TRUMP’IN İRAN’A YAPTIĞI SALDIRI KARARI
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail-İran savaşı ile ilgili müdahale kararı verme sürecinde olduğu söylediği iki hafta içinde, Iran’daki üç nükleer tesise yönelik saldırı emri vererek ABD’yi fiilen savaşa sokmuş oldu. The Wall Street Journal’da yayımlanan habere göre, Trump’ın bu ani kararının arkasındaki amaç, Tahran’ı “gafil avlama” düşüncesiydi. Cumartesi günü New Jersey’deki özel kulübünde Trump, birkaç saat içinde İran’a yönelik saldırı düzenlenmesi talimatını verdi. Gazeteye bilgi veren bir üst düzey yetkili, “Hedef, herkesin bunu tahmin edemeyeceği bir durum yaratmaktı” ifadelerini kullandı.
PLANIN GİZLİLİĞİ VE UYGULAMA
Gazetede yer alan bilgilere göre, Trump’ın orduya saldırı planını vermesi “çok gizli planlamanın odağında” karşılık buldu. B-2 bombardıman uçakları, çok geçmeden İran hava sahasına girerek en az altı sığınak delici bombayı İran’ın yer altındaki “nükleer kalbi” Fordo’ya bıraktı. Bunun yanı sıra, ABD ordusuna ait denizaltılar da İsfahan ve Natanz’daki nükleer tesisleri Tomahawk seyir füzeleriyle hedef aldı. Trump, “Fordo artık yok” açıklaması yapmasına rağmen, İran’ın nükleer programına ne ölçüde zarar verildiği veya İran’ın ABD ve müttefiklerine saldırı başlatıp başlatmayacağı hala belirsizliğini koruyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması da İran’ın değerlendirebileceği seçenekler arasında görülüyor.
SALDIRININ TEMELLERİ VE PLANLAMASI
ABD’li bir yetkili, Trump yönetiminin İran ile temasa geçerek, “bunun tek seferlik bir saldırı olduğunu ve bir rejim değişikliği savaşının başlangıcı olmadığını açıkça ifade ettiğini” belirtti. WSJ’nin aktardığına göre, ABD’nin İran’a yönelik saldırı kararı, Beyaz Saray’da haftalardır süregelen görüşme ve tartışmaların sonunda alındı. Bu süreçte ayrıca askeri hazırlıklar yapıldı ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile “doğrudan koordinasyon” içinde bulunuldu. Gazeteye göre, Trump, son bir haftadır bu “operasyonun” gerçekleştirileceği konusunda ikilem yaşıyordu. Danışmanları da Orta Doğu’daki bir çatışmanın içine çekilme konusundaki kaygılarını dile getirdi.
NIYETİN VE ZAMANLAMANIN BELİRSİZLİĞİ
Trump, salı günü “Durum Odası”nda yapılan toplantıda İran’a saldırı planlarını onaylayarak nihai emri vermedi. Bu durumun, İran’ın uranyum zenginleştirme çalışmalarına tamamen son vermeye istekli olup olmadığını değerlendirmek amacı taşımakta olduğu ifade edildi. Gazeteye bilgi veren diğer bir üst düzey yetkili, “Ne yapmamız gerektiği hakkında hafta başında gerçek bir tartışma yaşandı. Ancak Trump, salı günü ilerlemeye açık olduğunu belirtti ve bu durum her şeyi değiştirdi” dedi.
Beyaz Saray, perşembe günü, Trump’ın “İran’a, bu krize diplomatik bir çözüm bulunabilmesi için iki hafta vereceğini” aktarmıştı. Trump, bir gün sonra yaptığı açıklamada sabrının tükendiğine dikkat çekti. Böylece, İran’ın uranyum zenginleştirilmesine son verilmesi talebini geri çevirmesiyle, Trump’ın saldırı kararını uygulama sürecine girdiği ortaya çıktı. Kimliği açıklanmayan bir ABD’li üst düzey yetkili, ABD’nin saldırısı sonrasında, zarar vermek istedikleri her şeye zarar verdiklerine inandıklarını belirtti.