JEOPOLİTİK RİSKLERİN ETKİSİ
TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen “Enflasyon Raporu 2025-III Bilgilendirme Toplantısı” sırasında önemli açıklamalarda bulunuyor. Karahan, “Jeopolitik riskler küresel ekonomi üzerinde etkili olmaya devam ediyor” diyerek bu durumun dünya genelindeki belirsizlikleri artırdığını ifade ediyor. Ancak son dönemde belirsizliklerin bir miktar azalmasının, küresel görünümde de iyileşmeye yol açtığını belirtiyor. Yine de büyüme beklentilerinin ocak ayındaki seviyelerin altında kaldığını vurguluyor.
Enerji emtia fiyatlarının jeopolitik koşullara paralel olarak arttığını dile getiren Karahan, “Endüstriyel metal fiyatlarında gümrük tarifeleri nedeniyle artış gözlendi” açıklamasında bulunuyor. Sıkı para politikasının, talep kompozisyonunu daha dengeli hale getirdiğini söyleyen Karahan, özel tüketimin büyümeye olan katkısının belirgin bir şekilde azaldığını aktarıyor. Talep kompozisyonundaki normalleşmenin çeyreklik verilere göre incelendiğinde görüldüğünü de ekliyor.
Karahan, anket bazlı göstergelerin sanayide zayıflayan bir görünüm sergilediğini ifade ediyor. “Sanayi üretimi çeyreklik bazda sınırlı olarak geriledi” diyen Karahan, ikinci çeyrekte üretim göstergelerinin genel olarak ılımlı seyrettiğini aktarıyor. Kapasite kullanım oranının ikinci çeyrekte yatay bir seyir izlediğini de belirtirken, “Manşet işsizlik oranı ikinci çeyrekte bir miktar artmasına rağmen, hala geçmiş dönem ortalamalarının altında” açıklamasında bulunuyor. Yurt içi satışların bu dönemde sürdüğünü kaydeden Karahan, “Altın hariç perakende satışlar ılımlı seyrini sürdürdü” diyor. Kartla yapılan harcamaların tüketimde ivme kaybına işaret ettiğini belirtiyor.
CARİ AÇIK VE ENFLASYON GÖRÜNTÜSÜ
Karahan, “Talep koşullarının dezenflasyonist etkisi öngörülerimizle uyumlu şekilde arttı” diyerek zayıf seyreden küresel talebe karşı ihracatın artış sergilediğini ifade ediyor. Dış ticaret dengesinde bir iyileşme gözlendiğini de belirten Karahan, cari açığın milli gelire oranının ikinci çeyrekte yüzde 1,3 olduğunu tahmin ettiklerini açıkladı. Ancak cari açık kaynaklı yukarı yönlü risklerin hâlâ canlılığını koruduğunu aktarıyor.
Tüketici enflasyonunun yüzde 33,5’e gerilediğini duyuran Karahan, bunun 42 puanlık önemli bir düşüş olduğuna dikkat çekiyor. “Enflasyon son 3 ayda üst üste piyasa beklentilerinden düşük gerçekleşti” diyerek temel mal enflasyonundaki yükselmenin geçici olduğunu söylüyor. Ağustos’un öncü verilerinin ana eğilimde kademeli yavaşlamanın devamına işaret ettiğini anlatıyor. Gıda fiyatlarında iklim koşullarının etkili olmaya devam ettiğini de belirtiyor.
KİRA ENFLASYONUNDAKİ SEYRİ
Kira enflasyonunun gerilemeye devam ettiğini belirten Karahan, kira enflasyonunun son gelişmelerde yüzde 4 olarak yatay seyir izlediğinin altını çiziyor. “Kira enflasyonunun gerilemeye devam edeceği öngörülüyor” diyor. Enflasyon beklentilerinin gerileme kaydettiğini söyleyen Karahan, “Enflasyondaki düşüşün kademeli bir şekilde sürmesi bekleniyor” ifadelerini kullanıyor. Sıkı para politikasını sürdürmeye devam edeceklerini ve sonuçlarını kademeli olarak almaya devam edeceklerini belirtiyor. Politika faizinin yüzde 43 düzeyine çekildiğini aktarıyor.
SERMAYE GİRİŞLERİ VE ENFLASYON TAHMİNLERİ
Karahan, Türkiye’ye yönelik sermaye girişlerinin Mayıs itibarıyla yeniden başladığını aktarıyor. Brüt rezervlerin 8 Ağustos’ta 174 milyar dolara ulaştığını belirtirken, sıkı para politikalarının risk ve oynaklık göstergelerinde iyileşmeye katkı sağladığını ifade ediyor. “Enflasyonun 2025 yılı sonunda yüzde 25-29 arasında gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz” diyen Karahan, 2026 yılı sonu için bu rakamın yüzde 13-19 aralığında olmasının öngörüldüğünü aktarıyor. Önceki raporda 2025 yıl sonu enflasyon tahmininin %24 değerini koruduklarını belirtiyor. 2026 ve 2027 yılları için ise enflasyon hedeflerinin sırasıyla %16 ve %9 olduğunu açıklıyor.