ABD ara seçimleri, ülke sınırlarının ötesinde önemli sonuçlar doğurabilir. Başkan Donald Trump, iki yılı aşkın bir süredir Amerikan dış politikasını alt üst ederken, hem müttefiklerini hem de rakiplerini rahatsız etti. Şimdi, iç politikada alacağı bir yenilginin, dışarıda nasıl bir etki yaratacağını izliyorlar.
İRAN'IN TEPKİLERİ
İran, Trump’ın ara seçimlerdeki başarısızlığını kutlarken, bunun ardından gelebilecek bir ABD saldırısı veya yeni bir anlaşma arayışına hazırlanıyor. Sekiz aydır bölgedeki ekonomik bağlantıları hedef alarak Amerikalı seçmenleri savaşa karşı kışkırtan Tahran, Cumhuriyetçi kaybı kamuoyunun bir yargısı olarak selamladı. Trump, savaş kaynaklı fiyat artışlarının bir rol oynadığını kabul etti. İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, “Eğer ABD hükümeti, uluslararası karanlık güçlere ve şantajcılara kamu iradesini ihanet ederse, ‘hayır’ cevabımızın kabusla geleceğini öğrenir,” ifadelerini kullandı.
ABD POLİTİKALARINA ETKİLER
Tahran, Washington’da bir değişiklik beklemiyor. İran’ın üstün lideri Mojtaba Khamenei, seçim sonuçlarının ABD politikalarını değiştireceğine inananların “derin bir hata” yaptığını söyledi. İran, daha fazla savaşa hazırlık yaparken diplomasiye de ağırlık veriyor. Trump’ın yeni, daha yoğun saldırılar emretme ihtimaline dair raporlar bölgedeki endişeleri artırıyor. Tahran, olası bir misillemenin daha geniş kapsamlı olacağı konusunda uyarıda bulundu. Bu hafta Trump, bazı gazetecilere İran’a sert saldırılar düzenlemeyi düşündüğünü belirtirken, diğerlerine hemen bir tırmanma planı olmadığını söyledi.
İSRAİL'İN ENDİŞELERİ
İsrail’de, seçim günü Trump’ın ülkeye yönelik askeri yardımları aniden keseceği açıklaması ilk sürpriz oldu. Demokratların her iki kongre odasını da kazandığı sonuçlar, İsrail için bir alarm zilleri çaldırdı. ABD’deki iki partili destek zaten eriyordu; Demokratlar, Gazze’deki ölümler nedeniyle İsrail’e tepki gösterirken, giderek artan bir Cumhuriyetçi grup, ABD’nin İsrail’e fazla destek verdiğini düşünüyor. Eski İsrail Büyükelçisi Michael Oren, “Şu anda tek iki partili mesele İsrail’e yönelik eleştiridir,” dedi.
UKRAYNA'NIN DURUMU
Ukrayna’nın tepkisi ise seçimlerden önce geldi. Başkan Volodymyr Zelensky’nin Trump ile olan ilişkisi son haftalarda kötüleşti. Trump, Zelensky’nin görevden alınmasını talep etti ve Rusya’ya fayda sağlayacak enerji anlaşmaları peşinde koştu. Bu nedenle Kyiv, Trump sonrası bir dünyayı beklemek zorunda kaldı. Çarşamba günü, Zelensky’nin durumu hakkında çok az resmi yorum yapıldı. Ofisinden bir yetkili, Ukrayna’nın kim olursa olsun “gerçek, normal ve istikrarlı ilişkiler” geliştirmeye devam edeceğini bildirdi. Ancak Trump’ın zayıflamış durumu, Kyiv için avantaj sağlıyor.
Ukrayna’nın, Amerikan yardımına ihtiyaç duyduğu çok şey var: silah, para ve destek. Fakat Kyiv, Washington’a güvenemeyeceğini hesapladı. Zamanın ilerlemesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, 2028 seçimlerine kadar en iyi sonucu elde etmek için bir yıl gibi bir süreye sahip olduğunu düşünmesine neden olabilir. Putin, Trump’ın desteğini savaşta önemli bir kazanım elde etmek için henüz kullanabilmiş değil.