SICAKLIK DÜZEYLERİ NORMALLERİN ÜZERİNDE
Türkiye’nin birçok bölgesinde sıcaklık, Basra Alçak Basıncı’nın taşıdığı sıcak ve kuru “fön” rüzgarları nedeniyle mevsim normallerinin 6 ila 12 derece üzerinde seyrediyor. Ülkedeki bunaltıcı “Afrika sıcakları”, gündüz termometrelerin 40 dereceyi, akşam saatlerinde ise 30 dereceyi aşmasına sebep oluyor. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Uzmanı Prof. Dr. Şermin Tağıl, sıcaklıkların dünya genelinde hızla arttığını, Akdeniz Havzası’nda bu artışın küresel ortalamanın neredeyse iki katına ulaştığını belirtiyor. Bu durum, sıcak hava dalgalarının daha yoğun ve uzun süreli yaşanmasına yol açıyor. Tağıl, son günlerde etkili olan sıcak hava dalgasının, yangın riski artırmasının yanı sıra insan yaşamı ve ekosistem üzerinde su yoksunluğu gibi olumsuz sonuçlar doğurduğunu ifade ediyor.
ISINMA STRESİ TÜM ÜLKEYİ ETKİLEYOR
Sıcaklık artışının gündüz olduğu kadar gece saatlerinde de hissedildiğine dikkat çeken Tağıl, “Temmuz ayının son günlerinde gündüz aşırı ısı stresi, gece ise tropikal gecelerin yaşandığını söyleyebiliriz.” diyor. Isı stresi, vücudun ısıyı atamaması sebebiyle ortaya çıkan ve insan sağlığına zarar veren bir durum. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nin verilerine göre, Temmuz ayının son haftasında Türkiye’nin yüzde 80’inden fazlasında sıcaklık 32 derece ve üzerinde seyrediyor. Batı, Güney ve Doğu Anadolu’nun büyük kısmında hissedilen sıcaklık 38 dereceyi geçerek şiddetli ısı stresi oluşuyor. Güneydoğu Anadolu’da ise hissedilen sıcaklık 46 dereceyi aşarak aşırı ısı stresi etkisini gösteriyor.
TROPİKAL GECELERİN ARTIŞI
Gece saatlerinde sıcaklığın 20 derecenin altına düşmemesi durumu olan “tropikal gece” etkisinin giderek yaygınlaştığını belirten Tağıl, “Ülkemizde tropikal gece sayısı her geçen yıl artıyor.” şeklinde ifade ediyor. Bu tür geceler daha önce sadece Güneydoğu’da görülürken, şimdi Güney, Batı ve İç Anadolu’da da sıkça karşılaşılıyor. 2024 yılına dair Batı Anadolu’da yaklaşık 40 tropikal gece olduğu kaydedilirken, bu yaz özellikle içindeki haftalarda da tropikal geceler yaşanıyor. Bu dönemde gece sıcaklıkları yer yer 25 derecenin üzerinde seyrediyor. Tropikal gece sayısındaki artışlar, iklim değişikliğinin bir işareti olarak değerlendiriliyor. Gece sıcaklıklarının 20 derecenin altına düşmemesi, uyku kalitesini olumsuz etkilemesinin yanı sıra tarım ve enerji talebi gibi birçok alanı da etkiliyor. Isı stresi ve tropikal gecelerin artışı, iklim değişikliğinin günlük yaşam üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor.