Türkiye’de kuantum hesaplama ve haberleşme alanlarında yatırımlar artarken Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 300 milyon dolar destekli HIT-Kuantum programını başlattı. Bu kapsamda araştırma merkezleri, üniversiteler ve özel sektör kullanımına açık yüksek kapasiteli altyapılar kurulacak. Ölçeklenebilir donanım ve yazılım ekosistemi geliştirilecek. Katma değerli çözümler ve nitelikli insan kaynağı artırılacak.
TOBB ETÜ VE ASELSAN KUANTUM ORTAKLIĞI KURDU
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen işbirliği kapsamında TOBB ETÜ Teknoloji Merkezi’nde Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı 2022’de hizmete açıldı. TOBB ETÜ süper iletken kuantum elektroniği çalışmalarının devamında Türkiye’nin ilk kuantum bilgisayarı QuanT’ı Kasım 2024’te tanıttı. ASELSAN ile SSB arasında Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi Geliştirilmesi Projesi başlatıldı.
TÜBİTAK UME'DEN KUANTUM ÇİP PROTOTİPLERİ
TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü mayısta düzenlenen SAHA 2026’da rubidyum ve stronsiyum optik örgü saat prototipleriyle kuantum çip örneklerini sergiledi. Rubidyum Atomik Frekans Standardı projesi SpaceX Transporter-17 görevi kapsamında geçen hafta uzaya fırlatıldı.
EUREKA XECS 2026 İLE UYGULAMALI KUANTUM ÇAĞRISI
TÜBİTAK’ın EUREKA Xecs 2026 çağrısıyla teknoloji hazırlık seviyesinin 4-5’ten 6-7’ye çıkarılması hedefleniyor. Özel sektör öncülüğünde üniversite ve kamu kuruluşlarının katılımıyla ihtisaslaşmış AR-GE konsorsiyumları oluşturulacak. En az iki EUREKA üyesi ülkeden kuruluşların yer aldığı projeler desteklenecek. Kuantum algılama alanında tıbbi teşhis, hassas navigasyon ve uzay uygulamalarına odaklanılacak. Kuantum metrolojisinde ölçüm altyapıları ve test yöntemleri geliştirilecek. Kuantum haberleşme ve siber güvenlik projelerinde sistem performansı artırılacak.
KUANTUM PROJELERİNE BÜTÇE VE SÜRE LİMİTİ
Program kapsamında ulusal çağrı bütçesi 3 milyon Euro olarak belirlendi. Bir projedeki Türk ortakların toplam bütçesi 600 bin Euro’yu geçemeyecek. Sermaye şirketi dışındaki kurumların bütçesi yüzde 30 ile sınırlandırıldı. Projeler en fazla 36 ay sürecek. Destek oranı büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 60 olacak. KOBİ’ler için bu oran yüzde 75’e çıkacak. Kamu idareleri ve araştırma kurumlarının giderleri yüzde 100 desteklenecek. Personel, seyahat, danışmanlık ve ekipman giderleri kapsama alındı. Konsorsiyum içi bazı hizmet alımları ve ticarileşme giderleri desteklenmeyecek. Uluslararası ön proje başvuruları 26 Kasım 2026’ya kadar alınacak. Tam proje önerileri 5 Mart 2027’ye kadar kabul edilecek. Ulusal çağrı 8 Ocak 2027’de açılacak. Kuruluş bazlı ön kayıt için son tarih 30 Mart 2027. Proje başvuruları için son tarih 31 Mart 2027 olarak belirlendi.