleyen Evgeniya, eczacı olan bir arkadaşının, veba söylentileri çıktığında insanların antibiyotik stokladığını aktardığını ifade etti. Rusya’nın sağlık ve tüketici izleme kurumu Rospotrebnadzor, Shipilova’nın “bilinmeyen” kaynaklı bir zatürreden öldüğünü duyurdu. Kurum, hastalığının iş ile ilgili olduğu yönündeki şüpheleri azaltmaya çalıştı ancak onunla temas eden kişileri izole etmekte acele etti.
HALK ARASINDAKİ GÖRÜŞLER
Shelekhov’da yaşayanlarla yapılan görüşmelerde, halkın resmi açıklamalara güvenmediği ortaya çıktı. Ekaterina, 26 yaşında, “Durum hiç de kötü değil” dedi ve laborantla temas eden herkesin izole edildiğini belirtti. “İnsanlar panik yapmıyor ve hayatlarına devam ediyor,” diye ekledi. Ancak Irkutsk’ta bir eczacı olan başka bir Ekaterina, cumartesi günü maske, antiseptik ve tetrasiklin antibiyotikleri satışı yapıldığını, insanların “her ihtimale karşı” stokladığını söyledi.
SOSYAL MEDYANIN ETKİSİ
Alina, 38 yaşında, sosyal medya üzerinden artan haber akışının “panik” yarattığını belirtti ve bunun gerçeklikle ilgisi olmadığını savundu. Bir Rus klinik uzmanı ise, laborantın hastalığının “mesleki faaliyetleriyle ilgisi yok” ifadesine inanmadığını söyledi. Otopsi sonrası patojeni kesin olarak belirlemenin bir gün içinde mümkün olmadığını dile getirdi.
OTORİTE ÖNLEMLERİ
Yerel halk, belirsiz enfeksiyonun yayılmasını engellemek için alınan önlemleri aktardı. Cuma gecesi, vefat eden laborantın yaşadığı apartman bloğuna üç araç geldiğini ve gaz maskesi takan personelin dezenfeksiyon çalışması yaptığını bildirdi. Bir kadın, “Kötü bir koku vardı,” şeklinde konuştu.
İNSANİ DRAMA
Darya Shipilova’nın annesi Svetlana, yerel medyaya verdiği demeçte, kızının henüz gömülmediğini dile getirdi. “Burada karantinadayken kim gömecek ki?” ifadelerini kullandı. Ruslar, devletin yönlendirdiği anlatılara karşı bir kabulleniş gösterirken, Yulia, “Artık kimse hiçbir şeye şaşırmıyor,” dedi. Irkutsk’taki bir sakin, resmi açıklamaların efsanevi dili hakkında karamsar bir espri yaptı. “Veba, bilinmeyen kökenli zatürre… Bu hastalığı kaparsanız, kendinizi bir örtüye sarın ve mezarlığa sürün.”
CNN’nin Anna Chernova’nın katkılarıyla hazırlanan bu rapor, Shelekhov’daki durumu daha iyi anlamak için halkın sesine dikkat çekiyor.