YENİ BİTKE KEŞFİ VE ÖNEMİ
Tunceli’de gerçekleştirilen bir bilimsel araştırma ile maydanozgiller familyasına ait yeni bir bitki türü tanımlandı. Pülümür ilçesinde keşfedilen bitkiye heracleum Munzurense (Munzur öğreği) adı verilirken, bu bitkinin yayılış alanının oldukça sınırlı olduğu ve aşırı otlatma nedeniyle uluslararası bitki koruma kriterlerine göre tükenme tehlikesinin yüksek olduğu ifade edildi. Araştırmayı yürüten Munzur Üniversitesi Tunceli Meslek Yüksek Okulu Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik Bölümünden Doç. Dr. Mehmet Yavuz Paksoy, bu türün dünya genelinde sadece Tunceli’nin Pülümür ilçesine bağlı Kocatepe köyü Yalmanlar mezrasında bulunduğunu dile getirdi. Doç. Dr. Paksoy, bu keşfin Selçuk Üniversitesi ve Moskova Üniversitesindeki bilim insanlarının iş birliği ile gerçekleştiğini belirtti.
YAYILIŞ ALANI VE TEHLİKELER
Doç. Dr. Paksoy, keşfedilen bitkinin dünyaya tanıtıldığını ve Türkiye’de yayılış gösteren maydanozgiller familyasına ait tür sayısının 19’a yükseldiğini bildirdi. “Heracleum (öğrek otu) cinsi Apiaceae (maydanozgiller) familyasında yer alır ve ülkemizde 18 farklı türü yayılış göstermektedir. Heracleum Munzurense (Munzur Öğreği) türü, gövdenin pubescent ve geriye yatık tüylü olması, yaprakların unipinnat ve pinnatisekt olması gibi özellikleri ile diğer Heracleum türlerinden farklılık gösteriyor,” dedi. Ayrıca, keşfedilen bitkinin yayılış alanlarının bir kilometrekareden küçük olduğunu ve uluslararası bitki koruma kriterlerine göre nesli tükenme tehlikesi altında bulunduğunu vurguladı.
OTLATMA VE KORUMA ÖNERİLERİ
Doç. Dr. Paksoy, bitkinin mevcut popülasyonunun tehdit altında olduğunu, bu durumun başlıca iki nedeninin bulunduğunu aktardı. Bunlardan ilki, yayılış alanının dar olması, ikincisi ise bölgede aşırı otlatma yapılması. “Meralar dinlendirilirse veya daha az sayıda hayvan yaylaya çıkarılırsa bu tehdidin önüne geçilebilir. Bitki meyveye geçtiğinde içinde bulunan kimyasal maddeler nedeniyle hayvanlar tarafından pek tercih edilmiyor. Ancak taze olduğu dönemde hayvanlar tarafından tüketiliyor,” dedi. Bu durumda otlatmanın bitki için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ekledi. Ayrıca, bölgede sadece 40 birey bulabildiklerini ve bu yıl popülasyon değişikliğini tespit etmek için izleme çalışmalarının devam edeceğini açıkladı.